1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 ÖDÜLLÜ FOTOĞRAFA YALAN ETİKET
 11 Şubat 2019, Pazartesi
 

Yeni Akit gazetesinin 2 Şubat 2019 tarihli yalan haberiYeni Akit gazetesi, 2 Şubat günü birinci sayfadan “Hama katliamının 37. yılı” haberi yayımladı. “Katil Esed’in babası da 40 bin kişiyi katletmişti” başlıklı haberin üzerinde bir de fotoğraf vardı. Fotoğrafta ölmüş beş çocuğun başucuna çökmüş ağlayan bir kadın görünüyordu.

Aynı fotoğraf, o gün Yeni Şafak gazetesinin internet sayfasında da kullanıldı. “37 yıl önce bugün Hama katliamı” başlıklı dosyada 2 Şubat 1982’de yaşanan katliamla ilgili ayrıntılı bilgiler veriliyordu. Hama katliamını yansıttığı belirtilen fotoğraflar arasında ölen beş çocuğu için ağlayan kadın fotoğrafı da sıralanıyordu.

Halbuki bu fotoğrafın Suriye ve Hama katliamı ile hiç bir ilgisi yok. 1983’te Erzurum’da meydana gelen depremde çekilmiş bir fotoğraf.

2 Kasım 1983 tarihli Hürriyet gazetesinin ilk sayfasından kullanılmış. Fotoğraftaki ağlayan kadın, Koyunören köyünde beş çocuğunu birden yitiren Kezban Özer. Fotoğrafla ilgili bilgi “Kezban Ana’nın yüreği 5 kez yandı” başlığıyla verilmiş.


Gerçekten başarılı, sarsıcı bir fotoğraf. Nitekim o acı anı ölümsüzleştiren Hürriyet foto muhabiri Mustafa Bozdemir, 1984’te bu fotoğrafla “World Press”ten yılın fotoğrafı ödülünü kazanmıştı.

Mustafa Bozdemir’in 2 Kasım 1983’de Hürriyet’te yarım sayfa yayımlanan fotoğrafı

Bozdemir’in fotoğrafı, bir annenin acısını ve çocuk ölümün travmatik etkisini o denli başarıyla yansıtıyor ki, zaman zaman sosyal medyada dolaşıma giriyor. Çoğu kez de 1983 Erzurum depreminde çekildiği bilinçli ya da bilinçsiz olarak gizlenerek başka olaylarla ilişkilendiriliyor. Bu ödüllü fotoğraf, ensonhaber.com web sayfasında “Hocalı katliamı”, yenisoz.com, haberkudus.com, wikisosyalizm.com, haberler.com, ilkehaber.com, sondakika.com sitelerinde ise “Sabra ve Şatilla katliamı” fotoğrafları arasında yayınlanıyor.

Maalesef dijitalleşmeyle birlikte fotoğraf ve diğer görsellerin bu tür “yalancı etiketleme” ile kullanılması medyada da arttı. Aslında bir fotoğrafın nerede, ne zaman, kim tarafından çekildiğini bulmak zor değil. Fotoğraf tarama uygulamalarıyla kolayca fotoğrafın asıl kaynağı saptanabilir. Ama bu kimi zaman ihmalden kimi zaman da kasıtlı olarak yapılmıyor.

Yeni Akit ve Yeni Şafak’ın da 1983 Erzurum depremi fotoğrafını 1982 Hama katliamı fotoğrafı diye kullanmasının da nedenini bilemiyorum. Ama nedeni ne olursa olsun bir gazetecilik yanlışı. Hem fotoğrafın asıl sahibi Hürriyet’e ve fotoğrafı çeken Mustafa Bozdemir’e, hem de okurlara haksızlık. Düpedüz yanlış veya yalan bilgi verilmiş oluyor okura.

Her iki gazetenin de özür ve düzeltme borcu var. Tabii nedenini de açıklayarak... 

 

SADECE İKİ YAZAR

BAŞAKŞEHİR’E transfer olan Brezilyalı ünlü futbolcu Robinho’nun İtalya’da bir kadına tecavüz suçundan 9 yıl hapis cezasına mahkûm edilmiş olduğuna spor medyasında hiç değinilmediğini yazmıştım. Yanılmışım, iki gazeteci Robinho’nun bu mahkûmiyetine değinmiş. Atilla Gökçe Milliyet’te 9 Ocak’ta yayımlanan yazısında Robinho’nun tecavüz suçlamasıyla aldığı bu cezayla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yapmış:

“Adı, yeteneği, performansı ve kariyeri ne olursa olsun, kulüplerimiz futbolcuların özgeçmişiyle, özel hayatıyla da yakından ilgilenmeli. Doping iddiası ya da adli bir soruşturma olup olmadığına bakmalı. FİFA kuralları açık... Cezası kesinleşen futbolcu hiçbir maça çıkamaz ve lisansı feshedilmiş sayılır.”

Fatih Altaylı da 21 Ocak’ta Habertürk TV’de katıldığı “Spor Saati” programında Robinho’nun tecavüz mahkûmiyetini anımsatarak, bir soru ortaya atmış:

“Diyelim ki Başakşehir şampiyon oldu ve seneye şampiyonlar ligine gidecek ama hiçbir deplasman maçına Robinho’yu götüremeyecek. Nasıl olacak? Götürdüğü zaman tutuklayacaklar çünkü Avrupa’da. 19 yaşında bir Arnavut kıza tecavüzden suçlu bulundu. Yargıtayda galiba, İtalya’da bugün yarın onanacak.”

Gökçe ve Altaylı’yı duyarlılıklarından ötürü kutluyor, teşekkür ediyorum. Ama spor medyasının –bu iki yazar dışında- Robinho’nun tecavüz mahkûmu olduğunu görmezden gelerek tecavüzün meşrulaşmasına katkıda bulunduğu eleştirimi tekrarlıyorum. Sporcu ahlakı da spor medyasının kapsama alanına girmeli...

 

OKURDAN KISA KISA

Fatih Sütçü: Üç haftadır, Pazar günleri yayınlanan İK ekini Didim’deki bayide vermiyorlar diye size yazmıştım. Arayan elamanınız düzeleceğini söyledi ama bu hafta da aynı sorunu yaşadım. (4 Şubat)

Mehmet Baydar: Hürriyet mobil uygulamanın ilk sayfasının altında “İşte o gerçek! Ayşen Gruda meğer” başlıklı habere tıklayınca Sabah gazetesine yönlendirildim. Böyle bir uygulama olmamalı. (2 Şubat)

Timur Çınar: Ben (yaşım 74) ve eşim ilk araba, video player, tabak çanak takımı, renkli TV’mizi Hürriyet kuponları ile aldık. Bir ara günde yedi sekiz Hürriyet alırdık. Siz şimdi promosyon dağıtımına son verdiniz.

Mehmet Meriç: 70 yıldır Hürriyet almaktayım. Son zamanlarda Cumhurbaşkanı’nın sayfalarca tutan haberlerinden dolayı ciddi haber ve bilgiler ile sosyal içerikli okumaya değer yazıları azalttınız. Hangi gelişmiş ülkede bu kadar çok siyasi ve Cumhurbaşkanı havadis ve yorumu yayınlanıyor? (26 Ocak)

Beytullah Çoksaygılı: İnternette bir haberi okurken tıkladığımda 38 sayfa çıkıyor. Okuyasım gelmiyor. Bırakın bu yöntemleri, siz Hürriyet’siniz. (30 Ocak)

Salim Taşçı: Alanyaspor maçındaki Galatasaray kadrosunda Feghouli iki kez yazılmış; birinde bir, diğerinde üç yıldız almış. Onyekuru ise unutulmuş. (3 Şubat)

Not: Bu hata son baskılarda düzeltilmiş.

Yaşar Anter: İnternette “Atletizmci öğrenciler kaza geçirdi” başlıklı bir haber var. Atletizm yapana “atlet” denir; “atletizmci” diye bir terim yoktur. (21 Ocak)

 

HAFTANIN ENGELLENENLERİ

Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin bu hafta ilettiği Sulh Ceza Hâkimlikleri’nin verdiği erişim engelleme kararları şöyle sıralanıyor:

Bursa 1.Sulh Ceza Hâkimliği, Hidayet Eğitim ve Kardeşlik Vakfı’nın başvurusu üzerine 2002 yılında Hürriyet’te yayımlanan “Pornocu öğretmene yasak okula kilit”, “Veliler çocuk pornosu skandalı rencide etti”, “11 numaralı delili internete düştü” haberleriyle yine aynı konuda Radikal gazetesinde yayımlanan “Öğretmenim bir sapık” ve “Porno okul kapattırdı” haberlerine “cezaların şahsiliği ilkesi” gerekçesiyle erişim engeli getirdi.

Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hâkimliği, Hürriyet internet ve Facebook sayfasında yayımlanan “Parmak şakası cinayeti” haberini “bıçakla öldürme olayını ilgi çekici kılmak amacıyla kişilik hakları ve özel hayatı önemsemeden pandik atma şeklinde yayımlandığı” yolundaki itirazı kabul ederek engelledi.

2013’te yayımlanan “GDO’lu 8 ton pirince el konuldu” haberi, Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliği’nin daha önce engellediği haberlerle aynı içerikte olduğu gerekçesiyle Erişim Sağlayıcıları Birliği tarafından yasaklandı.

İstanbul 10.Sulh Ceza Hâkimliği, 2003 yılında Hürriyet ve Milliyet’te yayımlanan “Polise fırça atınca yakayı ele verdi” haberini, suçlanan kişinin yargılandığı davada beraat ettiği ve haberin “unutulma hakkı kapsamına girdiği” gerekçesiyle engelledi. Hâkimlik, daha önce haberi engelleme talebini reddeden İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliği kararını da kaldırdı.

Güngören Belediye Başkan Yardımcısı olan Rahmi Berber’in makam odasında bir kadınla ilişkiye girdiği görüntüleri olduğu ve bu nedenle görevinden istifa ettiğine ilişkin olarak 2009 yılında Hürriyet’in yanı sıra 16 sitede yayımlanan “Hanım kardeşle diyaloğa girdik” başlıklı haberlere, Tekirdağ 2. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından “unutulma hakkı” kapsamında olduğu değerlendirilerek erişime kapatıldı.

2004 yılında yayımlanan “Müftüye iki eş” haberine, adı geçen müftünün “haberin şahsını ve aile efradını rencide ettiği” gerekçesiyle yaptığı başvuruyu
kabul eden Erdemli Sulh Ceza Hâkimliği tarafından erişim engeli getirildi. Hakimlik kararında “haberin özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği” belirtildi.

Balıkesir 2. Sulh Ceza Hâkimliği, 2015 yılında Kelebek’te yayımlanan “Bu tarz benim izle / Stüdyoyu terk eden üstsüz dj çıktı” haberini, “itiraz eden kişinin itibarını zedeleyici nitelikte olduğu” gerekçesiyle yasakladı.

19 Ocak’ta Hürriyet, Gazetevatan ve CnnTürk internet sayfalarında çıkan “2 bin lira nafaka babanın tişört parası” haberi İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından “gerçeğe aykırı ve kişilik haklarına saldırı” niteliğinde olduğu gerekçesiyle erişime kapatıldı.

Edirne 1.Sulh Ceza Hâkimliği, bir genç kıza tecavüz anına ilişkin görüntüleri içeren 17 Ekim 2003 tarihli “İşte vekil oğlunun çektiği görüntü” haberi için “kişilik haklarına aykırı olduğu” gerekçesiyle erişim engeli kararı verdi.

Erişim Sağlayıcıları Birliği, “Uyuşturucu kurbanı ünlüler”, “Ünlülerin bitmeyen kabusu uyuşturucu” ve “Uyuşturucu başa bela” haberlerini İstanbul 5.Sulh Ceza Hâkimliği’nin daha önce verdiği yasakladığı linklerle aynı içerikte olduğu gerekçesiyle engelledi.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 11 ŞUBAT 2019


 
HÜRRİYET'TE KULLANILMAYAN ÜÇ YAZI
AYRILIK ZAMANI
OLAY YOK YANIT VAR
SELVİ BOYLUM AL YAZMALIM
ÖDÜLLÜ FOTOĞRAFA YALAN ETİKET
SEÇİMLER YAKLAŞIRKEN
TECAVÜZ SUÇU VE FUTBOL
KADINA ŞİDDET GÖRÜNTÜLERİ
TREN KAZALARI VE GAZETECİLİK AÇIĞI
BAŞKA CEM YILMAZLAR
EROTİK ÇAĞRIŞIMLI BAŞLIKLAR
GAZETECİLERİN MESLEKİ DAYANIŞMASI
ENGELLEMELER VE SANSÜR
BİLGİ SAKLAMA
EDİTORYAL STANDARTLAR
GAZETECİLERİN "EN" MERAKI
MEDYAYA YENİ KAYNAK
AMA NE SON DAKİKA
YETERSİZ BİLGİ
ARA GÜLER’E SAYGI
SERVİS GAZETECİLİĞİ
EKSİK HABER YANILTIR
GELENEKSEL HABER DEĞERİ
FUTBOLDA HABER ÜLEŞTİRME
SOSYAL MEDYA OLMASAYDI
KANDIRMACANIN BÖYLESİ
İZLEDİĞİ KURUMLA BÜTÜNLEŞİRSE
KARANLIKTA BIRAKMAMA ROLÜ
DEDİ DEDİ GAZETECİLİĞİ
PORNOGRAFİK AYRINTILAR
YOK SAYILAN ÜNİVERSİTELER
BİR ÖLÜMÜN İŞARET ETTİKLERİ
GAZETECİ KANDIRMAK KOLAY
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr