1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
 04 Eylül 2017, Pazartesi
 

 

    Vatan Şaşmaz ve Filiz Aker’in, kan içindeki ölü bedenlerinin fotoğrafları yayınlanmalı mıydı? 28 Ağustos’ta İhlas Haber Ajansı’nın bu fotoğrafları servise koyduğu andan itibaren medya kuruluşlarında tartışıldı bu soru.

  Sabah ve Milliyet’ten Cumhuriyet ile Birgün’e kadar birçok gazetenin internet sitesi ve haber siteleri kanlı ceset görüntülerini buzlayarak ya da olduğu gibi kullandı. Hürriyet internet sitesi ise bu görüntüyü kullanmama kararı aldı ve bunu da bir açıklamayla okurlarına duyurdu:

   “..Cenazelerin otel odasında bulunduğu anları gösteren korkunç videoyu yayın ilkelerimiz gereği yayınlamıyoruz. Doğan Medya Grubu’nun Yazılı Medya Yayın İlkeleri’nin 19. maddesinde C bendi şöyle diyor:  ‘Cesetleri yakın plan gösteren, kan ve şiddet unsurları içeren fotoğraf ve görüntüler kullanılamaz.’

   Türkiye, acı olayı dün akşam hurriyet.com.tr'den öğrenmişti. Bundan sonra da kamuoyunu ilgilendiren tüm gelişmeler, evrensel gazetecilik kuralları ve Doğan Yayın İlkeleri çerçevesinde hurriyet.com.tr'de yayınlanmaya devam edecek.”

   Doğrusu ben de bu kararı destekledim ve akşam saatlerinde yaptıkları bu açıklamadan dolayı arkadaşları kutladım. Polisin çektiği bu görüntünün yayınlanmasında kamu yararı yoktu ve ölü bedenler üzerinden “tık avcılığı” yapmak doğru değildi. Üç beş bin fazla “tık” uğruna okurları dehşete düşürmek, üzerlerinde travmatik etkiler yaratmak, şiddeti sıradanlaştırmak ve de öldürülen Vatan Şaşmaz’ın anısına saygısızlık etmek Hürriyet’e yakışmazdı. Neticede saygınlık, itibar ve güvenilirlik “tıklanma” sayısıyla ölçülmez.

  Fakat ertesi gün basılı Hürriyet’in ikinci sayfasında kullanıldı o görüntülerden alınan iki fotoğraf. Her ne kadar buzlanmış da olsa kan ve ölümün dehşeti gözler önüne seriliyordu iki karede.  Olay yeri görüntülerinin medyaya sızdığını iki satırla anlatıp bilgi vermek yerine fotoğrafını yayınlamak, hem Yayın İlkeleri’ne aykırı hem de okur nezdinde ikili bir tablo doğmasına neden oldu.

    Hürriyet’in basılı gazetesi ve internet sitesi iki farklı yayın organı değil. Üstelik hurriyet.com.tr kararını açıkladıktan sonra böyle bir uygulama farklılığı olmamalıydı.  Bir gazetenin standartları olur ve bütün sayfaları, bütün servisleri istisnasız o standarda uyar.  Hürriyet Dünyası büyük bir orkestra, hiçbir enstrümandan bozuk ses çıkmamalı.

 

Yazı İşleri görüşü

    “Gazetenin Yazı İşleri ile internet sitesinin Yazı İşleri ayrı ve bağımsız çalışıyorlar. Sistem böyle kurulmuş; şimdi uyumlaştırma çalışmalarımız sürüyor. İlke olarak ceset fotoğrafı yayımlamıyoruz. Ancak istisnaları var. Haberin eksik yönlerini tamamlayıcı, olayı aydınlatıcı bir değeri varsa buzlayarak yayınlıyoruz. Bazen buzlamadan da yayınlanıyor Aylan benek olayında olduğu gibi. Bu fotoğraflar Yazı İşleri’nde tartışıldı ve olayın nasıl geliştiğini gösterdiği için yayımlanmasına karar verdik.  O ana kadar öne sürülen senaryoları çürüten ve oluş biçimi hakkında bilgi içeren fotoğraflardı. Okuyucuları rahatsız etmeyecek ancak gerçeğin kamuoyuna sunulmasına katkı verecek biçimde iç sayfada buzlanarak yayımlandı.”

 

   Karşı görüş zorunlu

   Adalar Belediye Başkanı Atilla Aytaç, “Adaların idam fermanı” başlıklı haberin kendisinin de görüşü alınmadan yayınlanmasına itiraz etti:

   “Haberde, ağır ithamlar yer almasına rağmen, yayın öncesi Adalar Belediyesi'ni temsil eden şahsıma, yardımcılarıma tek bir soru sorulmamıştır. İddia sahiplerinin; 1/1000'lik Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile ilgili iddiaları  'somut gerçekler' gibi sunulmuştur.
   Haberde görüş açıklayan bir kişinin kullandığı ‘1950’lerden sonra adayı terk eden Rum halkının arsaları ve terk edilmiş evleri işgal edilecek’ ifadesi, son derece sorunludur. Barış içinde yaşadığımız bir coğrafyada, buna kim müsaade eder, bu nasıl tehlikeli bir yaklaşımdır?
  Bu haberin yayınladığı gün Ömer Erbil'i aradık. 24 saat sonra görüşlerimizin bir bölümü iç sayfada yayınlandı. Açıklamamıza bir gün önce vahim iddiaların yanında yer verilseydi, okurlarınız ve kamuoyu doğru bilgilendirilmiş olacaktı.”

   Başkan Aytaç’ın görüşlerini haberi yazan Ömer Erbil’e ilettim. Erbil, “Yeni planın hazırlanmasında söz hakkı tanınmayan ve planın açıklarını eleştiren ‘Adalar Savunması’na mikrofon tutmayı yeğlediğini” belirterek, şu yanıtı verdi:

   “Yeni planın Adalar’a getireceği yoğun yapılaşma risklerini ve nüfus artışını İBB İmar Komisyonu’na sunulan raporlar eşliğinde yazdım. Belediye Meclisi bu planı onaylayarak beğendiğini açık etmişken, başkana soru sorma gereği duymadım. Sorumluluk sadece Adalar Belediyesi’nde değil, İBB, İller Bankası, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Koruma Kurulu hatta planı yapan şirkette. Tüm bu kurumların hepsine mikrofon uzatmam gerekirdi. Başkanın, terkedilmiş Rum mülklerinin işgal edilmesi tehlikesini gözardı etmeden plandaki sıkıntıları dikkate alması gerektiğini düşünüyorum.”

   Öncelikle belirteyim, Ömer Erbil, bu ülkenin tarihsel mirasının korunmasında önemli bir misyonu yerine getiren uzman bir gazeteci. Özgün bir habercilik çizgisi izliyor ve dikkat çekici haberlere imza atıyor. Ama yine de “Adaların idam fermanı” haberinde “karşı görüş” ün eksik olduğunu vurgulamak durumundayım. Doğan Yayın İlkeleri’nin 18.maddesi haberlerde “suçlanan tarafın görüşüne mutlaka yer verilmesini” öngörüyor. Bu haberde sadece bilgi yok, yorum ve eleştiri de var. O nedenle ilgili kurumlardan birinin suçlama ve eleştirilere “karşı” görüşüne yer verilebilirdi. Belediye de onlardan biri…

 

   Okurdan kısa kısa

   Hakan Bakır: Bazı yazarlarınız MİT’in “cumhurbaşkanlığı”na bağlandığını yazıyor. Halbuki 25 Ağustos’ta çıkan KHK, MİT kanunundaki “Başbakana” ibaresini “cumhurbaşkanına” olarak değiştirdi. MİT, “cumhurbaşkanlığı”na değil, “Cumhurbaşkanı”na bağlandı. MİT’in yeni tabelası da KHK’ya uymuyor.

    Perihan Kol: Üçüncü sayfada “Aldatıldım bahanesiyle erkek vahşeti” başlığınızı görünce sizi kutlamak istedim. Erkek cinayetlerini cinnet, namus gibi başlıklarla masumlaştıran medyaya duyarlı bir hatırlatma olmuş. (22 Ağustos)

     Şahin Tosunor: 21.45’te başlayan futbol maçları ertesi günkü gazetede yer almıyor. Geçen yıl böyle değildi. Yıllarca var olan Gebze bayiniz de artık yok.  

   M.Fatih Kadıoğlu: “Eziyetin saati 21.45” haberinde F.Bahçe maçından çıkan taraftarların sıkıntısını yazmışsınız. Burada oturanlar da eziyet çekiyor. Geç saatlere kadar içip, bizi rahatsız ediyorlar. Bizi de yazın. (22 Ağustos)

   Yaman Yamaner:  İnternette “İrem Derici’den takipçisine ayar”  başlığı var. “Ayar vermek” gibi bir argoyu haber dilinde nasıl kullanırsınız? (12 Aralık)

   Bilge Hanoğlu: “Türk büyükelçi İsveç Dışişleri'ne çağrıldı”. İnternetteki başlık bu. “Türk Büyükelçi” değil, “Türkiye Büyükelçisi” dir. Büyükelçiler ülkemizi temsil ediyor. Türkçeyi doğru kullanın. (25 Ağustos)

   Tarık Şenay: “Son dakika M.Ali Erbil hastaneye kaldırıldı” ilk manşet.  Ama zaten taburcu edilmiş. Boşuna heyecanlandırdınız. (16 Ağustos)

    Recep Yaşar: İnternette “Dünya vücut şampiyonu döverek öldürüldü” haberi var. Arkadaşlar “Nerede” sorusuna da cevap verseydi keşke. (21 Ağustos)

FARUK BİLDİRİCİ/HÜRRİYET/ 4 EYLÜL 2017


 
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr