1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
 19 Şubat 2018, Pazartesi
 

Gözleri dayaktan feci şekilde şişip morarmış bir kadının fotoğrafına, gazete ve internette "erkek şiddetinin son örneği" olarak yer verilmişti. Elif Yetkin adlı okur, fotoğrafın kendisini "dehşete düşürdüğünü" belirtiyordu:

"Bu tarz fotoğrafların en meşhuru 2011’de Habertürk’te sansürsüz kullanılan sırtından bıçaklanan Ayşe Paşalı fotoğrafıdır. Siz de bu tarz fotoğrafların insanları sarsıp kendine getirdiğini mi düşünüyorsunuz, yoksa bu tarz şiddet fotoğrafları, şiddeti normalleştirmeye mi yarıyor?"

Hemen düzelteyim, "sırtından bıçaklanan kadın fotoğrafı"ndaki, Ayşe Paşalı değildi. Boşandığı kocasının dövdüğü ve yüzü gözü şişmiş halde adliye koridorunda beklerken fotoğrafı çekilen kadındı Ayşe Paşalı. Daha sonra yine kocası tarafından bıçaklanarak öldürülmüştü.

Okurun eleştirisini gazete yöneticilerine ilettim. Yayın Direktörü Emre Oral, şu yanıtı verdi: "Ayşe Paşalı fotoğrafı, kadına şiddetle mücadelede ivme yaratmış, sembol fotoğraf olmuştu. Bu fotoğraf da ona benziyordu. Bu tür fotoğrafların, sıradan anlatımların ötesine geçerek şiddetle mücadele konusunda toplumda ’olumlu’ etki yarattığını düşünüyorum. Okurumuzun görüşüne katılmıyorum. Ancak Yazı İşleri masasında bazı arkadaşlar, bu fotoğrafın kullanılmaması gerektiğini savundu. Tartışma sonucunda fotoğrafın kadrajını, kadının kimliğini gizleyecek şekilde daraltarak kullanmaya karar verdik."

Dijital İçerik Direktörü Ercüment İşleyen de okurun eleştirisine katılmadığını vurguladı: "Biz öyle düşünmüyoruz. O fotoğrafın şiddeti normalleştirdiği iddiasına katılmıyoruz. Bizce tam tersi tepki uyandıran ve simge olabilecek bir fotoğraf. Bu yüzden fotoğrafın buzlanıp, kadının yaşadığı şiddeti örtmeyi uygun bulmuyoruz. Bizim görüşümüze göre hassasiyet şiddete uğramış kadına yönelik olmalı; zanlının işlediği suçun sonuçlarını ortadan kaldırmaya değil."

Aynı fotoğraf, Hürriyet’in yanı sıra Sabah, Posta, Habertürk, Milliyet ve Sözcü gazetelerinde de kullanılmış, sadece Sözcü’de kadının yüzü buzlanmıştı. Açık söylemek gerekirse, 15 Şubat sabahı o fotoğrafı gördüğümde bana da Ayşe Paşalı fotoğrafını çağrıştırmıştı.

Okurun eleştirisini değerlendirirken daha önce yazdığım "Kadın haberleri manifestosu"ndaki "kadına yönelik şiddet haberlerinde mağdur kadınların haberin vitrini haline getirilmemesi ve şiddetin pornografisinden kaçınmak gerektiği" ilkesini anımsadım.

Tam bu sırada Nalan Koltan adlı bir kadın okur, telefonla aradı. O da bu fotoğrafın "şiddeti kanıksattığı, kadını kurban gösterdiği ve şiddet pornografisini içerdiği" görüşündeydi. Ayşe Paşalı örneğini hatırlatıp, ilk gördüğümde bu fotoğrafın gazetede kullanılmasının bana çok aykırı gelmediğini söyledim. O da "Ayşe Paşalı fotoğrafını gördüğünüz için bunu kanıksamış olamaz mısınız? Hem o fotoğrafın yayınlanması kadına yönelik şiddeti azalttı mı?" dedi.

Evet, sanırım bunlar da üzerinde tartışmayı ve düşünmeyi hak eden sorular. 
Gemideki hayvanlar

"Davalık deniz ahırı" haberi, Brezilya’dan gemiyle getirilecek 25 bin hayvanın "kötü koşullarda taşınması" ile ilgili gelişmeleri içeriyordu. Bu haberin, 9 Şubat’ta Hürriyet’te yayımlanmasının ardından dagmedya.net’te "Ölüm gemileri" başlıklı yazıyı yazan Zülâl Kalkandelen’den eleştiri geldi. Kalkandelen, bu konuyu Türkiye’de ilk olarak kendisinin yazdığını belirterek, yazısına atıf yapılması gerektiğini savunuyordu. Ayrıca "ortada bunca kanıt varken haberin iddia diye verildiğini" ve "ilk teknik rapor görmezden gelinerek hayvanlara yapılan zulmün aklanmaya çalışıldığını" öne sürüyordu.

Ben de haberi inceledim. Reuters kaynak gösterilmiş, Kalkandelen’in yazısından alıntı yapılmamış ve "ilk" ifadesi de kullanılmamış; O nedenle Kalkandelen’in yazısına atıfta bulunulmasının şart olduğu kanısında değilim.

Şurası doğru, hayvanlar gemide kötü koşularda. teyid.org’un ilk teknik rapora ilişkin bulguları, video görüntüleri ve açıklamalar da bu yönde. Fakat Hürriyet’in haberinde zaten hayvanların kötü koşullarda taşındığı vurgulanıyor. Haberin spotunda ve girişinde bu yönde ifadeler kullanılmış. "İddia" sözcüğü bir fotoğraf altında geçiyor ama şirket yetkililerinin sözleriyle ilgili fotoğraf altında da "iddia" deniyor.

21 Şubat’ta Türkiye’ye varacak gemideki hayvanların koşullarıyla ilgili olup bitenler tüm yönleriyle aktarılmış, Brezilya’daki aktivistlerin eylemi anlatılmış, Tarım Bakanlığı ve ithalatı yapan şirketin yöneticileriyle de görüşülmüş. Dolayısıyla bu haberde "hayvanlara yapılan zulmün aklanmaya çalışıldığı" yaklaşımını da haklı bulmadım. Haber, okura bilgi veriyor ve nihai karar onlara bırakıyor.

Hürriyet Pazar’da dün yayımlanan "Bu bir insanlık sınavı" yazısı ise bu mevzuyu "hayvan hakları aktivistleri" penceresinden inceliyordu. Hatta Kalkandelen’e atıf da yapılıyordu.
 

Haftanın engellenenleri

Sulh Ceza hâkimliklerinin "otomatik" şekilde verdikleri erişim engelleme kararları hız kesmedi. Bu hafta hurriyet.com.tr’de engellenen haberler şunlar:

* Kırklareli Valisi Orhan Çiftçi’nin, kaymakam olduğu dönemde tanıştığı bir kadını kaçırıp ormanlık alanda dövdüğü iddialarıyla ilgili bir dizi haber.

* Özel bir klinikte görevli 8 kişinin, gebeliği 10 haftanın üzerindeki kadınlara yasak ilaçla kürtaj yapmaktan hapse mahkûm olmasına dair AA haberi.

* Adana’da bir profesöre, kadın hastaları başkalarından alınan spermle hamile bırakmaktan 3 yıl hapis cezası verildiğini duyuran DHA haberi.

* Bodrum’da 8 yaşındaki S.T. adlı erkek çocuğuna tecavüz ettiği öne sürülen 65 yaşındaki H.İ.’nin gözaltına alınmasına ilişkin DHA haberi.

* Ankara Devlet Klasik Türk Müziği Korosu Şefi Cumhur Koca’nın, ses sanatçısı Hüseyin İlyas’a hakaret etmekten mahkûm olduğuna dair haber.

* Türkiye Futbol Ligi 2005 sezonundaki Samsun-A.Gücü maçına ilişkin iddialarla ilgili dosyanın ertesi yıl yeniden açıldığına dair haberler.

* Polisin 2006’da düzenlediği fuhuş operasyonunda aralarında ünlü manken, şarkıcı ve oyuncuların bulunduğu 19 kişinin gözaltına alındığını duyuran haber.

(Okur görüşleri hurriyet.com.tr’de…)

 
Okurdan kısa kısa:

Nuran Ay: Birinci sayfada "Şampiyon taksicinin belini kırdı" başlığı koymuşsunuz. Bu cümlede özne hangisi, taksici mi şampiyon mu? Bir virgülü çok görmeseydiniz, beli kırılanın taksici olduğu anlaşılırdı.(13 Şubat)

Nejat Üner: "Geyik çarptı" diye son sayfada koyduğunuz resimdeki geyik değil "karaca"dır. Karaca, Avrasya hayvanıdır. Amerika’da (mule deer) katır geyiği, (Whiteail) beyaz kuyruklu geyik ve (Elk) Kanada geyiği olur. (15 Şubat)

Emin Duman: Şenol Güneş’in kimi kadro dışı bıraktığını öğrenmek için internette 5 tık’lı bir haber serisi koymuşsunuz. Bu ve benzeri oyalayıcı yöntemler size yakışmıyor. Umarım yazdıklarım dikkate alınır da size yazarken ayırdığım zaman, kayıp zaman olmaz.

Metin Aydemir: Hürriyet Ankara’da çıkan "Çiçek sevgiyi temsil eder" haberinde Çiçekçiler Odası’nın eski başkanı ile konuşulmuş. Mevcut başkan olarak ben dururken eski başkandan bilgi almışsınız. Eski Merkez Bankası başkanı "Faiz oranını düşürdüm" diye bir açıklama yapabilir mi?(13 Şubat)

Ayşe Ulu: Bulmacada "ihtiyar" kelimesinin karşılığının "moruk"’ olması kötü bir yaklaşım. (14 Şubat)

Filiz Borası/ Pınar Ekinci: İnternetteki "Bütün kadınların özendiği" başlığından utandım. Ne demek bütün kadınların Şeyma Subaşı’na özendiği? Artık yeter. Bu kişiyi ne kadar da önemsediniz neredeyse her gün haberi var! Çok mu örnek gösterilesi biridir? Çok mu kültürlüdür, fark mı yaratmıştır, çalışıp kendi parasını mı kazanmıştır?

Süleyman İrvan: "Çocukların hayatlarını tehlikeye sokan ’cesaret videoları’ giderek yayılıyor" haberinde, "Youtube’da bu videoyu çocuğunuza sakın izletmeyin" denilmiş. Aileleri uyarı amacıyla yazıldığını düşündüğüm bu haber düpedüz yöntem anlatıyor. Yapmayın etmeyin. (13 Şubat)

Fahire Ozanoğlu: Şifreli bulmacada "Beşiktaş’ta forma giyen futbolcu" olarak sorulan ve fotoğrafı olan futbolcu Cenk Tosun. Fakat Cenk Tosun, Beşiktaş’tan transfer olmuştu. (10 Şubat)

Not: Bulmaca eki editörü Uğur Banoğlu, okurun haklı olduğunu, "Beşiktaş’da da" yazılması gerekirken "da" ekinin düştüğünü belirterek özür diledi.

Bayram Şenol: Akşam yapılan maçları, ertesi gün taşra baskılarında göremiyoruz. Zaten taşrada spor haberleri güncel olmuyor.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 19 ŞUBAT 2018


 
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELINA JOLIE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr