1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 FUTBOLDA HABER ÜLEŞTİRME
 01 Ekim 2018, Pazartesi
 

Twitter’dan yazan Cevat Kaptan adlı okur, bir GSM şirketinin kısa mesajlar üzerinden abonelerine spor haber ve yorumları veren uygulamasının geçtiği paylaşımı iletti.

Ardından sordu: “İsveç’e Hürriyet mi gönderdi, o şirket mi? Kurumlarına değil oraya çalışıyorlar”.

Okurun ilettiği 10 Eylül tarihli paylaşımda “Uluslar Ligi’nde Türkiye, bugün 21.45’te İsveç’in konuğu olacak. Hürriyet muhabiri Ali Naci Küçük A Milli Takım’daki son gelişmeleri Solna’dan bildiriyor” deniliyordu. Küçük de bu metni Twitter’dan paylaşmıştı.

Durumu anlayabilmek için internette, haber siteleri ve sosyal medyada bir tarama yaptım. Küçük’ün bu GSM uygulamasına yaptığı bağlantılar Milli Takım’ın İsveç maçıyla sınırlı değildi. Son iki ayda bu uygulamanın Küçük’ün adının geçtiği altı paylaşımını buldum sosyal medyada:

- “13 Temmuz- Galatasaray İsviçre’de ilk hazırlık maçında nasıldı? Transferde Terim’in aklı kimde? Hürriyet Muhabiri Ali Naci Küçük İsviçre’den bildiriyor.

- 16 Temmuz- Galatasaray’ın İsviçre kampında neler yaşanıyor? Kimler kendini gösterdi, kimler gözden düştü? Hürriyet Muhabiri Ali Naci Küçük açıklıyor.

- 22 Temmuz- Kampın yıldızı kim? Kim hayal kırıklığı yarattı? 16 günlük İsviçre kampında Galatasaray’ı adım adım takip eden Hürriyet Muhabiri Ali Naci Küçük açıklıyor.

- 31 Temmuz- Galatasaray, bugün 20.00’de Yunanistan Şampiyonu AEK karşısına çıkıyor. Transferde Aslan’ın ilk hedefi kim? Terim’in yüzünü güldüren olay ne? Hürriyet Muhabiri Ali Naci Küçük, Atina’dan bildiriyor.

- 5 Ağustos- Süper Kupa finaline saatler kaldı! Galatasaray, Akhisarspor maçına nasıl bir kadroyla çıkacak? Hürriyet Gazetesi Muhabiri Ali Naci Küçük, Konya’dan aktarıyor”.

Bu paylaşımların tümünün altında “...’i indirin, ‘Keşfet’ten ... Spor’u takip edin” anonsu yer alıyordu. Ayrıca Küçük’ün bu GSM uygulamasıyla hayli eskiye dayanan ve düzenli bir haber ilişkisi olduğu anlaşılıyor. Zira son aylarda katıldığı bu programların dışında internette geçen yıllara ait programların duyuruları da var. Örneğin 18 Kasım 2016 tarihli bir spor sayfasında “Riekerink’ten derbi öncesinde şok hamle. Hürriyet Gazetesi Muhabiri Ali Naci Küçük ... Spor’da açıkladı: İki yıldızını yedeğe aldı” bilgisi veriliyordu.

Bu bulgularımı Küçük’e ilettim, ancak yazılmak üzere yanıt vermek istemedi. Okur Temsilcisi olarak Hürriyet’in bir spor muhabirinin başka bir kurumla düzenli haber ilişkisi içinde olmasının etik bir davranış olmadığı kanısındayım. Hürriyet muhabiri haberini Hürriyet’e verir. Ücret alsa da almasa da başka bir kurumla böylesi düzenli bir ilişki içine girmesi editoryal bağımsızlığını ortadan kaldırır, çıkar çatışmalarına neden olur.

Dahası bu uygulama, hurriyet.com.tr’nin rakibi durumunda. Düşünün, Küçük’ü İsveç ya da Yunanistan’a gönderen Hürriyet, ama o GSM şirketi hiçbir masrafa katılmadan muhabirinden haber alarak Hürriyet ile yarışıyor! Bir de Küçük’ün verdiği özel haberler, “... spor açıkladı” diye rakip spor sitelerinde haber oluyor.

Tabii bu durum Küçük’e özgü değil, bunu biliyoruz. Bazı medya kuruluşlarının muhabir ve yazarları da bu spor uygulaması ile spor radyo-tv’lerine haber veriyorlar. Ama bir yanlışın yaygın olması onu doğru yapmaz.

 

HAKARETAMİZ TWEET

Gazeteci Lube Ayar, Hürriyet Galatasaray muhabiri Ali Naci Küçük’ün bir Twitter paylaşımıyla ilgili yorumumu sordu. Daha sonra başkaları da Ayar’ın bu mesajı hakkında benzer sorular yöneltti. Alper Atamer de e-posta gönderdi. Küçük, 19 Eylül gecesi 01.45’te geçtiği paylaşımda, “Allah Kerim Fatih Terim. İtiraz edenin...” diye yazmıştı. Değerlendirmeden önce “Böyle bir tweet atmış mıydınız” diye kendisine sordum. Küçük şu yanıtı verdi: “Ne yazık ki evet. Şampiyonlar Ligi maçının oynandığı gece böyle bir paylaşımım oldu. Yarım kaldığını ve yanlış yerlere çekileceğini fark edip hemen sildim. Bana yakışmayacak ifade tarzı ile yapılan bir paylaşımdı.”

Yayın ilkelerimiz açık. Böylesi hakaretamiz bir tweet’i silmek yetmez, düzeltilmeli ya da özür dilenmeliydi. Gerçekten bir gazeteciye yakışmayacak bir paylaşım bu. İfade tarzı dışında yaklaşımı açısından da sorunlu. Futbol gazeteciliğindeki tarafgirlik ve izlenen takımın yöneticileriyle bütünleşmenin sakıncalarını daha önce de yazmıştım. Gazetecinin haber kaynaklarına karşı objektif davranmayacağı görüntüsü de vermemeli.

 

OKURDAN KISA KISA

Bahri Ovalı: Pazar ekinde Leyla Gencer sergisinin 15 Ekim’de biteceği yazılmış. Altta 10 Ekim’e kadar gezilebilir denmiş. Hangisi doğru? (23 Eylül)
Not: Sergi 10 Ekim’e kadar açık kalacak.

Hayal Kuru: İnternette “Yoga topuyla cinayet” demişsiniz ama yoga topla yapılmaz, pilates topu vardır. (21 Eylül)

Mehmet Ünal: Rica ediyorum internet sitenizdeki “Apple telefon fiyatları” haberini açıp okumayı dener misiniz? 41 sayfalık haber mi olur? (24 Eylül)

M. Utlu / Ö. Özalp / A. J. Hurma / A. Talaş / A. Aktaş / C. O. Yurtseven: Kocaeli’de bir baba, oğluna pantolon alamadığı için intihar etti. Fenerbahçe ve farklı STK’lar ailesine yardım için harekete geçti. Siz ise bunların haber değeri taşımadığını düşünüyorsunuz. Bu bizi hayal kırıklığına uğratıyor. (22 Eylül)

C. A: İnternetteki “Eve dönmeyen kızına kurşun yağdırdı” haberinde zanlıların isimleri kodlanırken, hayatını kaybedenlerden birinin adı ve soyadı neden açıkça paylaşılıyor? “Nikâhsız yaşadığı kişi” diye yazarak adını vermeniz cinayeti olağan bir hale getirmek değildir de nedir? (11 Eylül)

 

HAFTANIN ENGELLENENLERİ

12 Şubat’tan beri bu köşede her hafta “Haftanın engellenenleri” başlığı altında Sulh Ceza Hâkimlikleri’nin Hürriyet’teki haberlere ilişkin erişim engelleme kararlarını liste halinde yayımlıyorum. Amacım da hâkimlerin gerektiği gibi incelemeden, neredeyse gelen her başvuruyu alelacele kabul ettiklerini, kopyala yapıştır gerekçelerle erişim engelleme kararları verdiklerini ve bu yolla basın özgürlüğünü ihlal ettiklerini sergilemek.

Nihayet Anayasa Mahkemesi’nden Sulh Ceza Hâkimlikleri’nin bu kararlarını sınırlandıracak bir karar çıktı. Mahkeme, Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı bir şirketin üstlendiği projeden, bazı siyasetçiler ve bürokratların ev satın almasına ilişkin haber için verilen erişim engelleme kararının yanlış olduğuna hükmetti. Anayasa Mahkemesi’nin gerekçesi de şöyle:

“Haberin kamusal faydası yüksek bir tartışmaya katkı sunduğu açıktır.

Yayın içeriğine erişimin engellenmesi kararı verebilmenin ancak hukuka aykırılığın ve kişilik haklarına müdahalenin ilk bakışta anlaşılabilecek kadar belirgin olduğu ve zararın süratle giderilmesinin zaruri olduğu hallerde mümkün olduğu hatırlanmalıdır.

Anayasa Mahkemesi, haberin içeriğine erişimin engellenmesine karar verilmesinin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun düşmediği ve bu nedenle başvurucuların ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır.”

Özetlemek gerekirse, erişim engelleme kararının ancak zaruri ve başka hukuk yollarıyla giderilemeyecek durumlarda başvurulacak bir yöntem olduğunu, aksi halde ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edileceğini belirtmiş mahkeme. Bu görüş, yedi aydır süren çabamın haklılığının da teyidi aynı zamanda.

Anayasa Mahkemesi bu kararı verse de Sulh Ceza Hâkimlikleri, olanca hızlarıyla engelleme kararları almaya devam ediyor. Erişim Sağlayıcıları Birliği’nden bu hafta ilettiği erişim engelleme kararları şöyle sıralanıyor:

* Bursa 1. Sulh Ceza Hâkimliği, Bursa’nın Osmangazi İlçesi’ndeki Süluki Camii’nin imamı Metin Ukşal’ın başvurusu üzerine 2017’de yayımlanan “Camide imam ile tuvalet işletmecisinin mahkemelik olan tartışması” haberine erişim engellendi.

* Bergama Sulh Ceza Hâkimliği, Prof.Dr.İbrahim Saraçoğlu’nun avukatı Osman Can’ın başvurusu üzerine üç yıl önce yayımlanan “Ünlü profesöre aile boyu şantaj” haberine “güncelliğini yitirdiği, kamu yararı ve tarihsel veri niteliği bulunmadığı için unutulma hakkı kapsamında değerlendirilebileceği” gerekçesiyle yaptığı başvuruyu kabul ederek erişim yasağı koydu.

* Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliği, 2002’de yayımlanan “Dolandırdığı yetmedi bir de geneleve sattı” haberini, suçlanan kişinin başvurusu üzerine “haberin güncelliğinin kalmadığı ve itibarının zedelenmesine neden olduğu” gerekçesiyle engelledi.

* Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliği, Sezgin Baran Korkmaz’ın “asılsız ve yalan haberler yapıldığı, ticari itibarına ve saygınlığına zarar verildiği” gerekçesiyle yaptığı başvuruyu kabul ederek, Yalçın Bayer’in, “Beni iki kez tutuklattılar THK’nın 36 bağış binası satılmış”, “THK’nın Laleli tayyare evlerine büyük kumpas”, “Kingston kardeşlerin tutukluluğu sürecek rahip Brunsonla ilginç bağlantılar” başlıklı yazıları ile Razi Canikligil’in “Dermen’in kefalet başvurusu reddedildi” haberine erişim engeli getirdi.

* Hürriyet ile birlikte 20 internet sitesinde iki yıl önce yayımlanan “Hakkında gözaltı kararı verilen 140 Yargıtay üyesinin ismi belli oldu” haberlerine Ankara 1.Sulh Ceza Hâkimliği tarafından erişim yasağı getirildi.

* “Doktora Facebook’ta büyük tuzak” haberine erişimi, İstanbul 7.Sulh Ceza Hâkimliği, suçlanan kişinin beraat ettiği gerekçesiyle engelledi.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 1 EKİM 2018


 
EDİTORYAL STANDARTLAR
GAZETECİLERİN "EN" MERAKI
MEDYAYA YENİ KAYNAK
AMA NE SON DAKİKA
YETERSİZ BİLGİ
ARA GÜLER’E SAYGI
SERVİS GAZETECİLİĞİ
EKSİK HABER YANILTIR
GELENEKSEL HABER DEĞERİ
FUTBOLDA HABER ÜLEŞTİRME
SOSYAL MEDYA OLMASAYDI
KANDIRMACANIN BÖYLESİ
İZLEDİĞİ KURUMLA BÜTÜNLEŞİRSE
KARANLIKTA BIRAKMAMA ROLÜ
DEDİ DEDİ GAZETECİLİĞİ
PORNOGRAFİK AYRINTILAR
YOK SAYILAN ÜNİVERSİTELER
BİR ÖLÜMÜN İŞARET ETTİKLERİ
GAZETECİ KANDIRMAK KOLAY
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr