1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
 03 Temmuz 2017, Pazartesi
 

 

   Müzeyyen Huş adlı okur,  “Sizin gazetede fotoğrafçılar, stüdyo açıp, dışarıda başka işler yapabiliyor mu?”  diye sordu.  Bu soruyla birlikte Hürriyet’ten iki isim vermiş ve Ayşe Arman’ın Instagramdaki bir paylaşımının görüntüsünü de göndermişti:

   “@emreyunusoglu çekti. Asmalımescit’te çok güzel bir stüdyosu var Emre’nin.  Bugün manyaklar gibi çalıştık, 4 röportaj 4 çekim. Yanımda bir sürü elbise vardı, arada beni de Asmalıhanları’nda çekti.”

    Bunu görünce hemen Arman’ın hesabına baktım, gerçekten de böyle yazmıştı. Şaşırdım. Hürriyet’in kadrolu foto muhabirinin dışarıda stüdyo açması bugüne dek duyduğum bir uygulama değildi. Arman’ın diğer paylaşımlarına da baktım. 6 Şubat 2016’daki paylaşımında Emre Yunusoğlu için şöyle yazmıştı:

   “Bir sürü profesyonel fotoğrafçıyla çalışıyorum, biri de @emreyunusoglu_ Arkadaşım olduğu için biraz indirim yapıyor ama çatır çatır parasını alıyor. Harikadır kendisi, iş yapmak istiyorsanız aklınızda olsun.”

    Emre Yunusoğlu’nun adına açtığı web sayfasında da çeşitli sanatçıların, ünlülerin fotoğraf çekimleri vardı. Okurun sorusunu da aktararak, Yunusoğlu’na

“Hürriyet'in kadrolu bir elemanının Hürriyet’in de muhatabı durumundaki kişilerle iş/ücret ilişkisine girmesi, bunun için stüdyo kurması doğru mu?” diye sordum. O da şu yanıtı verdi:

    “Kendime ait stüdyom yok. Bir arkadaşıma ait olan mekanı istediğim gibi kullanma hakkım var. Hürriyet gazetesinin muhatabı olan kişilere de herhangi ücret talebim olmadı. İnternet sitem de mesai dışı hobi amaçlı yaptığım şeyler yer alıyor.”

   Yunusoğlu’na bu kez “Ayşe Arman'ın yazdıkları gerçek dışı mı?” diye sordum; “Evet, gerçek dışı” karşılığını aldım.

    Bu yanıtla tatmin olmadığım için Instagramda tarama yaptım.  Yunusoğlu, “Tilki yapım” diye bir logo paylaşıp, “01/04/2017 #tilkistudyo” yazmış; arkadaşları da  “Hayırlı olsun” dileğinde bulunmuşlardı.  Bu paylaşımı Asmalımescit’ten yapması dikkat çekiciydi.

   Ayrıca Yunusoğlu, Linkedin’deki hesabında da çalıştığı yerleri Hürriyet, Doğan Burda ve Tilki Yapım olarak belirtmişti. “Tilki Yapım”ın Intagram hesabına da baktım. Orada da “Medya/Haber Şirketi Photo & Video Productions” bilgisi veriliyordu. Yapılan işlere örnek gösterilen fotoğraflar arasında Emre Yunusoğlu’nun çektiği fotoğraflar da bulunuyordu. Sanatçılar, tv programlarının yanısıra Kamil Koç gibi firmalar için çekilen fotoğraf/afişler de yeralıyordu bu sayfada.

   Daha fazla ayrıntıya inmeden bu bilgileri okurlarla paylaşmaya ve onların değerlendirmesine sunmaya karar verdim.

 

   Profesyonel fotoğrafçı

   Okurun, Hürriyet dışında stüdyo kurduğunu öne sürdüğü ikinci fotoğrafçı Muhsin Akgün’dü. Akgün ile ilgili olarak uzun boylu çalışmaya gerek kalmadı. Zira Akgün, çalıştığı yerleri kendi web sayfasında sıralamıştı. İKSV’den yayınevlerine, yapım ve menajerlik şirketlerinden kimi yayın gruplarına kadar 16 vakıf, şirket ve kurumun adını veriyor ve bunlarla “halen çalışmakta olduğunu” yazıyordu.

   Doğrusu gözlerime inanamadım bu satırları okurken. Akgün, Hürriyet’in elemanı olmasına rağmen onca şirket ve kurumla profesyonel fotoğrafçı olarak iş yapıyor ve bunu açıkça ilan etmekte sakınca görmüyordu. Bu tavrının nedenini öğrenmek için Yunusoğlu’na yönelttiğim soruları aynı şekilde Akgün’e de yazdım. İki ayrı e-posta adresine göndermeme rağmen yanıt alamadım.

   Kısa bir araştırmayla şunları öğrendim; Yunusoğlu gibi Akgün de gazeteye nadiren uğruyor; öğrendiğim kadarıyla ikisine de dışarda iş yapmaları için gazete yönetimi tarafından verilmiş resmi bir izin yok.

 

   75 dolarlık fotoğraf

    Foto muhabirlerinin (ya da medya fotoğrafçılarının) gazete dışındaki kişi ve kuruluşlara ücretli iş yapması gazetecilik meslek etiği açısından problemli bir davranış.

     Hürriyet gibi bir gazetede çalışırken farklı kişi ve kuruluşlarla ücret ilişkisi içine girmesi, foto muhabirinin bağımsızlığına darbe indirir.  “Editoryal bağımsızlık”, muhabirler, yazarlar ve çizerler için olduğu kadar foto muhabirleri (medya fotoğrafçıları) için de çok önemlidir; zorunluluktur.

    Ayrıca foto muhabirlerinin fotoğrafını çektiği kişi ve kurumların çoğu, örneklerden de anlaşılacağı gibi ya Hürriyet’te yayına konu edilmiş ya da edilmesi muhtemel kişi ve kuruluşlardır.  Foto muhabiri, Hürriyet’in muhatabı durumunda olan kişi ve kurumlarla maddi çıkar ilişkisi içine girmiş olur. Bu ilişki “çıkar çatışması” da yaratır.

   Foto muhabiri de önce kamu çıkarını, sonra kurumunun çıkarını, en son kendi çıkarını gözetmek durumundadır.  Ücretle fotoğraf çeken bir medya fotoğrafçısı için ise bu sıralama tersine döner; önce kendi çıkarını, sonra kurumunun çıkarını, en son da kamu çıkarını düşünen bir serbest piyasa elemanı haline gelir.

    Buradaki etik sorunu anlatabilmek için somut bir örnek vereyim. Ertuğrul Özkök’ün köşesinde 18 Mart 2017’de yayınlanan Ferzan Özpetek-Tuba Büyüküstün fotoğrafına “Milliyet Sanat” imzası konulmuş; Milliyet Sanat da bu fotoğraf için Hürriyet’e 75 dolarlık fatura çıkarmıştı.

    Ama Milliyet Sanat için o fotoğrafı çeken Muhsin Akgün’dü. Sonuçta Hürriyet, kendi elemanının çektiği fotoğrafa telif ödemek zorunda kalmıştı!

 

      Okurdan kısa kısa

     Adnan Genç: Üç hafta kadar önce, internet sayfasındaki iftar vaktinin 1 saat geri olduğunu size yazmıştım. Ramazan bitti ve bayram biteli iki gün oldu siz hâlâ iftar saati veriyorsunuz ve bir saat geriden gene.

  Not: Bu uyarıyı defalarca iletmeme rağmen maalesef zamanında düzeltilmesini sağlayamadım.

     Ahmet Ulun: Şortlu genç kıza saldırı haberine "Alçak ve korkak" başlığı atmışsınız. Evet, onun kötü bir şey yaptığı belli. Ama hangi hakla başlıkta söyle nitelemelerde bulunuyorsunuz? Bırakın okur kendisi karar versin. (22 Haziran)
    Rami Kertme: İnternette attığınız başlığı lütfen bir daha okuyun. "Yıldırım çıldırdı! Emre Mor sonrası..." Fenerbahçe Başkanına nasıl olur da "çıldırdı" dersiniz, anlamadım. (22 Haziran)
    Aysel Tansu: Kelebek'te bir haber gördüm. “Lüks hayatın şifreleri” imiş, “İstanbul’da herkes bu evleri konuşuyor”muş. Merak ettim okudum. Meğer bir inşaat şirketinin inşaat projesi anlatılıyormuş. Aman bir övgü bir övgü. Açıkça reklam yapılmış ama kenarında "Bu bir reklamdır" yazmıyordu.(11 Haziran)
    Musa Kol: Tecavüzlü yağmaya imitasyon indirimi" yazmışsınız ama ilgisi yok. Tecavüzün cezasında indirim yapılmamış. O imitasyon indirimi zorla çalınan yüzük için verilen ceza için uygulanmış. Başlığınız yanlış. (30 Mayıs)

    İrfan Sarp: “Flamingo yolu kavgası” haberinde İzmir körfez geçişinde planlanan otoyolun, flamingoların yaşam alanlarını tahrip edeceği belirtiliyor. Ancak bu otoyolun geçeceği yer hakkında bir bilgi yok. Otoyol körfezin hangi noktaları arasından geçecek? Habere küçük bir harita konulabilirdi.(24 Haziran) 

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 3 TEMMUZ 2017 

 
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr