1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
 08 Ocak 2018, Pazartesi
 

İsmail Saymaz imzalı "Telefonda linç itirafı" manşeti, Ulaş Yurdakul adlı mahkûmun cezaevinde dövülerek öldürülmesini konu alıyordu.  Cinayeti işleyenin sekiz koğuş arkadaşının olduğu, mahkûmlardan birinin annesiyle yaptığı telefon konuşmasındaki itirafı sayesinde ortaya çıkmıştı.

Bu manşetin yayımlandığı 29 Aralık günü Evrensel gazetesi muhabiri Cansu Pişkin, "24 Aralık’ta aynı haber Evrensel’de çıktı. Habercilik etiği sizlere ömür" diye bir tweet attı. Pişkin, Hürriyet’in haberinde mahkûmun itirafının daha ayrıntılı yazılması dışında yeni bir şey olmadığını da öne sürdü.

Ardından başka isimlerin de suçlamaları üzerine İsmail Saymaz ile konuştum, konuyu inceledim. Haberin öyküsü, cezaevinde öldürülen Ulaş Yurdakul’un annesi ile avukatı Hakan Günaslan’ın, 23 Aralık’ta İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi’nde basın toplantısı yapmasıyla başlamış. Basın toplantısını dört gazeteci izlemiş, avukatın açıklamaları aynı gün Mezopotamya Ajansı, EHA ve Evrensel gazetesinin internet sitesinde yayımlanmış. Ertesi gün de Evrensel’de "Cezaevinde idare eliyle infaz iddiası" başlığıyla haber olmuş.

Avukat Hakan Günaslan, dosyayı aynı gün e-posta ile İsmail Saymaz’a da iletmiş. Dosyayı inceleyen Saymaz, "telefondaki itiraf" üzerinde yoğunlaşmış; haberi de ses kaydını bulduktan sonra yazmış.

Zaten iki gazetenin haberi arasındaki en önemli fark, bu ses kaydı konusunda.

Evrensel’in haberinde bu telefon konuşmasıyla ilgili olarak avukatın açıklamasında yer alan bir cümlenin aktarılmasıyla yetinilmiş. Hürriyet’te ise telefon konuşmasındaki itiraf haberin odağında. Ayrıca ses kaydı bulunmuş ve konuşmanın deşifresinin tümüne haberde yer verilmiş.

Kısacası,  cezaevindeki linç olayı bir basın toplantısı. Pişkin’in özel haberi değil. O nedenle suçlaması da dayanaksız, haksız. Üstelik Hürriyet, dosyayı işleyerek, haberi daha farklı ve çarpıcı bir açıdan görmüş.

Cansu Pişkin’in ikinci iddiası, Ulaş Yurdakul’un "altını ıslattığı için öldürülmediği".  Bu konuyu da inceledim.  Soruşturma dosyasında sekiz mahkûmun ifadesi yer alıyor. Bunlardan yedisi Yurdakul’un "Psikolojik sorunları olduğunu" ve "altını ıslattığını" söylüyor; sadece Mehmet Alkan adlı bir hükümlü, "uyku ilacı verildiği için altına işiyordu" diyor.

Cezaevindeki eziyetin Yurdakul’un "Batmanlı" olmasıyla ilgisi olduğuna dair yeterli veri yok. "Batmanlı" ve "terörist" sözcükleri sadece telefon konuşmasında geçiyor. Avukat Günaslan da Yurdakul’un psikolojik sorunları olduğunu, hastaneye sevkini istediklerini söylüyor. Bu verilere dayanarak,  Yurdakul’un cezaevinde sürekli dövülmesinin bahanesinin "psikolojik sorunları" ve "altını ıslatması" olduğu söylenebilir; nitekim Hürriyet’in haberinde ve iç sayfadaki başlık ile spotlarda böyle aktarılmış.  Keşke ilk sayfadaki spotta da sadece "altını ıslatması" öne çıkarılmasa ve "Hürriyet özel" logosu konulmasaydı.

Ama önemli olan, cezaevindeki dayak ve işkencenin, bir mahkûmun görevlilerin bilgisi dâhilinde linç edilmesinin gözler önüne serilmesi.  İnfaz koruma memurlarıyla ilgili takipsizlik kararının kaldırılması ve cezaevine müfettiş gönderilmesi, bu haberin başarısıdır. Saymaz’ı sosyal medyadan ağır ifadelerle suçlayanların Hürriyet’in insan haklarıyla ilgili böyle bir haberi manşete taşımasını alkışlamalarını beklerdim. Ayrıca eleştirirken gösterdikleri cömert tavrı, özeleştiri için göstermelerini de…


Doktorlar şeffaf olmazsa

Ankara büroyu arayan "hasta yakını", sinirliydi. "İlik bağışı için Gazi Üniversitesi hastanesine giden Z.A. adlı yengesine hatalı işlem yapıldığını, sağ akciğerinin delindiğini" öne sürüyordu.  Gazetenin bu konuyu haber yapmasını, sorumluların cezalandırılmasını istiyordu.

Hürriyet Ankara muhabirlerinden Mert Gökhan Koç, bu kişiyi dinledi, not aldı. Haberi yapmadan önce de hastanenin kurumsal iletişim sorumlusunu aradı. Koç, "doktor hatası" haberlerinde sık rastladığımız gibi sadece hasta yakınlarına dayanarak haber yazma yanlışlığına düşmemişti. Fakat hastane yetkilisi yanıt vermek yerine oyaladı; dört saat kadar sonra da bir telefon numarası gönderdi. Mesajında "Bu telefon Şükrü beye aitmiş. Aradığınızda size gereken bilgiyi verecek. Kolaylıklar diliyorum" yazıyordu.

Koç, numaranın hastane başhekimi ya da ilgili doktora ait olduğunu sanıp hemen aradı. Karşısına çıkan kişi, hatalı işlem yapıldığı söylenen kadının kocasıydı! "Akrabam bana haber vermeden aramış. Hastaneyle ters düşmek istemiyorum. Bu işi kendi aramızda halledeceğiz. Lütfen siz haber yapmayın."

Anlaşılan, hastane yönetimi iddiaları araştırmak ve gazeteciye bilgi vermek yerine hasta yakınlarını "ikna" (!) etmeyi tercih etmişti. Bu yöntemin tıp etiğine ne denli uygun olduğunu hekimlere ve meslek örgütlerine bırakıyorum.

Ancak böyle yaparak Türkiye’de medyanın sağlık çalışanları/ kurumları ile zaten sorunlu olan ilişkisine zarar verdiklerine eminim. Ombudsman olarak sık sık doktor ve hastane yöneticilerinin görüşünü almadan "Doktor hatası" haberi yazmanın yanlış olduğunu hatırlatıyorum.  Ama aradığında haberinin engelleneceğinden endişe eden gazeteciyi bu kuralı uygulamaya hiç kimse ikna edemez. Doktorlar ve hastane yöneticileri şeffaf davranmadığı sürece sağlıklı haber yazılamaz. Bundan en çok da tıp camiası zarar görür.


Okurdan kısa kısa:

Kemal Parla: "Tarihin en iyi ikinci ihracatı" başlığınız eksik bilgilendiriyor ve çok iddialı. Çünkü ihracat 2016’ya göre 15 milyar dolar artarken ithalat 35 milyar dolar arttı. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2016’da yüzde 71,8 iken 2017’de yüzde 67’ye düştü. Cari açık da yükseldi. (3 Ocak)

Dursun Kahmaz: Manşette "Embriyonumu çaldılar" demişsiniz ama bu iş nerede olmuş? Yine hastanelerin adı sanı yok. Bakanlık ceza bile vermiş ama siz saklıyorsunuz. İyi bir iş olsaydı adlarını en başa yazardınız. (4 Ocak)

(Okur görüşlerinin devamı hurriyet.com.tr’de)


Rahmi Yıldırım: İnternette metinlerin 50’ye kadar varan bölümler halinde verilmesi sinir bozucu. "Bilim insanlarının akıl sır erdiremediği inanılmaz doğa mucizeleri" başlıklı galeriyi tıkladım. İkinci sayfada "Gravity Hilss" için  "..14 bin metre yüksekteki tepe" denmiş. Yani, Everest’ten 6 km. daha yüksek!

N. Aslı Tekinay: "Barışmadı öldürüldü" başlığı, "Barışsaydı öldürülmeyecekti" diye de okunabilir. Kadınlara "Barışmazsanız öldürülürsünüz" mesajı iletir. Barışmak istememek öldürülme gerekçesi olamaz. (4 Ocak)

N. Sertaç Doğan: Mobil uygulamadan Hürriyet takipçisiyim. Yıllar önce olmuş şeyleri iki tık fazla almak için tekrar tekrar koymanız yanlış. Sanem Çelik- Kudret Sabancı fotoğrafı bunun bir örneği.

Cenk Erdinç: Spor haberlerinde "kocaman" şeklinde Aykut Kocaman’ın soyadı kullanılarak atılan başlıklardan gına geldi artık. Kişilerin isim ve soyadlarıyla özdeşleştirilen başlıklar çok basit ve sığ.

Asuman Yücel: Gazeteniz yurt dışı yılbaşı kutlamalarını ve İstanbul’un boş sokaklarını bile vermiş ama İzmir’deki harika Konak meydanı kutlamasını vermemiş. Oysa asıl verilmesi gereken buydu.

Mahmut Ergel: İnternette "Maden’de ciddi heyelan riski uyarısı" haberi yayınladınız. Teşekkür ederim Maden ilçemizle ilgili böyle bir haberi yayınladığınız için. Ancak bu heyelanın nedeninin bakır ocağından çıkarılan hafriyatın şehrin üst kısmına dökülmesi olduğunu da yazsaydınız iyi olurdu.

Birgül Ergev: Kitapsanat ekinde "Heykeller bilinçaltının gammazcıları gibidir" başlığında "gammazcı" diye bir kelime kullanılmış. Böyle bir kelime yok Türkçede. Gammaz kelimesi de Arapçadan gelen tellal, bakkal, cellat, tellak gibi anlamını içinde taşıyor. Onun için bu kelimelere -cı -ci ekini getiremiyoruz. Yani "gammazcı" diyemiyoruz. (5 Ocak)

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 8 OCAK 2018


 
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELINA JOLIE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr