1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
 11 Eylül 2017, Pazartesi
 

 

    Melis Alphan, yazısını “Hazır mısın Türkiye? Kendinle yüzleşmeye hazır mısın?” diye noktalamıştı. “Murat Başoğlu’na niye şaşıyoruz? Türkiye’de ensest oranı yüzde 40” başlıklı yazısı, gerçekten de bir yüzleşmeye vesile oldu.

    Alphan’ın yazısına destek verenler oldu ama kimileri de ona şiddetle karşı çıktı, hatta ağır hakaretler yönelttiler, saldırdılar. “Yüzde 40 oranı olamaz” itirazı ile başlayan tartışma yer yer neredeyse “Türkiye’de ensest vardır/yoktur” tartışmasına döndü.

     Kopan fırtınayla birlikte okurlardan da destek ve eleştiriler gelince yazıyı bir daha okuyup “Yüzde 40” meselesini anlamaya çalıştım. Alphan,  bu oranı ensest konusunda bir araştırma yaptıklarını belirten Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü’ye dayandırmıştı:

   “..TDKF 56 ilde yaptığı araştırmanın sonuçlarını, rakamlarını açıklayamadı bile. Ama tek bir rakam verdi ve tabloyu görmemiz açısından yeterliydi aslında: Türkiye’de ensest oranı yüzde 40. Yani her 10 kişiden 4’ünde ensest var.”

    Demek ki, bu oran Alphan’ın kendi fikri değil. Nitekim Canan Güllü, 5 Şubat 2015’te TBMM’de Kadına Şiddet Komisyonu’nda “Bir hafta sonra ensest raporumuzu açıklayacağız” demiş. Fakat açıklamamış ya da açıklayamamış!

     Ardından Güllü, 9 Ocak 2016’da T24’e yaptığı açıklamada “Ensest ilişki oranı yüzde 40, kadın düşmanı Diyanet bunu normalleştiriyor” demiş.17 Ocak 2016’da Evrensel gazetesinde yayınlanan demecinde de “..yüzde 40 oranında ensest var ve devlet bunun kapağını bile kaldırmıyor” diyerek aynı oranı tekrarlamış. Güllü’nün bu sözlerine itiraz eden olmamış, fırtına da kopmamış.

   Alphan’ın sözünü ettiği araştırmanın varlığı böylece doğrulanıyor. Buraya kadar sorun yok. Ancak Doğan Yayın İlkeleri, araştırmalar yazılırken yönteminden görüşülen kişi sayısına kadar ayrıntılı bilgi verilmesi gerektiğini vurguluyor.  Zira okurların araştırmayı doğru değerlendirebilmesi için bütün verilere sahip olması gerekli.

   Alphan’ın yazısında ise 56 ilde yapıldığı dışında araştırmayla ilgili bilgi yok. Bu araştırmanın yöntemi ve kapsamı ne? STK’lar ve bazı kurumlarla mı görüşüldü, yoksa anket mi yapıldı? Araştırmacılar ensesti nasıl tanımlıyor?

    En önemlisi de yüzde 40 ile ne kastediliyor? Türkiye nüfusunun yüzde 40’ının ensest ilişki yaşadığı ya da mağduru olduğu mu? Yoksa görüşülen kadınların yüzde 40’ı mı? Bu soruları artık araştırmayı açıklaması gerektiğine inandığım için Güllü’ye de yönelttim ama yanıt alamadım.

   En iyisi en yetkin isimlerden biri olan Nüfus Bilimleri Derneği Başkanı ve Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Alanur Çavlin’e kulak vermek. Çavlin, Birgün’deki söyleşisinde 2014’teki araştırmada saptadıkları ensest oranını yüzde 4.5 olarak verirken bunun “görüştükleri kadınların yüzde 4.5’u” olduğunu vurguluyor. Ardından da “..muhakkak ki Türkiye’de ensest yüzde 4.5’in üstündedir zira herkes söylemiyor ama yüzde 40 çok iddialı” diye ekliyor.

  Alphan, ensestin Türkiye’de ne kadar ağır bir problem olduğunu aktarmak amacıyla yazarken araştırmayla ilgili verileri tam sunmalıydı. Verilerin eksik olması Türkiye’de ensest sorununu sağlıklı biçimde tartışmayı engelledi.

   Yine de Alphan’ın yazısının ensest sorununu gündeme getirerek önemli bir işlev gördüğünü vurgulamalıyım. Biz gazetecilere düşen toplumsal sorunları açığa çıkarmak ve çözümüne katkıda bulunmaktır.

 

    İncitici üslup

    Melis Alphan’ın yazısına Ahmet Hakan sert bir üslupla yanıt verince okurlar da kutuplaştı. Özellikle kadın okurlar Alphan’a destek verip Ahmet Hakan’ı eleştirirken, bazı okurlar da Ahmet Hakan’ın görüşlerine olumlu yaklaştılar.

   Okur Temsilcisi olarak bir Hürriyet yazarının diğerinin görüşüne karşı çıkıp eleştirmesini doğal buluyorum. Ama Ahmet Hakan’ın, Alphan’ın adını vermeden “yuh”, “üfürme” , “sallama”, “atmasyon”, “Atma Recebiye” diye karşılık vermesini yadırgadım. Düşünün bu sözcüklerin muhatabı yine bir Hürriyet yazarı. Öne sürülen fikri tartışmayı engelleyecek, üstten bakan bir üslup bu. “Yüzde 40” iddiasına katılmadığını incitici olmadan ifade edebilirdi.

    Bir de Ahmet Hakan, yazısında ensesti, “evlenmeleri yasak (ve aralarında kan bağı) olan reşit kişiler arasındaki rızaya dayalı cinsel ilişki” olarak tanımladı. Bu tanım Murat Başoğlu-Burcu Başoğlu vakasındaki gibi reşit kişiler arasındaki gönüllü ilişkiyi kapsıyor. Ama yetersiz ve eksik.  

   Ensest sadece “reşitler arasındaki gönüllü cinsel ilişki” olarak tanımlanamaz. Ayrıca rızaya dayanmayan/gönülsüz ve güven/otorite ilişkisi içinde yaşanan ensest vakaları var. Örneğin babanın kızına, abinin kız kardeşine tecavüzü gibi kan bağı olanlar arasındaki cinsel istismar da ensesttir. Üvey baba gibi kan bağı olmayan kişilerin cinsel istismarı da öyle. İlla cinsel ilişki ya da tecavüz olması da şart değil, vücut dokunulmazlığına karşı her tür cinsel eylemi/cinsel istismarı “ensest” olarak kabul etmeliyiz. Toplumda genel kabul de bu yönde zaten…

   Burada ölçümüz Ahmet Hakan’ın ilk yazılarında öne sürdüğü gibi “Ceza Hukukundaki ensest tanımı” olamaz. Çünkü Türk Ceza Yasası’nda ensest kavramı yok ve mesele de hukuki tanım değil zaten…

 

   Niye reklam versinler?

   Ahmet Can, Hürriyet’in teknoloji muhabiri. Berlin’de düzenlenen Tüketici ve Ev Elektroniği Fuarı IFA’yı izledi.  Can, Berlin’e Vestel’in davetlisi olarak gitmişti. “Bu makineler sipariş veriyor”, “Zamana oynuyorlar” , “Artık bataryalar çıkarılamayacak” başlıklı haberlerde Türkiye’den markalar Vestel, Arçelik ve Beko başta olmak üzere birçok firmanın geliştirdiği yeni ürünler hakkında ilginç bilgiler vardı;  çamaşır makinelerinden cep telefonlarına kadar yenilikler aktarılırken firmalar arasında denge de gözetilmişti.

   Hürriyet Magazin yazarı Onur Baştürk de Vestel’in davetlisiydi. O da 9 Eylül’deki yazısında fuarda dikkatini çeken teknolojik yenilikleri aktardı. Dengeli bir dille Vestel’in yanısıra Arçelik ve LG firmalarının ürünlerinden örnekler verdi.

   Ertuğrul Özkök de Vestel’in davetlisiydi. 6 Eylül’de çıkan yazısında Samsung ve LG’den de sözediyordu ama Vestel ürünlerinin tanıtımına ağırlık verilmişti. Yazının ortasına da Vestel’in göründüğü bir fotoğraf konulmuştu.

   Üçü de geziye davetli gittiklerini yazılarında belirtmişlerdi. Fakat ben “Davetli geziler” ile ilgili gazetecilik meslek etiği itirazlarımı bir yana bırakarak sormak istiyorum. Vestel niye Hürriyet’e ya da gazetelere reklam versin? Böylesi hem düşük maliyetli, hem de daha etkili değil mi? 

   

   Okurdan kısa kısa

      Oğuz Mangıt:  Sporda “10 soruda Türk futbolu” başlığı altında Mustafa Denizli beyanlarında 6.madde yok. Aramadan başım döndü.  (26 Ağustos)

   Engin Yazıcıoğlu: “Emlak vergisine itirazda yarın son gün” haberinde “Dava açma maliyeti 31.40TL'lik başvuru harcından ibarettir” yazdınız. Adliyede “Başvuru harcı 31.40 TL, karar harcı 31.40 TL, yürütmeyi durdurma istemi harcı 150 TL istediler. Dava açmadan döndüm. (6 Eylül)

     Melih Köksal: Arda Turan perhiziniz maalesef üç gün sürdü o tarihten beri de manşetten inmedi, her gün de yeni transfer haberi. Yakında 365 gün yetmeyecek. (4 Eylül) 

FARUK BİLDİRİCİ/HÜRRİYET/ 11 EYLÜL 2017  

 
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr