1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
 10 Temmuz 2017, Pazartesi
 


    Akademisyen Doç. Dr.Esra Arsan, Evrensel gazetesindeki bir yazısında sosyal medyadaki yorumlarının gazetecileri siyasal aktör haline dönüştürdüğünü ve “onları haberciden çok aktivist haline getirdiğini” vurguluyordu:
     “Gazetecilik doğası gereği kendi içinde bir aktivizm barındırır. Hak aramayı, ezilenin yanında olmayı, sesi duyulmayanın sesi olmayı şiar edinmeyene, gizli kapaklı kötülükleri ortaya dökmek için cesurca araştırma yapmayana gazeteci denmez. Ama haberciliğin dikenli yollarına girmek yerine aktivist yorumculuğun konforuna sığınmak da ne derece gazetecilik olarak tanımlanabilir? Kanımca bu tartışılması gereken önemli bir konu. ”
  Arsan'ın görüşlerine ben de katılıyorum. Elbette gazetecilik içinde aktivizm barındırır ama aktivistlik ile gazetecilik arasında da fark var. Gazeteci, aradaki ince çizgiyi aşıp aktivistliğe kaymamalı. Çünkü o zaman gazeteci, olayın izleyeni ve aktaranı olmaktan çıkar, öznesi haline gelir.

    Tabii gazetecilik ve aktivizmi tartışırken, Türkiye’deki mevcut gazetecilik koşullarını gözardı etmemek gerek. Günümüzdeki canlı örnek, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun başlattığı “Adalet yürüyüşü.” Gazeteci ve yazarlar, bu yürüyüşü izleyebilir, oradaki gelişmeleri, görüşleri okurlarına aktarabilir. Bu zaten bizim işimiz. Nitekim Hürriyet muhabir, foto muhabiri ve yazarları da bu yürüyüşü izleyip, gazeteye yazdılar izlenimlerini. Genel olarak özenli ve dengeli bir gazetecilik faaliyeti sergilendi yürüyüş boyunca.
  Yürüyüş haberlerinin kimi medya kuruluşlarının tersine nesnel bir dille verilmesi de doğru bir gazetecilik yaklaşımıydı. Hemen her gün birinci sayfadan başlayıp iç sayfada geniş verilmesi eylemin büyüklüğü ile orantılı bir haber değerlendirmesini yansıtıyordu.
   “Adalet” yürüyüşüne eylemci olarak katılan gazeteciler ve gazetecilik örgütlerine gelelim. Bu eylemin temel talebi ve içeriği gazetecilerin de savunması gereken “adalet”ti. 160’dan fazla gazetecinin hapiste olduğu bir dönemde gazetecilik örgütlerinin “adalet” içerikli bir yürüyüşe katılması doğal.  Ama bu yürüyüş bir yanıyla da siyasi bir hareket.  O nedenle gazetecilerin bu eyleme katılırken bu ayrıma dikkat etmeleri, CHP ile özdeşleşmemeleri şarttı. Nitekim öyle de oldu, farklı algılara yol açacak görüntüler verilmedi.

 

      Öldürülen Suriyeli kadın

    Dokuz aylık hamile Suriyeli genç bir kadın, 11 aylık bebeğiyle birlikte Sakarya’da vahşice öldürüldü. DHA’nın 7 Temmuz’da geçtiği haberin son satırlarında “öldürülen Suriyeli kadının güzelliğiyle dikkati çektiği ve cinayetin bu nedenle işlenmiş olabileceği” ifadesi yer alıyordu.

  Bu ifade haklı olarak sosyal medyada tepki gördü. Cinayet haberinde öldürülen “Suriyeli kadının güzelliği”nden sözetmek çok üzücü, çok yanlış bir tavır. Kadına ve Suriyelilere karşı ayrımcılık olduğu gibi maalesef bu vahşeti haklı gösterecek bir ifade bu.

    Hürriyet Okur Temsilcisi olarak sosyal medyadaki tepkileri hemen DHA’ya ilettim, haberi düzelttiler. Ayrıca özür dileyen bir açıklama da yaptılar. Hürriyet internet sitesindeki arkadaşlar ise haberdeki o cümlenin farkedilerek hemen çıkarıldığı bilgisini verdiler. Ancak yerel haberler bölümüne otomatik olarak giren haberde bu cümle varmış, o da uyarıdan sonra çıkarıldı.

   Keşke haberi yazan gazeteci, yabancılaşmadan ve mekanik bir tavırla değil de insani duyguları ihmal etmeden olaya bakabilse, empati kurabilseydi…

 

Kartal bebek
   Kartal bebek için 19 saatte yaklaşık 4 milyon 400 bin lira toplanması sosyal dayanışma açısından olumlu ve sevindirici bir örnekti. Ama habercilik açısından da başarılı bir örnek olduğunu söyleyebilir miyiz?
    Bundan şüpheliyim. 5 Temmuz'da Hürriyet'in yanısıra hemen bütün medyada çıkan haberde “Kalpler bir oldu” denilerek anne Ahu Kahraman Yıldırım'ın kalp nakli gereken 10 aylık bebeği için başlattığı kampanyaya Şahan Gökbakar başta olmak üzere ünlülerin yanıt verdiği ve gereken paranın kısa sürede toplandığı belirtiliyordu. Geçmişte yardım kampanyaları skandalları yaşanmış bir ülke olmamıza rağmen kampanya hiç sorgulanmamıştı.
    Fakat ertesi gün bu haberlerde ortaya konan gözyaşartıcı sosyal dayanışma tablosuyla ilgili soru işaretleri ortaya çıktı. Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Rüçhan Akar, Hürriyet’ten Mesude Erşan’a, Kartal bebeğin ameliyatının Türkiye'de yapılabildiğini anlattı. Akar, “ülkemizde kalp nakli bekleyen hastaları da umutsuzluğa sevk edecek şekilde, yurtdışında tedavinin tercih edilmesi ve bu amaçla bağış kampanyalarının yapılması üzücü oldu” dedi.

   Prof.Dr.Akar'ın bu sözlerinden sonra sorgulama başladı.  Benzer örnekler aslında daha önce yaşanmıştı. Sosyal medyada gelişen kimi olaylar ve sözler sorgulanmadan alınıp haber yapılmış, doğru olmadıkları sonradan anlaşılmıştı.
   Daha önce birkaç kez yazdım, bir daha hatırlatayım. Sosyal medya biz gazeteciler için zengin bir bilgi kaynağı. Ama yanlışlarla doğruların içiçe geçtiği bir mecra olduğu için oradan alınan her bilgi mutlaka kontrol edilmeli.

   Kartal bebek haberi de sorgulanarak, eksik yanları tamamlanarak haber yapılmalıydı. Nitekim Gülben Ergen, Kartal bebeği Almanya’daki hastanede buldu; anne ve babasıyla konuştu da sorular aydınlandı.

 

      Okurdan kısa kısa

     Esat Koçal: İlk sayfada Mevlana'nın doğum yeri olarak Konya gösterilmiş. Doğum yeri bugünkü Afganistan sınırları içindeki Horasan olup, ölüm yeri Konya'dır. Böyle bir hatayı üstelik ana sayfadan yapmak şaşırtıcı.  (2 Temmuz)

    Nusret Selen: Allah aşkına spor sayfalarında, Alman milli takımına “panzerler” demeyin. Panzer, faşist Hitler'in insanlığı ezdiği, öldürttüğü tanklar ve zırhlı araçların adıdır.

    Süreyya Oral/ Dinçer Sönmez: İnternetteki spor sayfası insana Çin işkencesi yaşatıyor. Başlıktaki içeriği bulmak için en az on kere tıklayıp birer cümlelik fotoğraf altı okumak sıkıcı ve anlamak zor. Tek sayfada vermek çok mu zor?

    A.İşler: Montpellier Kulübünün Başkanı Louis Nicollin’in ölüm haberine internette “Belhanda’yı Fenerbahçe’ye vermeden gitti” başlığı atmışsınız. Gerçekten zevk alıyor musunuz ölüm haberini böyle vermekten? Ya da birinin ölümüyle dalga geçecek kadar şaşırdınız mı?(29 Haziran)

     Doğukan Menekşedağ: Doğum günüm 11 Nisan, Koç burcuyum. Kelebek’te Niobe’nin hazırladığı sayfadaki burcumda 6 ve 7 Temmuz günleri aynı şeyler yazıldı. Nedenini merak ettim.  

     Birgül Ergev: Yalçın Bayer’in köşesinde “Tekirdağ milletvekili Dr.Candan Yüceer, sol ayak başparmağını çektirmek zorunda kalmış” diye yazıyor. Ayak başparmağını çektirmiş olamaz; herhalde tırnağını çektirmiştir! (30 Haziran)

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 10 TEMMUZ 2017

 
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr