1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
 16 Ekim 2017, Pazartesi
 

 

   Gazetecilik fotoğraflarına müdahale olmaması gerektiğini anlatan “Photoshop’suz Türkiye” başlıklı yazımın çıktığı gün Oray Eğin’in de Habertürk’te “Bu photoshop’un açıklaması var mı” yazısı yayımlandı.

   Eğin, 3 Ekim’de Hürriyet’in manşetinde yayımlanan Las Vegas’taki saldırı ile ilgili fotoğrafta pantolonu aşağı kaymış bir adamın kalçasının photoshop ile don çizilerek kapatıldığını öne sürdü. Eğin’in bu eleştirisini Yazı İleri’ne sordum; fotoğrafa müdahale edilmesinin nedenini şöyle açıkladılar:

  “Uygunsuz bir görüntüydü, üzerini kapattık.  Fotoğrafın ve yansıttığı olayın özünü değiştiren hiçbir müdahale yok. Kanın veya açılan bir göğsün ‘buzlanarak, kapatılarak’ kullanılması gibi bir müdahale bu.”

   Aynı gün yayınlanan Habertürk aynı fotoğrafı biraz büyüterek kullanmış, böylece adamın kalçasının görüntüsünü dışarı çıkarmıştı. Sabah, Cumhuriyet ve Akşam gazeteleri ise fotoğrafı hiçbir müdahalede bulunmadan kullanmışlardı.

  Geçen hafta örnek verdiğim Associated Press’in (AP) Pulitzer ödüllü foto muhabiri Nurciso Conteras, Suriyeli bir isyancıyı gösteren fotoğrafının alt köşesindeki kamerayı silmesini “dikkat dağıtmaması için çıkardım” diye savunmuştu. Ama AP yönetimi bunun “doğruluk ilkesine aykırı olduğu” gerekçesiyle Conteras’ı işten çıkarmıştı.

   Çünkü fotoğrafa yapılan en küçük  müdahale bile gerçeğe müdahaledir; doğallığını bozar.  O nedenle uluslararası ajanslar ve batılı medya kuruluşlarının gazetecilik ilkeleri fotoğrafla oynamayı asla kabul etmez.

  Hürriyet’in Las Vegas fotoğrafındaki müdahalesi de gazetecilik ilkelerine aykırı. O adamın ölümden kaçarken yaşadığı panik o denli büyük ki, kalçasının açılmasına dikkat etmiyor. Photoshop ile adama don giydirmek, fotoğrafın doğallığını bozmuş. Zaten o fotoğrafın yansıttığı insanların yaşadığı panik…

  Hürriyet’te 14 yıl önce de bir kalça fotoğrafı vakası yaşanmıştı. “Muhabirin iş kazası” başlıklı 12 Aralık 2003’te yayınlanan haberde bir büyükelçiye soru yöneltirken g string iç çamaşırı görünen kadın gazetecinin fotoğrafı basılmıştı.  Bu fotoğraf o zaman çok eleştirilmişti. Aslında uygunsuz olan fotoğraf oydu. Bir kadın gazeteciyi sırf kalçası göründü diye haberin öznesi haline getirmek yanlıştı.  Las Vegas fotoğrafında ise o adam haberin öznelerinden biri.

  

   Yalanlayanın sorumluluğu

   Siyasetçiler ve şirketlerin yalanlamalara sık başvurması, gazetecileri resmi açıklamalara dayanmayan ve perde arkası bilgi içeren haber yazamaz hale getiriyor. Oysa zaman denilen büyük hakem, çoğu kez yalanlamaları yalanlıyor.

   En somut örnek IŞİD’in Suriye’de yakarak öldürdüğü asker Sefter Taş’ın durumu. Geçen yıl bu erin öldürülmesine ilişkin görüntüler ortaya çıktığında devlet yetkilileri ve Genelkurmay iddiayı doğrulamamıştı. Hürriyet yine de 24 Aralık 2016’da baba Aydın Taş’ın sözlerini “Bize bilgi verin”, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun konuşmasını “İnternetteki görüntüler yüreğimizi yakıyor cevap bekliyorum” başlığıyla yayınlamış, konuyu takip etmişti.

   Dönemin Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş ise “medyadaki bazı arkadaşlar ayaklarını denk alsınlar. Uyduruk görüntülerle halkı galeyana sürükleyemezler” diyerek haberleri yalanlamıştı.

   Fakat birkaç gün önce görevli subaylar, Aydın Taş’a giderek “oğlu Sefter Taş’ın şehit kabul edildiğini” bildirdiler. Böylece dolaylı da olsa bu askerin yakılarak şehit edildiği doğrulanmış oldu.  O gün yalanlayanların sözlerini düzeltmelerini beklemek hakkımız olsa gerek…

   Türk Telekom da Jale Özgentürk’ün “Türk Telekom’da kader günü” yazısını yalanlandı. Hürriyet’te de yer verilen bu yalanlama ne kadar haklıydı, bakalım.

   Telekom, kuşkusuz isim hatası konusunda haklıydı. Ama yazıda iki temel unsur vardı; birincisi “Hazine’nin, Telekom’un yüzde 55 hissesine sahip Hariri Ailesi’nin bankalara olan kredi borcunu ödemesi için verdiği 60 günlük sürenin dolması”. Gerçekten süre doldu ve Kasım’a kadar ek süre istendi. Haberin bu unsuru doğrulandı. İkincisi de “Hazine’nin şirketin yönetim kurulunda değişiklikler yapacağı”. Bu bilginin doğru olup olmadığını zaman gösterecek.

     Asıl dikkatimi çeken Telekom’un Dilek Güngör’ün 29 Eylül’de Sabah’ta yayınlanan yazısına hiç değinilmemesi. Halbuki Güngör de Özgentürk ile hemen aynı bilgileri yazmış. Keşke Telekom yetkilileri, Hürriyet’e karşı polemik ve hakarete varan açıklama yapmadan önce o yazıyı da okusalardı.

   Son olarak Ömer Erbil’in Topkapı Sarayı hakkındaki haberi yalanlandı. Oysa açıklamalar, “Saray’ın 1. dereceden 3. SİT alanına dönüştürüldüğü ve inşaat izni verildiği bilgisini” doğruladı. Bir de “Ama inşaat yapılmayacak” deniyor. Umarım Topkapı Sarayı’nı da sahillerde yanan yeşil alanlar gibi bir akıbet beklemiyordur. Biliyorsunuz, oralarda da yeşillendireceğiz deniyor ama sonra turistik tesisler yükseliyor. Bu konuyu da takibe aldım…

 

    Okurdan kısa kısa

    İbrahim Laleci: “Yenge” kelimesini sürekli futbolcuların eşlerinin seksi fotoğrafları ile yayınlayarak bu kelimeyi argolaştırıyorsunuz.

   Öymen Ulusoy:  “Kürk Mantolu Madonna sahneye çıkıyor” haberindeki Sabahattin Ali’nin bu kitabının ilk defa tiyatroya uyarlandığı bilgisi hatalı. Ben de tiyatroya uyarlamıştım ama sahneleme fırsatı olmamıştı. (29 Eylül)

    Haluk Kartal: “Konyaaltı’nda asırlık bomba” başlıklı resimli haberde görünenler, bomba değil. Osmanlı’dan kalma eski top (gülle) onlar. (12 Ekim)

   Mete Ataman: İnternette “Lucescu’nun yerine gelen kim?” başlığını görünce sabırla altı kez tıklıyorsun, tek bir bilgi/isim yok.

    Adem Yılkı: 7 Ekim’de “Larnaka’ya Kazak bayrağıyla kaçmış” haberinde “10.5 buçuk” yazmışsınız. 12 Ekim’de de başlıkta G.Saray’ın 11 milyon lira kar ettiğini yazıyor ama spotta lira “Euro” oluveriyor.

    Sevim İlker: Akdeniz ekinin 1. sayfasında “Sibel Can’ın 13 Ekim cumartesi günü konser vereceği” bilgisi var. Fakat 13 Ekim cuma günü. (8 Ekim)

   Tarık Günkut: Kelebek’teki “İstanbul’a eskort isterdi” haberinde “Kitapta Hakan Uzan’ın çapkınlık hikayesinin de yer aldığı ortaya çıktı” demişsiniz ama kitap 2015’te basılmış. Demek siz iki yıl sonra ancak farkettiniz. (8 Ekim)

    Orhan Şener: İnternetteki “Karı koca cinayetinin nedeni yasak aşk” haberinden hiçbir şey anlayamadım. Başka gazeteden alıntı olması anlatım bozukluklarına gerekçe olamaz. (12 Ekim)

    Koray Kaya: Spor Arena’daki resimli haberlerin altında yer alan yazılar çok silik ve font olarak da çok küçük olduğundan okunamıyor.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 16 EKİM 2017

 
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr