1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
 10 Temmuz 2017, Pazartesi
 

Akademisyen Doç. Dr. Esra Arsan, Evrensel gazetesindeki bir yazısında sosyal medyadaki yorumlarının gazetecileri siyasal aktör haline dönüştürdüğünü ve "onları haberciden çok aktivist haline getirdiğini" vurguluyordu:

"Gazetecilik doğası gereği kendi içinde bir aktivizm barındırır. Hak aramayı, ezilenin yanında olmayı, sesi duyulmayanın sesi olmayı şiar edinmeyene, gizli kapaklı kötülükleri ortaya dökmek için cesurca araştırma yapmayana gazeteci denmez. Ama haberciliğin dikenli yollarına girmek yerine aktivist yorumculuğun konforuna sığınmak da ne derece gazetecilik olarak tanımlanabilir? Kanımca bu tartışılması gereken önemli bir konu. "

Arsan’ın görüşlerine ben de katılıyorum. Elbette gazetecilik içinde aktivizm barındırır ama aktivistlik ile gazetecilik arasında da fark var. Gazeteci, aradaki ince çizgiyi aşıp aktivistliğe kaymamalı. Çünkü o zaman gazeteci, olayın izleyeni ve aktaranı olmaktan çıkar, öznesi haline gelir.

Tabii gazetecilik ve aktivizmi tartışırken, Türkiye’deki mevcut gazetecilik koşullarını göz ardı etmemek gerek. Günümüzdeki canlı örnek, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun başlattığı "Adalet yürüyüşü." Gazeteci ve yazarlar, bu yürüyüşü izleyebilir, oradaki gelişmeleri, görüşleri okurlarına aktarabilir. Bu zaten bizim işimiz. Nitekim Hürriyet muhabir, foto muhabiri ve yazarları da bu yürüyüşü izleyip, gazeteye yazdılar izlenimlerini. Genel olarak özenli ve dengeli bir gazetecilik faaliyeti sergilendi yürüyüş boyunca.

Yürüyüş haberlerinin kimi medya kuruluşlarının tersine nesnel bir dille verilmesi de doğru bir gazetecilik yaklaşımıydı. Hemen her gün birinci sayfadan başlayıp iç sayfada geniş verilmesi eylemin büyüklüğü ile orantılı bir haber değerlendirmesini yansıtıyordu.

"Adalet" yürüyüşüne eylemci olarak katılan gazeteciler ve gazetecilik örgütlerine gelelim. Bu eylemin temel talebi ve içeriği gazetecilerin de savunması gereken "adalet"ti. 160’dan fazla gazetecinin hapiste olduğu bir dönemde gazetecilik örgütlerinin "adalet" içerikli bir yürüyüşe katılması doğal. Ama bu yürüyüş bir yanıyla da siyasi bir hareket. O nedenle gazetecilerin bu eyleme katılırken bu ayrıma dikkat etmeleri, CHP ile özdeşleşmemeleri şarttı. Nitekim öyle de oldu, farklı algılara yol açacak görüntüler verilmedi.

 

Öldürülen Suriyeli kadın

Dokuz aylık hamile Suriyeli genç bir kadın, 11 aylık bebeğiyle birlikte Sakarya’da vahşice öldürüldü. DHA’nın 7 Temmuz’da geçtiği haberin son satırlarında "öldürülen Suriyeli kadının güzelliğiyle dikkati çektiği ve cinayetin bu nedenle işlenmiş olabileceği" ifadesi yer alıyordu.

Bu ifade haklı olarak sosyal medyada tepki gördü. Cinayet haberinde öldürülen "Suriyeli kadının güzelliği"nden söz etmek çok üzücü, çok yanlış bir tavır. Kadına ve Suriyelilere karşı ayrımcılık olduğu gibi maalesef bu vahşeti haklı gösterecek bir ifade bu.

Hürriyet Okur Temsilcisi olarak sosyal medyadaki tepkileri hemen DHA’ya ilettim, haberi düzelttiler. Ayrıca özür dileyen bir açıklama da yaptılar. Hürriyet internet sitesindeki arkadaşlar ise haberdeki o cümlenin fark edilerek hemen çıkarıldığı bilgisini verdiler. Ancak yerel haberler bölümüne otomatik olarak giren haberde bu cümle varmış, o da uyarıdan sonra çıkarıldı.

Keşke haberi yazan gazeteci, yabancılaşmadan ve mekanik bir tavırla değil de insani duyguları ihmal etmeden olaya bakabilse, empati kurabilseydi…

 

Kartal bebek
Kartal bebek için 19 saatte yaklaşık 4 milyon 400 bin lira toplanması sosyal dayanışma açısından olumlu ve sevindirici bir örnekti. Ama habercilik açısından da başarılı bir örnek olduğunu söyleyebilir miyiz?

Bundan şüpheliyim. 5 Temmuz’da Hürriyet’in yanı sıra hemen bütün medyada çıkan haberde "Kalpler bir oldu" denilerek anne Ahu Kahraman Yıldırım’ın kalp nakli gereken 10 aylık bebeği için başlattığı kampanyaya Şahan Gökbakar başta olmak üzere ünlülerin yanıt verdiği ve gereken paranın kısa sürede toplandığı belirtiliyordu. Geçmişte yardım kampanyaları skandalları yaşanmış bir ülke olmamıza rağmen kampanya hiç sorgulanmamıştı.

Fakat ertesi gün bu haberlerde ortaya konan göz yaşartıcı sosyal dayanışma tablosuyla ilgili soru işaretleri ortaya çıktı. Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Rüçhan Akar, Hürriyet’ten Mesude Erşan’a, Kartal bebeğin ameliyatının Türkiye’de yapılabildiğini anlattı. Akar, "ülkemizde kalp nakli bekleyen hastaları da umutsuzluğa sevk edecek şekilde, yurtdışında tedavinin tercih edilmesi ve bu amaçla bağış kampanyalarının yapılması üzücü oldu" dedi.

Prof. Dr. Akar’ın bu sözlerinden sonra sorgulama başladı. Benzer örnekler aslında daha önce yaşanmıştı. Sosyal medyada gelişen kimi olaylar ve sözler sorgulanmadan alınıp haber yapılmış, doğru olmadıkları sonradan anlaşılmıştı.

Daha önce birkaç kez yazdım, bir daha hatırlatayım. Sosyal medya biz gazeteciler için zengin bir bilgi kaynağı. Ama yanlışlarla doğruların iç içe geçtiği bir mecra olduğu için oradan alınan her bilgi mutlaka kontrol edilmeli.

Kartal bebek haberi de sorgulanarak, eksik yanları tamamlanarak haber yapılmalıydı. Nitekim Gülben Ergen, Kartal bebeği Almanya’daki hastanede buldu; anne ve babasıyla konuştu da sorular aydınlandı.

 

Okurdan kısa kısa:

Esat Koçal: İlk sayfada Mevlana’nın doğum yeri olarak Konya gösterilmiş. Doğum yeri bugünkü Afganistan sınırları içindeki Horasan olup, ölüm yeri Konya’dır. Böyle bir hatayı üstelik ana sayfadan yapmak şaşırtıcı. (2 Temmuz)

Nusret Selen: Allah aşkına spor sayfalarında, Alman milli takımına "panzerler" demeyin. Panzer, faşist Hitler’in insanlığı ezdiği, öldürttüğü tanklar ve zırhlı araçların adıdır.

Süreyya Oral / Dinçer Sönmez: İnternetteki spor sayfası insana Çin işkencesi yaşatıyor. Başlıktaki içeriği bulmak için en az on kere tıklayıp birer cümlelik fotoğraf altı okumak sıkıcı ve anlamak zor. Tek sayfada vermek çok mu zor?

A. İşler: Montpellier Kulübünün Başkanı Louis Nicollin’in ölüm haberine internette "Belhanda’yı Fenerbahçe’ye vermeden gitti" başlığı atmışsınız. Gerçekten zevk alıyor musunuz ölüm haberini böyle vermekten? Ya da birinin ölümüyle dalga geçecek kadar şaşırdınız mı?(29 Haziran)

Doğukan Menekşedağ: Doğum günüm 11 Nisan, Koç burcuyum. Kelebek’te Niobe’nin hazırladığı sayfadaki burcumda 6 ve 7 Temmuz günleri aynı şeyler yazıldı. Nedenini merak ettim.

Birgül Ergev: Yalçın Bayer’in köşesinde "Tekirdağ milletvekili Dr. Candan Yüceer, sol ayak başparmağını çektirmek zorunda kalmış" diye yazıyor. Ayak başparmağını çektirmiş olamaz; herhalde tırnağını çektirmiştir! (30 Haziran)

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 10 TEMMUZ 2017


 
SOSYAL MEDYA OLMASAYDI
KANDIRMACANIN BÖYLESİ
İZLEDİĞİ KURUMLA BÜTÜNLEŞİRSE
KARANLIKTA BIRAKMAMA ROLÜ
DEDİ DEDİ GAZETECİLİĞİ
PORNOGRAFİK AYRINTILAR
YOK SAYILAN ÜNİVERSİTELER
BİR ÖLÜMÜN İŞARET ETTİKLERİ
GAZETECİ KANDIRMAK KOLAY
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr