Veyis Ateş'in üzüntüsü yetmez

Koronavirüsü anal sekse bağlamak “toplumu ayrıştıran konu” mudur?

Habertürk TV’nin ana haberlerinin emanet edildiği Veyis Ateş’in, tepkilere neden olan bir “canlı yayın” kazasıyla başlaması ve ardından “üzüntüsünü” açıklamak zorunda kalması vakasını gazetecilik açısından inceleyelim.

16 Mart akşamı. Doğal olarak ana haberlerin ağırlık konusu koronavirüs önlemleri. Veyis Ateş de programa ilahiyatçı Ali Rıza Demircan’ı konuk almış. Ateş, alınan sağlık önlemlerinden söz ederken Demircan hemen itiraz ediyor:

“..geçici önlemlerle olmaz. Zina, evlilik dışı ilişki, eşcinsellik, evlilik hayatında anal ilişki ve regl döneminde ilişki. Bunlar Müslümanlara rahim olan rabbimizin koyduğu yasaklardır. Bu yasaklara riayet ederseniz pek çok hastalığın önlemini henüz oluşmadan almış olursunuz.”

Ateş, bilimi reddeden, korona virüse karşı mücadeleyi cinsel yaşam tarzlarına bağlayan bu sözlere itiraz etmiyor. Toplum sağlığından, bu sözlerin alınan sağlık önlemlerine zarar vereceğinden söz etmiyor. Konuyu Cuma namazlarının cemaatle kılınmasına ara verilmesine getirmeye, bu yasağa karşı laf almaya çalışıyor:

Ateş- Cemaat halinde kılınmamasına tepki var. Bu yasağa bir tepki var, ne diyorsunuz?

Demircan- Sevgili kardeşim, ben yetkililer ve ilgililerin aldığı karara saygı duyarım. Ama Ali Rıza Demircan olarak kişisel kararıma gelince ben halkımızın bu konuda geçen hafta olduğu gibi özgür bırakılmasını isterim. Siz halkın bugünlerde dayanağı olan mabetlere girişi de yasaklarsanız. Efendim önlemler, önlemler tamam da önlemler makul düzeyde olmalı. Sosyal ve ekonomik hayatı kültürel hayatı bitirici nitelikte olmamalıdır.

Ateş- Sağlık Bakanı bile açıklama yaparken bundan sonra arayı daha çok açalım diyor. Nihayetinde camide safların sık olması....

Demircan- Sağlık Bakanı elbette ülkenin Sağlık Bakanı olarak tedbirli olmalı.

Ateş- Temasla geçiyor, esnemeyle geçiyor…

Demircan- 80 milyonluk Türkiye’deyiz. Bu benim kişisel düşüncem. Biraz önce açıkladıklarım İslam'ın doğrularıydı. Onları Müslümanlar tartışmamalı. İnsanlarımız sağduyulu, zaten hassas.

Ateş- Bu arada camiler açık, Cuma namazını cemaat halinde kılmak yasak.

Demircan- Benim tercihim imamların kıldırması, ama bu konuda Cuma namazına gitmeme tercihinde bulunan insanların da günahkâr olmayacaklarına vurgu yapılmalıdır.

 

Tepkiler ve üzüntü açıklaması

Demircan’ın katıldığı bu yayının ardından dijital medyada “İlahiyatçı Ali Rıza Demircan, koronavirüsün nedenini evlilik dışı ilişki ve eşcinselliğe bağladı” haberleri yayınlandı; sosyal medyadan da tepkiler yükseldi.

“Koronavirüs ile mücadeleyi bile yaşam tarzıyla, cinsel yönelimle açıklayan Ali Rıza Demircan gibi kadın düşmanı, bilim düşmanı, homofobik insanları konuşturamazsınız” diyenler de vardı; “Hocam sen Ali Rıza Demircan'ı kımıl ve süne zararlısı ile mücadele konusunu konuşmaya çağırsan o yine anal seks konuşur, niye şaşırdın ki?” diyen de…

Tepkilerin yoğunlaşması üzerine Veyis Ateş, Twitter hesabından bir paylaşımda bulunarak, düzeltme gereği duydu:

“Bu akşam Habertürk TV Ana Haber’de ağırladığım A. R. Demircan’ın açıklamaları haklı tepkilere sebep olmuştur. Programda kamuoyunun gündemindeki umre ve cuma ve vakit namazı konuşulacağı konusunda anlaşılmış olmasına rağmen konuğun canlı yayında mevzuyu toplumu ayrıştıran konulara getirmesinden ve yayın ilkelerimizle bağdaşmayan nitelikte beyanlarda bulunmasından ve buna yayın esnasında gereken tepkinin gösterilememesinden dolayı çok üzgün olduğumu belirtmek isterim. Saygılarımla.”

 

Yayıncılık açısından inceleme sonuçları

Veyis Ateş’in bu açıklamasına rağmen Demircan’ın sözleri ve programa konuk olarak alınması konusundaki eleştiriler sosyal medyada devam etti. Bunun üzerine ben de Medya Ombudsmanı gözlüğüyle olayı incelemeye karar verdim.

Yanlış aynı mecrada düzeltilir- Öncelikle Veyis Ateş’in bu konuda yeni bir açıklama yapıp yapmayacağını anlamak için dün akşamki ana haberleri bekledim. Ama Ateş, haberlerde bir açıklama yapmadı, yeni bir düzeltme yoluna gitmedi. Anlaşılan sosyal medyadaki paylaşımını yeterli görüyor.

Ama yayıncılıktaki bir yanlış, aynı anda, o da olmazsa aynı mecrada bilahare düzeltilmek zorundadır. Veyis Ateş’in de bu programla ilgili üzüntüsünü ve düzeltici ifadelerini yine ana haberlerde dile getirmesi gerekirdi. Çünkü amaç düzeltmenin, Demircan’ın o sözlerini dinleyenlere ulaşmasıdır. Sosyal medyadan yapılan paylaşımın Habertürk ana haberi dinleyenlerin tümünü kapsamayacağı açıktır.

Konuk seçimi yanlış- Veyis Ateş, paylaşımında Demircan’ı , koronavirüs nedeniyle gündeme gelen umre, cuma ve vakit namazı önlemlerinin konuşulması için çağırdığını belirtiyor. Yani konu koronavirüs ve camilerdeki önlemlermiş. İyi de Ali Rıza Demircan gerçekten bu konuları konuşmak için ekrana çıkarılacak bir uzman mı? Hayır. Her gazeteci ve konuyla ilgili herkes bilir ki, Demircan, “İslama göre cinsel hayat” kitabı ve İslamda cinsellik üzerine konuşmalarıyla ünlenmiş bir ilahiyatçı. Uzmanlık alanı bu.

Dolayısıyla Demircan’ın ekrana çıktığında böyle şeyler söyleyeceği zaten belli. Demircan yıllardır söylediklerini tekrarlamış. Bir gram yenilik yok yaklaşımında.

Bilimi ve tıbbı inkâr – Demircan’ın programdaki sözleri, ayrımcı, cinsellik takıntılı, kadınları aşağılayıcı ama en önemlisi, koronavirüs gibi bir hastalığı cinsel ilişki biçimlerine bağlayan bir yaklaşım. Bilimi, tıbbı inkâr ediyor; koronavirüse karşı asıl önlemlerin “zina, evlilik dışı ilişki, eşcinsellik, evlilik hayatında anal ilişki ve regl döneminde ilişki”nin bitmesi olduğunu savunuyor. Sanırsınız koronavirüs’e yakalananlar zina, anal seks vb yapıyorlar!

Düşünün Demircan, dünyayı alt üst eden, şimdiden 7 binden fazla insanın ölümüne, 180 bin kadarının da hastalanmasına neden olan virüse karşı çözüm için hekimlerin çaba harcamasına, bilim insanlarının aşı ve ilaç arayışına girmesini doğru ve yeterli bulmuyor. Türkiye’de de görevlilerin aldığı bütün önlemlere karşı çıkıyor ve Veyis Ateş ve Habertürk de da insanları yanlış yönlendiren bu görüşlere ekran açıyor; insanlara ulaşması için yardımcı oluyor! Bu ciddi bir yayıncılık yanlışıdır, toplum sağlığını hiçe saymaktır.

Veyis Ateş hatayı farketmemiş- Bir yayıncılık hatasının tekrarlanmaması yanlışın nerede olduğunu anlamaya bağlıdır. Ama maalesef Veyis Ateş’in açıklamasında bu programdaki yanlışı anladığına dair ipucu yok. “Haklı tepkiler” ve “yayın ilkelerimizle bağdaşmayan beyanlar”da bulunuyor ama neden haklı olduğu ya da hangi yayın ilkesine aykırı olduğuna hiç değinmiyor.

Ama vahim olan şu ki, paylaşımında bir de “konuğun canlı yayında mevzuyu toplumu ayrıştıran konulara getirmesinden” dolayı üzüntüsünü ifade ediyor. İşte meselenin can damarı burası. Veyis Ateş, Demircan’ın bilimi ve tıbbı inkar eden, ayrımcılık içeren, koronavirüs gibi salgın hastalıkların çözümünü cinselliğe bağlayan sözlerini “toplumu ayrıştıran konular” olarak ifade ediyor!

Umarım yanlış anlamışımdır. Ama kendisinin paylaşımında belirttiği gibi “yayın esnasında Demircan’a gereken tepkiyi gösterememesinin” nedeni de böyle bir bakış açısına sahip olması ya da bu sözlerin kendisine doğal gelmesi olabilir. Zaten sonradan da üzüntü açıklamış, özür bile değil!

Bir kez daha altını çizerek belirteyim; ana haber programını sunan bir yayıncının toplum sağlığına aykırı, bilim karşıtı ve ayrımcı bakış açısına sahip olması ya da böylesi düşünceleri mazur görebilmesi vahim olur.

Faruk Bildirici / 18 Mart 2020

 

Diğer Haberler

Okur Görüşleri

Görüş Bildir

Endişelenme! E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar doldurulmalıdır (*).