1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
 17 Nisan 2017, Pazartesi
 

Kuveyt’te kraliçe var mı? Ali Ağaoğlu’nun, “Kuveyt Kraliçesine ‘S.. git’ dedim” sözleri ortaya çıkınca, gazetecilerin aklına hemen bu soru gelmeliydi.

Ama sorgulamak, söylenenlere şüpheyle yaklaşmak o kadar unutulmuş ki, Ali Ağaoğlu’nun BBC’nin çektiği Türkiye belgeselindeki bu sözleri de peşinen doğru kabul edildi; tartışma “Kuveyt Kraliçesi” üzerinden sürdü gitti.

Halbuki Kuveyt, bir krallık değil, emirlik. Kuveyt Emiri Şeyh Sabah Ahmed Cabir el Sabah’ın eşi Şeyha Fitooh, 1990 yılında hayatını kaybetmiş; Emir bu tarihten sonra da yeniden evlenmemiş.

Olmayan bir kraliçeden bahseden Ağaoğlu, daha sonra Kuveyt’ten özür diledi ama o sözlerinin gerçek muhatabının kim olduğu da belirsiz kaldı. Zaten çoğunlukla Ağaoğlu’nun söz ve davranışları irdelenmeden yayınlanıyor.

Bu kez tepkinin asıl nedeni “O çantalar değil, o çantaları taşıyanlar benim malım” cümlesini sarfetmesiydi. Haklı olarak çok eleştirildi bu yaklaşımı.

Birlikte olduğu genç kadınları kendisinin “malı” olarak gören bu anlayış, Kelebek’te geçen pazartesi günü yayınlanan Magazin Konseyi’nin de gündemindeydi. Ağaoğlu’nun “eşyalaştırdığı kadınlardan da özür dilemesi gerektiğini” savunan Melike Karakartal’ın değerlendirmesi dikkat çekiciydi. “Ağaoğlu’nun hayat tarzının normalleştirilmesine karşıyım” diyor, “Türkiye’de magazin dünyasının onun hem eşleriyle, hem kız arkadaşlarıyla olan hallerini normalleştirdiğini” vurguluyordu. Önemli ve yerinde bir saptama. Bir de Pucca’nın, 2 Nisan’da Hürriyet Pazar’da yayınlanan yazısından bir bölüm okuyalım:

“..Ağaoğlu’nun ‘ortanca hanım’ muhabbetleri de çok konuşulmuştu. Ama işte, üniversitede gençlerin yan yana gezmesine izin vermeyen, sevgililik denilen şeyi ahlaksızlık olarak gören toplumumuz, Ağaoğlu ve onlar gibi birkaç kaymak tabakaya nedense büyük kıyak çekti.

Onlar nikâhsız yaşayabilir. Sevgililerinin tangalı fotoğraflarını her tarafta sergileyebilir, istediğinden çocuk yapabilir. Özel hayatı onu ilgilendirir. Allah insanı ballı yaratmasın, işte her taraftan pohpohlanıyorsun, ne yapacaksın?”

Pucca’nın tespitleri de çok haklı. Ama toplumun Ağaoğlu’nun yaşam tarzını normal gördüğünden emin değilim. Çünkü Ağaoğlu haberleriyle ilgili olarak okurlardan sürekli tepkiler alıyorum. Son olayda da tepkiler geldi. Örneğin, okurlardan Ahmet Servidal, şunları yazmıştı:

“Bu Ali Ağaoğlu haberleri artık çığırından çıktı. Bu haberlerde toplumu ilgilendiren hiçbir öğe yok. Adam bir şekilde parayı bulmuş, parası ile harem kurmuş, gencecik kadınlar sıraya girmiş, kiminden de çocuğu var. Bunlar sık sık gazete manşetinde. Hani örf ve adetlerimiz? Lütfen bu tür haberleri vermeyin.”

Görüldüğü gibi okurlar, bu haberleri hoş karşılamıyor. Emin olun, Ağaoğlu’yla ilgili bu haberler yayınlanmazsa okurlar, “Nerede bu Ağaoğlu haberleri?” diye gazeteyi telefon ve e-posta yağmuruna tutmaz.

Artık kabul etmek lazım. İşadamı Ağaoğlu’nu bir magazin fenomeni haline getiren okurların talebi değil, magazin medyasının sunumu. Onun yaşam tarzını normalleştiren de -diğer servislerin de katkısı var elbette ama- magazin medyasının ta kendisi.

Ayrıca gazetecilik açısından sorun sadece Ağaoglu’nun yaşam biçiminin normalleştirilmesi de değil. Bunların PR i malzemesi haline getirilmesi ve Ağaoğlu hakkındaki bu haberlerin çoğu zaman PR bülteni kıvamında sunulması. 

O nedenle Ağaoğlu’nu eleştirmek yetmez, medyanın kendisine de bakması gerekli. Şimdi özeleştiri zamanı… 

 

Referandum ve gazetecilik

Referandum öncesi gazetecilik açısından öğreticiydi. Ama doğrularıyla değil yanlışlarıyla, etik ilkelerin çiğnenmesiyle, siyasetle iç içe geçmiş tarafgir gazetecilikle…

Referandum gibi toplumun karar almasıyla ilgili bir süreçte gazetecilerin insanları bilgilendirme işlevini yerine getirmesi gerekirdi. Fakat Türk medyasının büyük bölümü insanları bilgilendirmek yerine iktidar partisinin söyleminin aktarıcılığını görev edindi. Ağırlıklı olarak “tarafgir” bir gazetecilik sergilendi.

Haberler, “Evet” ya da “Hayır” seçenekleri arasında tarafsız ve nesnel olmalıydı; iki tarafa da adil davranılmalıydı. Fakat haberlerde “Evet” görüşü öne çıktı ve bu tarafı savunan siyasilerin söylemleri haber sayfaları ve programlarının büyük bölümünü kapladı. Medya, toplumun “Evet” bombardımanına tutulmasının araçlarından biri haline geldi.

Yazarların “Evet” ya da “Hayır” yönünde görüş açıklamasının önünde gazetecilik etiği açısından engel yoktu. Fakat “Evet”i savunan yazarlar görüşünü rahatlıkla açıklarken “Hayır” diyen yazarlar dolaylı ifadeler kullanmak durumunda kaldı.

Gazeteciliğin kampanya sürecinde eleştirel ve sorgulayıcı olması gerekirdi. Fakat eleştirel ve sorgulayıcı yaklaşım siyasi iktidar yerine muhalefet partilerine karşı kullanıldı. Bunun sonucu olarak yanlışlarla doğruların birbirine karıştığı haberler yayınlandı kimi medya kuruluşlarında.

Kamuoyu araştırmalarının toplumu yönlendirmek amacıyla kullanılmaması, bu konudaki haberlerde araştırmayı yapan kuruluşun adının, kimin talebi ve finansmanı ile ne zaman yapıldığının, görüşülen kişi sayısının ve araştırma yönteminin açıkça belirtilmesi gerekir. Fakat referandum öncesinde araştırma yöntemi, finansman kaynağı, görüşülen kişi sayısı gibi bilgilerin eksik olduğu anket haberleri yayınlandı.

Bu dönemde sergilenen siyaset ve güç odaklarıyla iç içe geçmiş gazetecilik anlayışının hem demokrasi hem de medya açısından olumsuz etkileri olacaktır.

Referandum dönemiyle ilgili bu gazetecilik muhasebesini sonuçların belli olmasından önce yazdığımı da belirtmeliyim.

 

Okurdan kısa kısa

Gülsüme Orscu: Ana gazetedeki bulmacayı mutlaka çözerim. Fakat her gün sayfasını arıyorum. Her gün aynı sayfada olması çok mu zor? Lütfen.

S. U.: Gazetenizde ve internet sayfanızda çıkan “İftira attım durun” haberi için yazıyorum. Bunu haber olarak yazabilirsiniz ama benim ve kızımın resmini şahsi hesabımızdan alamazsınız. Kızım ve ben, rencide olduk. (7 Nisan)

Orkun Koparan: Kaza yapan uçak firmasıysa adı verilir, otobüs firmasıysa verilmez. Adli bir vakaya karışan taksi firmasıysa adı verilir, büyük bir makarna firmasıysa verilmez. Soyulan banka ve şubesi de gizlenir. Bunun ölçüsü ne? Adli olaylarda firma ismini neden gizliyorsunuz? Halk da öğrense kötü mü olur?

Naim Alan: “Yasak aşk çıktı” başlığı atmışsınız. Ne demek yasak aşk, kim yasaklamış? “Yasak aşk” deyince cinayet meşru gösterilmiş olmuyor mu? Aslında cinayet 2 milyonluk miras için işlenmiş, onu başa çıkarsaydınız. (12 Nisan)

Abdullah Bizden: “Erdoğan’ın sesinden ‘Canım İstanbul’ şiiri dinletildi” haberinizde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın okuduğu şiirin kime ait olduğu yazılmamış. Bu şiirin Necip Fazıl Kısakürek’e ait olduğunu belirtmek, bence sanatçıya saygının gereği idi. (9 Nisan)

Mahmut Tor: Üçüncü sayfadaki “İnfaz aileyi karıştırdı” haberinde fotoğrafın altında “baba Doğan Barık” demişsiniz. Ama haberde babanın adı Davut olarak geçiyor. Bir de17 yaşındaki şüphelinin soyadını yazmamışsınız güya. Bütün akrabalarının soyadları ise açık. (14 Nisan)

FARUK BİLDİRİCİ / 17 NİSAN 2017 / HÜRRİYET


 
EVET, SKANDAL AMA
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELINA JOLIE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr