1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 SAVAŞ TAMTAMLARI
 01 Ekim 2017, Pazar
 
YİNE savaş tamtamları çalıyor medyada. Daha önce defalarca yaşadığımız gibi bir kısım medya yine çatışmacı, savaş çığırtkanı bir üslup tutturdu.

Gazetelerde “Bu işgale müdahale şart”, “Haddini bil tatbikatı”, “Askeri seçenek masada” manşetler, tankın ve askerin oraya girmesinden dem vuran yazılar yayınlanıyor; TV’lerde askeri tatbikat görüntülerinden geçilmiyor. O kadar ki, bıraksalar medya kalemleri, klavyeleri ve de kameralarıyla saldıracak bağımsızlık referandumu yapan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne.

Ortalığı sakinleştirmek de Başbakan Binali Yıldırım’a düştü. “Vatandaş rahat olsun, savaşa girmiyoruz” dedi ama bu açıklamanın asıl muhatabı sanırım medyaydı. Zira Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve diğer yöneticilerin söyleminin de ötesine geçip ortalığı velveleye veren medyanın ta kendisiydi.

Savaşın tahmin edilemezliğini ve yıkıcılığını anlamak için uzağa gitmeye gerek yok. Irak ve Suriye, canlı örnekler. Kaldı ki, savaşa karşı çıkmak gazetecilik için demokrasi ve insan haklarını savunmak kadar olmazsa olmazdır.

Bugünlerde de medyanın yapması gereken, politikacıların sözlerini aktarmakla yetinmek yerine IKBY ile yaşanan anlaşmazlığın bütün boyutlarını araştırmak, serinkanlı analizler yayınlamak, barışı savunmak ve eleştirel yaklaşımı korumaktır. Her gazeteci bilir ki, eleştirel yaklaşım bizim mesleğin özüdür ve ülkenin, insanların yararınadır. Eleştirel gazeteciliğin en büyük faydası da siyasi iktidaradır; yanlışlardan korur.

ÖVGÜNÜN DOZU

GAZETECİLİKTE sorun marka, ürün, şirket isimlerinin yazılmasında değil, nasıl, neden ve kim tarafından yazıldığıdır. Örneğin Hürriyet’in gurme yazarları Mehmet Yaşin ya da Vedat Milor, restoranları yazıyor. Reklama kaçmadan uzman gözüyle kaleme alıyorlar restoranları ve bazen de eleştiriyorlar.

Ahmet Hakan da 18 Eylül’de “Et lokantasında yeni moda: Sc...” başlıklı bir yazı kaleme almıştı. İstanbul’da beş ay önce açılan restorandan söz ediyordu. Fakat yazısı övgüyle doluydu, sonunda da zirve yapmıştı bu güzelleme: “Ferah ve kasmayan atmosferi, enfes lezzetleri, enteresan kokteylleri, abartısız fiyat politikası ve zararsız tatlılarıyla Sc..., bazı pabuçları dama atacak gibi.”

Daha önce de yazmıştım. Reklam ile gazete yazısı arasındaki temel fark tanıtma ve tüketime yönlendirme. Bir haber/yazı restoran hakkında olumlu/olumsuz bilgi verir, reklam ise tanıtır ve okuyucuyu oraya yönlendirmeye çalışır. Ahmet Hakan’ın bu yazısı da Alican Uludağ, Haluk Yiğit ve başka okurların gönderdikleri e-postalarda belirttikleri gibi fena halde tanıtıma kaçmış. O restoranın sahibi de reklam verse herhalde böyle yazardı.

KOMPLO TEORİSİ

EMRAH Serbes’in itirafının ardından sosyal medyada “Hürriyet’in kaza haberinde Emrah Serbes’in adı varmış, sonra silinmiş” iddiası ortaya atıldı. Sonra haber sitelerine yayılan bu iddia, Twitter’da bana da sorulunca DHA ve hurriyet.com.tr yöneticileriyle konuşup yanıtladım; verilen bilgi özetle şöyleydi:

“DHA, 22 Eylül’de kaza haberini önce ‘3 ölü’ diye geçmiş, ancak annenin yaşadığı anlaşılınca haber ‘2 ölü’ diye güncellenmiş. Zaten olay günü AA ve İHA’nın geçtiği haberde de Emrah Serbes adı yok. Çünkü polis böyle bir bilgi vermemiş. 28 Eylül’de Emrah Serbes itirafta bulununca internet editörleri arayanların kaza haberini bulabilmesi için ‘Emrah Serbes’ etiketi eklemişler.”

Anlaşılan bu etiketi gören bazı sosyal medya kullanıcıları “Haberde Emrah Serbes adını silmiş ama alttaki etiketi çıkarmayı unutmuşlar” diye akıl yürüttü. Son güncelleme tarihine baksalar, “28 Eylül saat 13.59” bilgisini göreceklerdi. O etiket yeni eklenmişti.

Üzücü olan bazı gazeteci ve yazarların buna rağmen “Hürriyet’in Serbes’in ismini habere yazıp sonradan sildiği ortaya çıktı” diyebilmeleri. Oysa “ortaya çıkan” bir bilgi yok, sadece dayanaksız bir “komplo teorisi” var ortada...

Aslında sınıfta kalan medyanın tamamı. Ünlü bir yazarın trafik kazasına karışıp iki kişinin ölümüne neden olduğunu, kendisi açıklayana kadar ne bir ajans, gazete, haber sitesi yazabildi ne de bir televizyon verebildi.

HAKSIZ YALANLAMA

HANEFİ Avcı, eski Emniyet Müdürü M. Seyfi Sazak’ın yargılandığı mahkemeye dilekçe göndererek “meslektaşının FETÖ ile alakası olamayacağı kanaatini” iletmişti. Hürriyet ve internette “Eski polis şefine kefil olmuş” başlığıyla çıkan haberde Sazak’ın daha sonra tahliye edildiği bilgisine de yer veriliyordu.

HSK Başkanvekili Mehmet Yılmaz ve Zonguldak Cumhuriyet Başsavcılığı ardı ardına açıklama yaptı. Açıklamalarda “Kişisel kefaletler mahkeme kararını etkileyemez” ve “Eski emniyet müdürlerinden birinin sanık lehine dilekçe göndererek tahliyesini sağladığına ilişkin haber gerçeği yansıtmamaktadır” ifadelerine yer verildi.

Haberi yazan Toygun Atilla üzüldü bu açıklamalara. “Bu haksız bir suçlama” diyor, “haberinde Sazak’ın tahliyesi ile Hanefi Avcı’nın dilekçesi arasında bağlantı kuran bir cümle olmadığına” dikkat çekiyordu. Gerçekten Atilla’nın haberinde öyle bir cümle yoktu. “Hanefi Avcı kefil oldu, emniyet müdürü tahliye edildi” başlığı atan, Hürriyet’in haberini kopyalayan bazı internet siteleriydi. Bu haksızlığı yapan da üst düzey yargı...

OKURDAN KISA KISA

Baskın Oran: Kurtarın gazetenizi (ve Türkiye’yi) “Şok oldu” ve “Şoke oldu” belasından! “Şok geçirdi” veya “Şok yaşadı/yaşattı” kıtlığına kıran mı girdi?

Cansu Arısoy: “Kadın polis sokak tabelasında buldu” yazılmış. O polis erkek olsaydı internette “Erkek polis buldu” başlığı atılmazdı. Kadın polis için de yazılmamalı.

Hasan Gürelliler: Şam haberinde Osmanlı’nın son padişahı Vahdettin ve II. Abdülhamit’in mezarının oradaki Süleymaniye camisinde olduğu yazılmış. Oysa II Abdülhamit İstanbul’da gömülü.(18 Eylül)

Ayhan Yükseler: Ege ekinde “37 ülkeye balığı havadan sattık” haberinde denizlerimizde bulunmayan Norveç uskumrusu fotoğrafı kullanılmış. (22 Eylül)

Çiğdem Yanar: İnternette “Sahibini bekleyen köpek” haberinde “doktorların bile kalbini yumuşattı” ifadeniz insanları sağlıkçılara karşı kışkırtıyor. Zaten günümüzde sürekli şiddete maruz kalıyoruz.

Birgül Ergev: “Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz dün sabah Afrika büyükelçileri ile kahvaltıda bir araya geldi” haberini anlamadım. Türkiye’nin Afrika’daki büyükelçileri mi? Afrika ülkelerinin Ankara’daki temsilcileri mi? (20 Eylül)

NOT: Haberdeki ifade eksik. Afrika ülkelerinin Ankara büyükelçileri olacaktı.

Faruk Özkısa: İnternette “Alex’ten flaş FB kararı” haberini açtığımızda Alex’in sosyal medyadaki en iyi 11’i foto galerisi çıkıyor!

Selçuk Koçoğlu: Evet, hükümetin Almanya ile karşılıklı sorunları var, biz de kızıyoruz. Adamlara kızabiliriz ama haberciliği yine de objektif yapmanızda yarar var. Topluma böyle negatif bir psikoloji yüklemek doğru değil.

E. Can Sümer: 78 yaşımdayım ve ne yazık ki o eski Hürriyet çok değişti. İnternette önemsiz haberleri “Flaş” diye lanse edip okuyucunun ilgisini çekme cihetine gidilir oldu, haber başlıklarında gerçekten “ciddi” haberler arar oldum.

Candaş Koç: İnternette “Spor Arena” projesi süper. Ama bir haberin başka gazeteden alındığı son sayfa yerine ilk sayfada belirtilse daha iyi olur.

Ayşegül Gündoğdu: Türkiye’yi İstanbul’dan ibaret görüyorsunuz. İnternette “İstanbul yaza rekorla veda etti” diyorsunuz. Tüm Türkiye’de sıcaklık rekorları kırılmış, haberin bir paragrafında da bu yazıyor!

D. Ali Çetin: İnternetteki galeri haberlerinden hoşlanmıyorum. Ama sizin Spor Arena’daki haberlerinizin çoğu bu tarz haberler.

Oktay Sever: Reklamlar yüzünden internette haber okuyamıyoruz. Bu nasıl reklam anlayışı? Haberin tam ortasında beliriyor ve asla kapatılamıyor.

Şahin Bozkurt: İnternette “O şehir”, “Onu yapacaklar”, “Bunu görecekler” gibi okuyucuyu meraklandıracağı düşünülen başlıkların itici olduğunun farkında mısınız?

V. Can Şahin: İnternette “2500 yıllık mezar açıldı” haberinde “lahitte biri bayan iki yetişkine ait kemikler ve çeşitli objeler” yazıyor. Bayan kelimesi cinsiyet belirtmez, sadece hitap şeklidir. Cinsiyet kadın kelimesiyle belirtilir.

Ahmet A. Şimşek: Türkiye’nin en kaliteli yazarlarını bünyesinde barındıran Hürriyet gazetesinin basıldığı kağıt için aynı şeyleri söylemek maalesef mümkün değil.

Koray Kılınçat: Son sayfadaki “Yamyam kendini ihbar etti” haberindeki fotoğraf, polis sözcüsünün. Ama haberi görünce kendini ihbar eden yamyam olduğunu düşünüyorsunuz. Fotoğraf yanlış algı oluşturuyor. (23 Ağustos)

B. Uğur Banoğlu: Adana’nın Yüreğir İlçesi Kaymakamı Fatih Genel’in Gülek Kalesi’nde çekilmiş fotoğrafının aslı öyle değil. Belli açıdan çekilince uçurum kenarında gibi görünüyor ama oturduğu yerin 1-2 metre altı dağın yamacı!

 
FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 1 EKİM 2017

 
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr