1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 HAD BİLDİRME İŞİ
 21 Mayıs 2018, Pazartesi
 

SANATÇI Barış Atay, Başbakanlık Müşaviri Yusuf Yerkel’in, dört yıl önce Soma’da tekmelediği madenciden özür dilemesi üzerine Twitter’da yazmıştı:

“Hepiniz ağlayarak özür dileyeceksiniz. O gün geldiğinde affedeni, acıyanı, yargılamaktan vazgeçeni de unutmayacağız! Yok öyle ‘torunlarla emeklilik, kavga istemiyoruz’ falan. Her şey yeni başlıyor. Bu ülkeye, insanına yaptıklarınızın hesabını vereceksiniz.”

Ahmet Hakan da bu sözleri alıntılayarak cumhurbaşkanı adayları Muharrem İnce ve Meral Akşener’e “Lütfen bu adama haddini bildiriniz” çağrısında bulundu. Bu yazının ertesi günü de polisler Barış Atay’ı gözaltına alınca Ahmet Hakan, sosyal medyada “Barış Atay’ı hedef göstermekle” suçlandı.

Frankfurt’tan e-posta gönderen Mustafa Demirkol adlı okur “Sayın Hakan yazısında hem davacı, hem davacı avukatı hem de savcı rolünü üstlenmiştir” diyerek, bu suçlamalara katıldığını belirtti. Abdullah Sarkaya, Selçuk Esen ve başka okurlar da Ahmet Hakan’ın “Atay’ı hedef gösterdiğini” savundu.

Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak konuyu inceledim. Barış Atay mesajında yargıda hesap sorulmasından söz etmiş, düşüncesini açıklamış. Şiddet çağrısı ya da yasa ve hukuk dışı bir unsur göremedim.

Ahmet Hakan ise bu düşüncesi nedeniyle “Atay’ın haddinin bildirilmesi” çağrısında bulunuyor. Açıkçası, TDK sözlüğündeki tanımıyla “sert bir karşılıkla uslandırılmasını, yola getirilmesini, cezalandırılmasını” istemiş oluyor.

Bir yazar, elbette eleştirebilir ama kimsenin düşüncesini dile getirmesine set çekmeye çalışamaz, sırf düşüncesini açıkladığı için uslandırılmasını, cezalandırılmasını isteyemez. Zira bir kişiyi yargılamak, hüküm bildirmek gazeteciye düşmez. 

Ahmet Hakan, Barış Atay’ın “haddinin bildirilmesini” isteyerek gazetecilik sınırlarını aşmış. Düşünce ve ifade özgürlüğünü sınırlayan onca örnek varken böyle bir yazının İnce ve Akşener’den önce polisi yargıyı harekete geçireceğini, onu trol’lerin hedefi haline getireceğini tahmin etmek de zor değildi.

Gerçi Türkiye’de son yıllarda olağan hale geldi ama ben yine de hatırlatayım: Siyasetçilere neyi, nasıl yapacaklarını söylemek, yol göstermek, onlara akıl vermek de gazetecinin işi değildir.

AĞLAYAN KIZ EFSANESİ

TÜRKİYE medyası gizem yüklü haberleri en az “seri katil” haberleri kadar seviyor. Günlerce gazete ve televizyonlarda tefrika edilen Çorum’daki mezarlıkta ağlayan kız haberleri de bu türden...

Ama böyle bir kız gerçekten var mıydı? Yoksa yine bir acar gazetecilik faaliyetiyle mi karşı karşıyayız? Emin olamadım. Okurlardan da bu haberin yok yere büyütüldüğü eleştirileri gelince yetkililer ile DHA’nın Çorum muhabiri Yusuf Çınar ve yerel ‘herihaber.net’ sitesinden Mustafa Külcü ile de görüştüm. Her iki yerel gazeteci de mezarlıkta ağlayan bir genç kızın varlığından emindi.

Zaten böyle bir kızı mezarlıkta gördüğünü söyleyen iki kişi var; birisi mezarlık görevlisi, diğeri de Külcü. “...ayak seslerimizi duyup kaçmaya çalıştığı sırada gördüm ve videoya da çektik. Zaten görünce heyecandan videoda belli olduğu gibi ‘Kaçma kız kaçma’ diye bağırmışım” sözleriyle aktardı o geceyi.

Fakat o görüntüler o kadar net değil, doğru düzgün bir şey seçilemiyor. Tüm kentin ayağa kalkmasına ve polisin çabalarına rağmen böyle bir kızın varlığına dair hiçbir somut veri de elde edilemedi. 11 Mayıs’ta kızın bulunduğu haberleri çıktı ama Çorum Valiliği’nin açıklamasında bu bilgi dolaylı ifadelerle yalanlandı.

İl Kültür ve Turizm Müdürvekili Ömer Arslan’ın, Habertürk’e “İlimizin tanıtımında bir efsane araştırırken bir anda bu konu gelişmiştir” sözleri “yapay efsane” şüphesini iyiden iyiye güçlendirdi.

Bu süreçte net olan tek şey, Çorum’un “mezarlıkta ağlayan kızı”nın da “Van Gölü canavarı”na dönmüş olması. Kanıt yok ama iki tanık ve bir “efsane” var!

LÜTFEN ARKADAŞLAR LÜTFEN

“SON mesajda uyardı” başlığıyla birinci sayfadan verilen haberde, şirket yöneticisi bir kadının intiharı duyuruluyordu.

Oysa Hürriyet, Ocak 2015’te –istisnai durumlar dışında- intihar haberi yayımlamama kararı almıştı. Zira yapılan bütün araştırmalar, intihar haberlerinin yeni intiharları tetiklediğini ortaya koyuyor. İntihara eğilimli insanlar bu haberlerde aktarılan yöntemi örnek alarak yaşamlarına son verebiliyorlar.

Dünya Sağlık Örgütü’nün tavsiyeleri ve evrensel gazetecilik ilkeleri de intiharların yayımlanmaması yönünde. Sadece ünlü ve kamusal görevde olanların intiharları haber olabilir. Ayrıca kriminal bir olayla ilişkili, toplumda geniş etki yaratan, protesto niteliğinde, iftiraları yalanlamak amacıyla yapılan intiharlar da istisnai durumlardır. Bu tür intiharlar da haber yapılabilir.

9 Mayıs’ta Hürriyet’in ilk sayfasında çıkan şirket yöneticisi bir kadının intiharı haberi bu istisnalardan değil. İnternette yayımlanan “Mezarlıkta intihar etti” (1 Nisan), “Metroda korkunç olay”(13 Mayıs) ve “Lise öğrencisi damdan atlayarak intihar etti” (15 Mayıs) haberlerinin de istisnai özelliği yok.

İnternette kullanılan ve tasarımcı bir kadının evinde banyo küvetinde ölü bulunduğu haberi daha tehlikeli. Her ne kadar “Ebru’nun ölümünde sır perdesi” denilmiş olsa da kriminal bir durum yani bir cinayet şüphesi yok. Kaza da olsa intihar da olsa yöntem anlatılıyor bu haberde.

Belli ki bu haberler Yazı İşleri’ne ilginç geliyor, okurun da ilgisini çekeceği düşünülüyor. Hele bir de kadın olunca ilk sayfaya çıkarılıyor. Tek ölçüt ilgi. İyi de benzer intiharlar olursa üzülmez miyiz? Gazetecilik insan mesleğidir, insana zarar vermemeliyiz. Lütfen arkadaşlar, lütfen yapmayın bu intihar haberlerini... 

OKURDAN KISA KISA

Zühal Akkaya: TEV’in “Bir dünya çiçek” kampanyası için düzenlenen ve Cem Yılmaz’ın da katıldığı toplantıyı gazetenizde Vahap Munyar, 13 Mayıs’ta yazdı. Hatta birinci sayfadan duyurdunuz. Üç gün geçti, bir de ne görelim? Kelebek’te “Bir dünya çiçek” başlığıyla yine aynı haber. (16 Mayıs)

İsmail Gören: “Fıstıklı baklava yapımı durdu” başlıklı haberde 210 TL’nin “kuş boku” denilen fıstığın fiyatı olduğu bilgisi yoktu. İsterdim ki, bu haberde sadece kar marjı düşen baklava üreticilerinin değil çiftçinin tarafından da bakılsın; etkenler etraflıca araştırılarak haber yapılsın. (12 Mayıs)

Alparslan Kiper: Bazı adayların miting ve konuşmalarını hiç vermeyerek demokratik bilgilenme haklarıma sansür koyuyorsunuz. Bu tavrınız insanların haber alma özgürlüğüne duvar çekmek anlamında. (15 Mayıs)

M.Cihan Cengiz: İnternette yanıltıcı haber başlıklarına daha ne kadar devam edeceksiniz? Başlık “Tuncay Şanlı: “Ben olsam oyuna girmezdim”. Ama haberde “Ben olsam oyuna girmeyebilirdim” diyor. Sizce bunlar aynı şey mi?

Sebahattin Koyuncu: İnternette her sayfada reklam açılıp ekranı kaplaması, kapatmaya çalışsam da uzun süre kapanmaması ve okuma zevkimin içine etmesi sinir bozucu. (16 Mayıs)

Oğuz Yayan: İnternet başlıklarınıza bakın, bir tane İyi Parti veya CHP haberi var mı? Okuyucu kitlenize saygı gösterin. (16 Mayıs)

İbrahim Ekinci:  İnternette başlık; “O kadın pedi ile ilgili sıcak gelişme”. Başlık haber gibi ama altında bir reklam var. “Telefonu hemen açın o uygulamayı kapatın”. Kaç kez yayımlandı? O uygulama da yok. Pili eriten onlarca uygulama. Yakışıksız işler bunlar. (16 Mayıs)

HAFTANIN ENGELLENENLERİ:

HÜRRİYET Dijital İçerik Koordinatörü Emre Kızılkaya, Sulh Ceza Hâkimlikleri’nin bu hafta erişiminin engellenmesine karar verdiği hurriyet.com.tr haberlerini şöyle sıraladı:

* 1980’lerde medyada sık yer alan ‘Banker Bako’ lakaplı Baki Cengiz Aygün dolandırıcılıktan 18 yıl hapse çarptırıldıktan sonra 1996’da “yanlışlıkla” salıverilmişti. Sulh Ceza Hâkimliği, Aygün’ün 1999’da tekrar yakalanışını duyuran habere erişimi, ‘unutulma hakkı’ gerekçesiyle engelledi.

* Bursa’da mart ayında yaşanan bir trafik kazası ile ilgili habere erişim, otoyolda arıza yapan ve park eden kamyona arkadan çarparak hayatını kaybeden otomobilin sürücüsünün yakınlarının başvurusu üzerine yasaklandı.

* Bir izdivaç programından bir diğerine transfer olan damat adayının, iki farklı yarışmacıyla yatakta çekilmiş görüntülerinin ortaya çıktığını duyuran ve geçen yıl yayınlanan Kelebek haberine de erişim engellendi.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 21 MAYIS 2018


 
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELINA JOLIE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr