1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 BAŞKA CEM YILMAZLAR
 07 Ocak 2019, Pazartesi
 

Sinema işletmecileri ile film yapımcıları arasındaki kavgayı Cengiz Semercioğlu gündeme getirdi. Hâlâ da onun yazı ve söyleşileri üzerinden devam ediyor tartışmalar. Ancak Avni Aksaycık adlı okur, Semercioğlu’nun Mars’ın Kurumsal İlişkiler Direktörü Aslı Irmak Acar ile söyleşisinin başlığını eleştirdi:

“Ben mi okuduklarımı anlamıyorum. ‘Cem Yılmaz olmazsa başka Cem Yılmazlar çıkar’ sözünü söyleyen Aslı Irmak Acar değil ki. Bu sözü, hatta soruyu, röportajı yapan Cengiz Semercioğlu ifade ediyor. Sayın Acar da sadece tasdik ediyor. “Tabii ki de çıkar. Fırsat verilen her yetenek çıkabilir” diyerek ‘Yeni yeteneklerin önünü açmaya çalışıyoruz’ tarzı bir şeyler söylemek istiyor.”

Okurun bu eleştirisini Semercioğlu’na ilettim. O da bu sözleri durup dururken yazmadığını vurgulayarak, okurun eleştirisini şöyle yanıtladı:

“Röportajımız sırasında yeni oyuncular ve yeni yapımcılar çıkarmak konusunun ısrarla altını çizdi Aslı Hanım. ‘Diğer yeteneklere saygısızlık, tek yapımcı onlar değil’ sözlerini söyledi. ‘Eminim keşfedilmesi gereken pek çok yetenek var’ dedi. ‘Onlar vizyona girmediği zaman sinemalar boş kalmıyor ki’, ‘Alternatifler çıkacak’ sözlerini etti. Ben de ‘Bu sözleriniz yapımcıları kızdıracak’, ‘Koreli CEO da böyle mi düşünüyor’ diyerek defalarca sözlerini teyit ettim.

Bunların üzerine, yeni yetenek çıkarma konusunun tekrar gündeme geldiği bir anda ‘Siz şimdi ‘Cem Yılmaz olmazsa başka Cem Yılmaz’lar çıkar’ mı diyorsunuz?’ sorusunu sordum. Aslı Hanım da ‘Tabii ki de çıkar. Fırsat verilen her yetenek çıkabilir’ yanıtını verdi. Zaten bu lafı durup dururken ben söylemiş olsam ortalık bu kadar yıkılırken Aslı Hanım da çıkar, ‘Bunu ben söylemedim, gazeteci beni yönlendirdi’ diyerek itiraz ederdi.”

Söyleşinin yayımlandığı 30 Aralık 2018 tarihli Kelebek’e yeniden baktım. Bu soru- yanıt aynen Semercioğlu’nun aktardığı gibi olmuş. Ama bu bölüm Kelebek’in manşetinde “Şirketin kurumsal ilişkiler direktörü Aslı Irmak Acar, Cengiz Semercioğlu’na verdiği röportajda çok kararlı konuştu: ‘Cem Yılmaz olmazsa başka Cem Yılmazlar çıkar, onlar film çekmezse çekeni bulacağız” diye sunulmuş.

Oysa Acar’ın böyle bir cümlesi yok. Timur Savcı hakkındaki bir soruya verdiği “Yapmayabilir, yapanı bulacağız. Alternatif her zaman vardır” sözleri “Onlar film çekmezse çekeni bulacağız” haline dönüştürülmüş; Cem Yılmaz ile ilgili soru onun yanıtı gibi yazılmış, iki ayrı parça birleştirilerek manşetteki bu cümle elde edilmiş.

Bu yanlış bir yöntem. Elbette gazeteci, konuştuğu kişinin sözlerini yorumlayabilir, ne kastedildiğini ifade edebilir. Ama bir kişinin sözlerini tırnak içinde veriyorsa değiştiremez, iki ayrı yanıtı deforme ederek birleştiremez. Tırnak içinde vermek o kişinin sözlerini aynen yazdığınız anlamına gelir. Okur da öyle algılar. Doğrusu, yanıtlardan hareketle yeni cümle üretmek değil, soru ve yanıtları birlikte özetlemek ya da ne kastedildiğini, ne mesaj verildiğini tırnağa başvurmadan spota taşımaktı.

 

AYNI HABERİN TEKRARI

11 Aralık’ta Hürriyet’in arka sayfasının manşetinde “Beyin korteksini inceltiyor: Akıllı cep beyne zarar” başlıklı bir haber yer alıyordu. 31 Aralık’ta da birinci sayfada “Beyin zarını inceltiyor” manşeti vardı.

Hülya Onur adlı okur, 20 gün arayla çıkan iki haberin aynı olduğuna dikkat çekti, “Bunu bilerek mi yaptınız, yoksa farkında değil misiniz?” diye sordu. Ben de inceledim. Hakikaten her iki haber de ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü’nün araştırmasına dayanıyordu, “tablet ve akıllı telefonda iki saatten fazla vakit geçiren çocukların beyin zarlarının inceldiği, dil ve muhakeme becerilerinin zayıfladığı” belirtiliyordu. Kısacası her iki haber aynıydı.

Haberlerde kaynak belirtilmemişti; ilkinde imza ve mahreç yoktu; ikincisinde Türkiye’den bir uzmanın görüşü de alınmış ve Eğitim Servisi’nden Önder Öndeş’in imzası konulmuştu. Aynı haberin gazetede tekrarlanmasının nedenini ve haberin kaynağını Öndeş’e sordum, yanıtladı:

“Haber ne yazık ki bizim 11 Aralık’taki arka kapakta yer almış. CBS’e ve New York Times’a araştırmayı yürütenler açıklama yaptı. Onların haberlerine ve dünyadaki yansımalarını haber yazım sürecinde inceledim. Haberde araştırmanın çatı örgütü olan Amerikan Sağlık Enstitüsü (NIH) verildi.”

Halbuki enstitünün adını vermek yetmez. Doğrudan onların açıklamasını almadığımıza göre, CBS televizyonu ve New York Times kaynak gösterilmeliydi. İnternet kaynaklı çeviri haberlerde kaynak eksikliği sorununa maalesef sık rastlanıyor medyada.

Aynı haberin neredeyse aynı başlık ve bilgilerle 20 gün arayla tekrarlanması da vahim. Editoryal zincirin tüm halkalarının payı var bu hatada.

 

OKURDAN KISA KISA

Köksal Anadol: Günlük bulmacaları gazeteden keserek veya e-hurriyet’ten basarak çözüyoruz. Fakat biriktikçe baskılar birbirine karışıyor. Sol üst köşedeki boşluğa tarih yazılabilirse bizim için yeni yıl hediyesi olacak. (1 Ocak)

Berkay Kolacan: Hürriyet’e nice 71 yılları kutlamak nasip olsun. İnşallah 1948’den itibaren gazete arşivinizi dijital ortama aktarırsınız. (2 Ocak)

Selim Türkcan: “Eğitimde acı tablo: Öğretmen olmayan öğretmenler” başlıklı haberinizi çok beğendim, teşekkür ederim. (29 Aralık)

Yalçın Çetin: Gazetenin 22. sayfasında üst tarafta Belhanda ve Feghouli karnelerine yer verilmiş. İki futbolcunun attığı goller, Feghouli’nin asist rakamları birbirini tutmuyor. (31 Aralık)

Tarık Kesim: İnternette “Aydınlı profesör hastalarını fırçaladı” diye başlık atmak nedir? Randevusuna gelemeyecek insanların haber vermesi gerektiğini hatırlatmış, siz fırçaladı demişsiniz. Resmen dalga geçmişsiniz. (29 Aralık)

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 7 OCAK 2019


 
KADINA ŞİDDET GÖRÜNTÜLERİ
TREN KAZALARI VE GAZETECİLİK AÇIĞI
BAŞKA CEM YILMAZLAR
EROTİK ÇAĞRIŞIMLI BAŞLIKLAR
GAZETECİLERİN MESLEKİ DAYANIŞMASI
ENGELLEMELER VE SANSÜR
BİLGİ SAKLAMA
EDİTORYAL STANDARTLAR
GAZETECİLERİN "EN" MERAKI
MEDYAYA YENİ KAYNAK
AMA NE SON DAKİKA
YETERSİZ BİLGİ
ARA GÜLER’E SAYGI
SERVİS GAZETECİLİĞİ
EKSİK HABER YANILTIR
GELENEKSEL HABER DEĞERİ
FUTBOLDA HABER ÜLEŞTİRME
SOSYAL MEDYA OLMASAYDI
KANDIRMACANIN BÖYLESİ
İZLEDİĞİ KURUMLA BÜTÜNLEŞİRSE
KARANLIKTA BIRAKMAMA ROLÜ
DEDİ DEDİ GAZETECİLİĞİ
PORNOGRAFİK AYRINTILAR
YOK SAYILAN ÜNİVERSİTELER
BİR ÖLÜMÜN İŞARET ETTİKLERİ
GAZETECİ KANDIRMAK KOLAY
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr