1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 KOPYA ÇEKME ADABI
 03 Nisan 2017, Pazartesi
 

 

    29 Mart sabahı Hürriyet internete bir “son dakika” haberi konuldu; “İçişleri Bakanlığı harekete geçti.”  PKK’ya karşı “İkinci dalga operasyon” başlatılacağı haberinin girişinde dikkat çekici bir cümle yer alıyordu:

   “16 Nisan'da yapılacak referandum için FETÖ ile birlikte 'hayır' cephesinin başını çeken PKK'nın, seçim güvenliğini tehlikeye atmasının önüne geçilecek.”

   Referandumda “Hayır” kampanyası yürütenleri suçlayan, töhmet altında bırakan böyle bir ifade kullanılması vahimdi. Referandumda “Evet” ya da “Hayır” demek demokratik bir haktır, iki tercih de saygıyla karşılanmalıdır.

   Daha önemlisi, gazeteciler haberlerinde “sıfat” kullanmaz, kimseyi yargılamaz; referandum ve seçim gibi demokratik karar süreçlerinde taraflar arasında adil davranır. Gazetecinin işi insanlara karar vermelerini kolaylaştıracak bilgi vermektir; propaganda yapmak değil.

    Hürriyet internette “Hayır” görüşünü savunanlar aleyhine böyle bir cümlenin yer almaması gerekirdi.  Ama bu cümle, Sabah gazetesinin internet sitesindeki haberle birlikte alınmış. İki saat kadar da yayında kalmış. Odatv’nin “Hürriyet ne yazdığının farkında mı?” haberinde yönelttiği eleştirinin ardından bu cümle haberden çıkarılmış.

   Sabah internet böyle bir cümleyi gazetecilik anlayışına uygun bulabilir ama Hürriyet için aynı şeyi söyleyemeyiz.  Hürriyet açısından sorun, Sabah’ın haberini kopyalamakla başlamış. Haber kopyalanırken o cümle fark edilmemiş ya da doğru olduğu düşünülerek çıkarılmamış! Ama her iki durumda da vahim ve yeni sorunlara yol açabilecek potansiyel bir tehlikeye işaret ediyor.

     Başka sitelerden içerik kopyalamakta her zaman böyle bir risk vardır. Ya dikkatle redakte edeceksiniz ya da hiç kopyalamayacaksınız. Hürriyet gibi bir gazetenin kendi içeriğini üretmesi ve kopyalamaması, çizgisini ve değerlerini koruması, farkını okura yansıtması açısından en güvenilir yöntemdir.

    Bila’nın yazıları

    Hürriyet okurları meraklı ve ilgili. Bazı okurlar, Hürriyet Genel Yayın Yönetmenliği’ne getirilen Fikret Bila’nın yazılarının neden yayınlanmadığını soruyor.

    Aslında bu sorunun yanıtı, Hürriyet’in 2010 yılından beri uyguladığı prensip kararında saklı. O yıldan beri Genel Yayın Yönetmenleri, bu görevleri süresince köşe yazısı yazmıyor. Enis Berberoğlu ile başlayan ve Sedat Ergin’in de devam ettirdiği uygulamanın gerekçesi, “Genel Yayın Yönetmeni’nin yazılarının gazetenin tutumunu yansıttığı algısına yol açması ve editoryal kadroyu etkilemesi ihtimali”.  Hürriyet, yanlış anlamaları ortadan kaldırıyor bu uygulamayla. Zaten Genel Yayın Yönetmenleri, gazetecilik anlayışını, gelişmelere bakışını yaptığı gazeteyle, attığı manşetler ve tercih ettiği haberlerle sergiler.

   Fikret Bila ile konuştum.  Bila da bu prensip kararına uyacağını dile getirdi.  Genel Yayın Yönetmenliği süresince “Yön” köşesi yayınlanmayacak.  Ancak  “geziler ve gazete adına görüş açıklanması gereken olağanüstü durumlarda” yazılar kaleme alacak. Okurların Bila’nın yazılarını görememesinin nedeni bu…

      Aynı şirketin altıncı daveti

    “Davet gazeteciliği”ni eleştirdiğim ve 2 Ocak’ta yayınlanan “Reklamın etkili ve ucuz yolu” başlıklı yazımda uluslararası bir kruvaziyer şirketinin “davet” yöntemini ne denli etkili kullandığını aktarmıştım:

    “Bu şirketin turlarının tanıtımı için son 1.5 yıl içinde Hürriyet’ten farklı servislerden üç yazar ve bir muhabir, Atina, Miami ve Uzakdoğu gezilerine götürülmüş; her biri yarım sayfa olmak üzere tam beş haber yayınlanmış bu şirketle ilgili. Hepsi de o şirketin gemi turlarının tanıtımı niteliğinde.”

     Bu şirketin turlarıyla ilgili yeni bir tanıtım yazısı, 19 Mart’ta da Seyahat Eki’nde karşıma çıktı. Kruvaziyer şirketi, bu kez de Hakan Gence’yi gemiyle Hint Okyanusu turuna davet etmişti. Gence’nin geziyle ilgili tanıtım yazısı da Seyahat ekinin kapağında ve ortadaki iki sayfa halinde yayınlanmıştı.

   Tekrarlamak zorunda kaldığım için üzgünüm ama Doğan Yayın İlkeleri’nin 6. Maddesinde belirtilen “gezinin davet olduğunun mutlaka belirtilmesi” ilkesi yine uygulanmamıştı. Bu şirketle ilgili altıncı yazı bu. Üstelik reklamdan daha etkili bu yöntem diğer kruvaziyer şirketlerine karşı haksız rekabet yaratıyor. Gazeteciliğin halkla ilişkilere dönüşmesi de cabası…

     Algı endişesi

    Galatasaray’ın kongresiyle ilgili “Şükür ve Erdem'i yönetim gönderdi” başlıklı haberde bir fotoğraf kullanılmıştı.  Fotoğrafta, bir kararı ayakta alkışlayan delegeler görünüyordu. Fotoğrafın üzerinde de şu not yer alıyordu:

   “Karar Galatasaray’ı karıştırmıştı / Galatasaray Mali Genel Kurulu'nda yapılan oylamada, FETÖ/PDY üyeliğinden yargılanan 7 kişinin 5'i üyelikten atılmış; Hakan Şükür ve Arif Erdem'in ihraç talepleri ise reddedilmişti.”

    Ne alkışlayan delegelerin isimleri vardı haberde, ne de bu delegelerin Hakan Şükür ve Arif Erdem ile ilgili oylama sonucunu alkışladığı ifade edilmişti. O oylama ile bu alkış arasında hiçbir bağlantı kurulmamıştı.  Ama yine de o fotoğrafta görünen beş delegeden “düzeltme talebi” geldi. Beş talepte de aşağı yukarı şu görüşler dile getiriliyordu:

   “Kullandığınız fotoğraf ihraç oylamasında değil o oylamadan üç saat önce başka bir üyenin konuşması sonrasında gerçekleşmiştir. Fakat fotoğraf o sürecin aktörlerinden biri olduğum algısı yaratmakta ve şahsımı kamuoyu nezdinde hedef durumuna getirmektedir.”

   Haklılar, o fotoğrafın Hakan Şükür ve Arif Erdem oylamasıyla hiçbir ilgisi yok. Zaten fotoğrafta da böyle bir şey yazılmamış. Buna rağmen beş delegenin yanlış algılanmaktan endişe etmesi günümüz Türkiyesinde anlaşılır bir durum.

     Ergin’den özür ve düzeltme

   Sedat Ergin, 29 Mart'ta yayınlanan "Gülencilerin hiç mi kabahati yok" başlıklı yazısında Birleşik Krallık Avam Kamarası Dışişleri Komitesi'nin Türkiye raporunu değerlendiriyordu. Ergin, Komite’nin “Türkiye'ye heyet gönderme ihtiyacı duymadan hazırladığı” eleştirisinde bulunuyordu.

    Oysa Komite üyeleri bu raporu hazırlamadan önce Türkiye'ye gelmiş ve temaslarda bulunmuşlardı. Türkiye ziyaretinden sonra Londra’da düzenlenen oturumlarda Türk ve İngiliz uzmanları dinlemişlerdi.

    Sedat Ergin ile de görüştüm, yazısında sehven meydana gelen bu hatadan dolayı çok üzülmüştü. Ergin, “İnternetteki yazımda gerekli düzeltmeyi yaptım. Okurlardan özür dilerim. Yazılarıma kısa süre ara verdiğim için köşemde hemen düzeltemedim. İlk yazımda da düzeltme notu yayınlayacağım” dedi.

   Ergin’in düzeltme hassasiyeti Hürriyet okurlarına duyurulur… 

 FARUK BİLDİRİCİ/ 3 NİSAN 2017  / HÜRRİYET

 
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
"ASKERİ KAYNAK" NEDİR?
ASPARAGAS BÖCEĞİ
NEFRET TACİRLERİNE ARACILIK
GÜCÜN SÖYLEME ETKİSİ
HABERLER AKLAMAZ
GAZETECİYE YASAĞI SAVUNMAK
MEDYA DA MUHASEBE YAPMALI
OKURUN ÖĞRETİCİLİĞİ
İMA ETME SUÇU
CUMHURBAŞKANI'NA DA EŞİT MESAFE
BAKANLIĞIN SÖYLEYEMEDİĞİ
GÜMRÜKSÜZ PARA SAHASI
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr