1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 AMA NE SON DAKİKA
 12 Kasım 2018, Pazartesi
 

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın bütçesi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülüyordu. Bir gazeteci, sunuş metnini taradı ve bakanın konuşmasını bitirmesini beklemeden haberini yazdı, geçti:

"Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan, ’Adil kullanım kotası 2019’da kaldırılacak’ dedi."

"Son dakika" anonslarıyla verilen haber internet sitelerine, ardından haber televizyonları da "Son dakika" girdiler. Amma velâkin bakan kitapçıktaki o cümleyi okumadı. Atlatma kaygısıyla acelecilik eden bir gazetecinin sorunu artık oradaki bütün gazetecilerin sorunu olmuştu. Ne yapsınlar? O cümleyi bakana "dedirtmek" en kestirme yoldu. Haberi yalan çıkarmamak farz olmuştu!

Komisyon çıkışında bakanın etrafını çevirip sordular, o da "dedi" gazetecilerin istediklerini. Gazeteciler rahatladılar. Kimileri haberi "Bakan soruları yanıtladı" diye düzeltti. Kimi ona da gerek duymadı. Nasıl olsa hatanın üzeri örtülmüştü.

Üstelik haberdeki tek sorun erken geçilmesi değildi. BTK, internet kullanıcılarının yakındığı "adil kullanım kotası" uygulamasının 2018’in son günü kaldırılacağını 30 Aralık 2016’da açıklamıştı. Tam iki yıl önce.

Hatta dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan da adil kullanım kotasının 2018 sonunda tümüyle kalkacağını 7 Şubat 2017’de tekrarlamış ve gazetelerde haber olmuştu.

İki yıl önce açıklanan, sonra da defalarca tekrarlanan bir gelişmeyi "Son dakika" diye vermek de bizim medyamıza mahsus olsa gerek. Anlaşılan ne o muhabirler takip etmiş yazıp çizdiği alandaki gelişmeyi, ne de editörler. Bilselerdi böylesine bayat olduğunu, herhalde vermezlerdi "Son dakika" diye…

 

Atıfta bulunmak zor mu?

Kapadokya’daki imar barışı fırsatçılarını gözler önüne seren "Peribacaları şaştı bu işe" haberi, büyük yankı yaptı; hemen ilgili bakanlar açıklamalar yapıp, doğa yağmasına izin vermeyeceklerini ve bu binaları yıkacaklarını duyurdular. Kapadokya’daki fırsatçılık, ertesi gün de "İşaretledik yıkacağız" başlığıyla yine manşetteydi. Televizyonlar, gazeteler ve internet siteleri, Hürriyet’te Aysel Alp imzasıyla yayımlanan bu özel haberi alıntıladılar.

Aynı gün Sözcü gazetesinde Veli Toprak imzasıyla yayımlanan "Büyükelçimiz Helen kâtibi ise Zeus oldu" haberi de çok ses getirdi. Uganda Büyükelçisi Sedef Yavuzalp ve büyükelçilik başkâtibinin 29 Ekim kutlamasında Antik Yunan kıyafetleri giymeleriyle ilgili haber, Dışişleri Bakanlığı’ndan anında karşılık buldu. Bakanlık, büyükelçiyi Ankara’ya çağırdığını açıkladı. Tüm medya bu haberi alıntıladı.

Ama kaynak gösterme konusundaki zaaf, bu iki haber konusunda da kendini gösterdi. Ne televizyonlar ve internet siteleri, ne de haberi kullanan Milliyet, Star, Yeni Şafak, Türkiye, Sözcü gazetelerinde Hürriyet’in Kapadokya haberine atıfta bulunmuştu.

Aynı şekilde Sözcü’nün haberi de kaynak gösterilmedi medyada. Akşam, Cumhuriyet, Milliyet, Sabah, Star, Yeni Şafak ve Türkiye gazetelerindeki haberlerde Sözcü’den hiç söz edilmiyordu.

Sanki kendileri üretmişler gibi yazmışlar, sahip çıkmışlardı Hürriyet ve Sözcü’nün özel haberlerine… En üzücü olan da Sözcü’nün Kapadokya haberinde Hürriyet’e, Hürriyet’in "Büyükelçi Helen" haberinde de Sözcü’nün kaynak gösterilmemesiydi…

Hastalık bu kadar yaygın olunca Hürriyet’in özel haberine sahip çıkmak, diğer medya kuruluşlarından kaynak göstermelerini istemek de zorlaşıyor…

 

Okurdan kısa kısa

Süha Tarman: "Parkta saklambaç oynarken trafo çarptı" demişsiniz ama trafo merkezi başka elektrik panosu başkadır. "Trafo çarptı", tamamen yanlış bir ifade. (31 Ekim)

Avni Aksaycık: "Düştü: 2 ölü" haberinde, kaza yapan uçağın daha önce "Aydın’ın Kulu ilçesinde tarlaya mecburi iniş yaptığı" yazılmış. Konya’nın Kulu ilçesi olacak. "Mecburi" sözcüğü de "mecburu" olmuş haberde. (31 Ekim)

S. Özalp / M. Altun / M. Uzun / U. Türkben / C. T. Özbülbül / Y. E. Paşaoğlu: İnternette haberler galeriye döndü artık. Bir haberi 36 slayt ile veriyorsunuz. Satır satır ilerleyerek haber mi okunur? Okumak işkence oldu. (1 Kasım)

Songül H.: Beyaz kod uygulamasını yazmanız ve şiddete uğrayan doktorların yanında olmanız tamam. Ama doktorların sesi olduğunuz kadar onların yanlışlıklarına maruz kalan vatandaşın da sesi olmanız gerekli. (1 Kasım)

A. Şengör: "Rusya-İsrail S-300 atışması" haberinde bu füzelerin "hızının saniyede 1150 km" olduğu yazılmış. Saatte 4 milyon 140 bin Km’ye denk gelir. Bu hızda füze varsa Mars’a gitmek için ne bekliyoruz? (7 Kasım)

Anıl Adanır: Neden internette ana sayfanızda Sayıştay’ın yayınladığı raporlara ve yolsuzluklara dair hiç haber yok? (4 Kasım)

Serdar Devrim: "Belediye başkanlarının yüzde 2,86’sı kadın" haberinde "..yalnızca 674 tanesi kadın" demişsiniz. İnsanlar "tane" ile sayılmaz. Keza "şu kadar adet insan" da denmez. (4 Kasım)

Birgül Ergev: Fransız ressam Matisse’in tablosunun çalınması haberinde, tablonun İranlı sahibinde Arapça sertifika olduğu yazılmış. İranlılar da Arap alfabesi kullanıyorlar ama dilleri Farsça. (4 Kasım)

Abdullah Doğan: En kötüsü kandırılmış hissetmek. Örneğin internette "292 kilo vermişti! Hakkında dava açıldı" haberinde başlık kilo verdiği için dava açılmış gibi ama dava hırsızlıktan. (3 Kasım)

Ayhan Yükseler: "Kafasına minibüs düştü" başlığını komik bir durum varmış gibi atmışsınız. Bir de ölenin yakınları tarafından bakın olaya. (4 Kasım)

 

Haftanın engellenenleri

Erişim Sağlayıcıları Birliği’nin bu hafta Hürriyet’e ilettiği Sulh Ceza Hâkimlikleri’nin verdiği erişim engelleme kararları şöyle sıralanıyor:

* Siirt Sulh Ceza Hâkimliği, geçen mayıs ayında Aydın’da yaşanan bir olayla ilgili olarak Hürriyet ile birlikte 44 internet sitesinde yayımlanan "17 yaşındaki genç anne ve babasını öldürüp intihar etti" haberine, başvuran Vedat Aksu adlı kişinin "kişilik haklarına aykırı olduğu" gerekçesiyle erişim yasağı kararı verdi.

* Hürriyet ile birlikte 28 sitede üç yıl önce yayımlanan "Iğdır’da haksız kazanç operasyonu" başlıklı haber, suçlanan kişinin itirazı üzerine Iğdır Sulh Ceza Hâkimliği tarafından "kişilik haklarının ihlâl edildiği" gerekçesiyle erişime kapatıldı.

* İzmir 4. Sulh Ceza Hâkimliği, 2012 yılında "Aile içi aşk şantajı", "Kardeşlerin seks cd’li şantaj davası", "Abladan kardeşe seks şantajı", "Aile içi seks cd’li şantaj" yayımlanan haberlerde suçlanan Seda M., Melih Ö. ve Gülay Ö.’nün erişimin engellenmesi talebini reddetti. Bu kişilerin itirazı üzerine başvuruyu görüşen İzmir 5. Sulh Ceza Hâkimliği, itirazı kabul ederek Hürriyet ve çeşitli medya kuruluşlarında yer alan 31 linke erişimin engellenmesine karar verdi.

* İstanbul Anadolu 8. Sulh Ceza Hâkimliği, 7 Kasım’da meydana gelen "Üsküdar’daki bir okulda öğretmene silahlı saldırıda bulunulması" hakkındaki haberleri "yayın yasağı getirildiği" gerekçesiyle engelledi.

* Bakırköy 1. Sulh Ceza Hâkimliği, 7 Kasım’da İstanbul Bahçelievler’de 15 yaşındaki bir lise öğrencisinin sokakta yürüdüğü sırada kimliği pompalı tüfekle vurulmasına ilişkin haberleri engelledi. Bu karar, Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Suçluları Soruşturma Bürosu’nun başvurusu üzerine "soruşturmanın sağlıklı yürümesine engel olmaması ve maktulün yakınlarının olumsuz etkilenmemesi için yayın yasağı getirildiği" gerekçesiyle verildi.

* Trabzon 1. Sulh Ceza Hâkimliği, 29 Ekim’de 16 sitede yayımlanan "13 yaşındaki kız cinsel istismarcıdan ölü taklidi yaparak kurtuldu" haberlere erişimin yasaklanmasını kararlaştırdı. İstismara uğrayan genç kızın avukatının yaptığı başvuru daha önce reddedilmişti; itiraz üzerine konuyu yeniden görüşen hâkimlik ilk kararını değiştirmiş oldu.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 12 KASIM 2018


 
EDİTORYAL STANDARTLAR
GAZETECİLERİN "EN" MERAKI
MEDYAYA YENİ KAYNAK
AMA NE SON DAKİKA
YETERSİZ BİLGİ
ARA GÜLER’E SAYGI
SERVİS GAZETECİLİĞİ
EKSİK HABER YANILTIR
GELENEKSEL HABER DEĞERİ
FUTBOLDA HABER ÜLEŞTİRME
SOSYAL MEDYA OLMASAYDI
KANDIRMACANIN BÖYLESİ
İZLEDİĞİ KURUMLA BÜTÜNLEŞİRSE
KARANLIKTA BIRAKMAMA ROLÜ
DEDİ DEDİ GAZETECİLİĞİ
PORNOGRAFİK AYRINTILAR
YOK SAYILAN ÜNİVERSİTELER
BİR ÖLÜMÜN İŞARET ETTİKLERİ
GAZETECİ KANDIRMAK KOLAY
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr