1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 AVRUPA FOBİSİ
 27 Mart 2017, Pazartesi
 

 

    Hollanda ile yaşanan kriz neredeyse iki haftayı doldurdu. İlk heyecan geçti, sinirler bir ölçüde yatıştı. Artık biraz daha sakin bakarak, hasar bilançosunu çıkarabiliriz; daha objektif analiz yapabiliriz.

   Kriz boyunca tansiyon yüksekti. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım başta olmak üzere yöneticiler, hayli sert açıklamalar yaptılar. Ağır suçlamalarda, tanımlamalarda bulundular. Karşıdan da sert yanıtlar geldi; kriz Almanya ve Hollanda’yı aşıp Türkiye-Avrupa sorunu haline dönüştü. 

    Bu tip gerilimlerin ne kadar devam edeceği, ne zaman yatışacağını kestirmek zor. Hatırlarsınız, Rusya ile gerilen ilişkiler hiç beklenmeyen bir anda normale dönmüştü. Peki, Rus halkında o zaman somut örneklerini gördüğümüz Türklere karşı kızgınlık ve nefret de yok oldu mu? Sanmıyorum. Halklar arasında atılan kötücül tohumlar o kadar kolay yok olmaz.

    O nedenle Avrupa ile yaşanan krizde de asıl üzerinde durulması gereken, halklar arasında yarattığı hasar. Politikacıların söylemi ne olursa olsun, biz gazetecilerin, krizi halklar arasında düşmanlık ve nefrete dönüştürmemeye dikkat etmemiz gerek. Bu duygular yerleşirse sonuçları ağır olur.

    Ama maalesef bu kriz boyunca medyada halklar arasında düşmanlık yaratmamak için özen gösterildiğini söyleyemiyorum. Gazetelerin birinci sayfalarından bazı örnekleri hatırlayalım:

   “Nazi köpekleri”, “Çirkinleştiler”, Irkçı köpekler”, Hollanda haydut devlet”, “Bunlar Nazi kalıntısı faşist”, “Faşist Avrupa”, “Çocuklar Nazi zulmü (Almanya her yıl 10 bin Hasan’ı Hans yapıyor)”, “Hilal korkusu”..

   Bu tür başlıklar ve benzer içerikteki yazılar,  Avrupalı politikacıların yaptıklarını, Avrupalı insanlara mal ediyor. Genellemeler üzerinden bütün Batılılara ve Hıristiyan dünyasına karşı nefret söylemi geliştiriyor; ayrımcılık yapıyor. Düşmanlık tohumları ekerek, Türkiye kamuoyunda “Avrupa fobisi” oluşturuyor.

    Oysa bir yandan son yıllarda Avrupa ülkelerinde gelişen “İslamofobi”nin arttığı yazılıp çiziliyor. Şimdi Müslümanlara dönük ayrımcılığın karşısına “Avrupa fobisi” ile çıkmak da yanlış. Hem bu fobinin gelişmesi “İslamofobi”yi de besleyip, büyütebilir.

    Biz gazeteciler çatışmacı bir dil değil barış ve hoşgörü dilini kullanmalıyız. Nefret söylemi gazetecilik ilkelerine aykırı… 

 

    Ekmeğimizle oynayan

    Hürriyet’in, “Ekmeğimizle oynuyorlar”  manşeti, halkın sağlığıyla ilgili başarılı bir gazetecilik çalışmasıydı. Siyasetin işgal ettiği gündemde bile kendine yer bulabilmesi, toplum haberciliğinin geçerliliğini koruduğunu bir kez daha kanıtladı.

   Ekonomi Servisi’nden Burak Coşan, bir gıda mühendisinin ihbarını değerlendirmiş, Adana’da üretilen bir ekmek katkı maddesinde “GDO’lu soya” bulunduğunu bir laboratuvara tespit ettirmişti. Sadece hayvan yemi olarak kullanılmasına izin verilen GDO’lu soyanın, insanların yediği ekmeğin katkı maddesine karıştırılması vahim bir durumdu. Doğal olarak geniş yankı uyandırdı Burak Coşan’ın 20 Mart’ta yayınlanan haberi.  Ama bazı gazete, televizyon ve internet sitelerinin Hürriyet’i kaynak göstermeden, kendi ürettikleri bir haber gibi sunmaları gazetecilik adına üzücüydü.

   “Ekmeğimizle oynuyorlar” manşeti, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nı da harekete geçirdi. Bakanlığın yaptırdığı inceleme sonuçları, 23 Mart’ta Bakan Faruk Çelik tarafından açıklandı.  Özetle, fırınlardan alınan ekmeklerde GDO çıkmamış, sadece bir katkı maddesinde “GDO’lu soya” olduğu saptanmıştı.

   Böylece Hürriyet’in haberi doğrulanmış oldu. Ancak o katkı maddesini üreten firmanın sahibi, haberi hazırlarken kendisini arayan Burak Coşan’a, “Ürünümüzü Adana'da 100 fırın varsa 80'ine satıyoruz, hepsi de çok memnun” demişti. Adana’daki fırınların 100’de 80’ine satılan bir katkı maddesinde var olan GDO’lu soya nasıl olur da o kentte satılan ekmeklerde tespit edilemez? Bu tam bir muamma. Eminim doğru yanıtı yine gazetecilik verecek.  Israrla konuyu takip etmek şart.

   Bu haber gazetecilik açısından bir noktada daha öğretici oldu. “GDO’lu soya” kullanılan ekmek katkı maddesi markası, Hürriyet’in ilk haberinde “P..” diye verilmişti. Diğer medya kuruluşları ve bakanlık da bu firmanın adını açıklamadı.

Ama Hürriyet, bakanlığın GDO’lu soya olduğunu doğrulamasının ardından bu markanın “Power” olduğunu yazdı.

   İlk haberde gizlenip, kesinleşmesinden sonra markanın açıkça yazılması doğru tutumdu. Çünkü halkın kendi sağlığıyla oynayan markayı bilmeye hakkı var. Hem olumlu gelişme olduğunda şirket, marka, restoran adları açık açık yazılırken, olumsuz gelişme olduğunda da gizlemeye gerek yok. Peşinen suçlamadan, onların da görüşüne başvurarak olumsuzluklar da marka, şirket ismi verilerek yazılabilir.

 

    Okurdan kısa kısa

    H.Reşit Ersen: 17 Mart tarihinde sporda İtalya futbol kulübü Inter'in forma rengi lacivert-siyah olarak yazılmış doğrusu mavi-siyah. 19 Mart’ta Spor Ekranında Aytemiz Alanya - Beşiktaş maçı yazılmış, doğrusu Antalya – Beşiktaş.

    Değer Dilek: Bugünkü gazetemdeki “Rezidansta 15 milyon dolarlık uyuşturucu” haberinden “İran uyruklu Türk vatandaşları” olabileceğini öğrendim! “Uyruk” un anlamı zaten “vatandaş”. (22 Mart)

    H.Uludağ:  “Kabin yasağı” haberinde “Neden tablet ve bilgisayarlar uçak kabinine alınıyor da, akıllı telefonlar alınmıyor?” yazılmış. Ters olmuş. Kabine alınmayan tablet ve bilgisayarlar, telefonlar alınıyor. (22 Mart)

     Naim Tarakçı:  Almanya’nın yeni Cumhurbaşkanı Steinmeier’in sözlerini 23 Mart’ta “Türkiye’yi eleştirerek göreve başladı” başlığıyla haber yaptınız. Ama ertesi gün de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Beni hedef aldı” dediğini yazdınız.  İlk başlığınızın “Türkiye’yi eleştirdi” yanlışını düzeltmiş oldunuz.

     Gürbüz Onur: Taha Akyol’un, 20 Mart’ta yayınlanan “Çanakkale’yi anlamak” başlıklı yazısında “29 Ekim 2015 tarihli Tasvir-i Efkar gazetesi” denilmiş. 29 Ekim 1915 olacaktı.

    Burak Aslantaş:  Çukurova ilavesinin hem birinci hem de arka sayfasında  “Adanaspor, Galatasaray müsabakasının hazırlıklarına İstanbul Riva’da start verdi” diye yazmışsınız. Adanaspor, dün Osman Yereşen Tesisleri’nde çalıştı.

 1 Nisan’da İstanbul’a gidecek. (23 Mart)

   Ahmet Özer:  Çengel Bulmacada fotoğrafı gösterilen ve kim olduğu sorulan kişi, şair Behçet Kemal Çağlar’dır. Oysa bulmacada doğru yanıt olarak şair Faruk Nafiz Çamlıbel isteniyor.  (20 Mart)

   Tarık Tur: “Şükür ve Erdem’e ihraç çıkmadı” haberinde “hissi duygularla hareket etmek”ten sözetmişsiniz. Zaten duygu sözcüğü, Arapça kökenli olan “his”in karşılığı. Sadece “duygusal hareket” deseydiniz yeterdi. (26 Mart)

    Ahmet Tugay:  Osman Müftüoğlu, 27 Haziran 2014 tarihinde Hindistan cevizi yağında doymuş yağ oranının yüzde 92 olduğunu yazmıştı. 6 Mart 2017’deki yazısında ise bu oranı yüzde 60 olarak verdi. Yapılan yeni bir araştırmada doymuş yağın azaldığı mı tespit edilmiş acaba?

   Not: Doğrusu yüzde 90 civarında ama oranlar kesin değil. Yağın elde ediliş şekline göre araştırmalarda farklı oranlar çıkabiliyor. 

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET / 27 MART 2017

 
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
"ASKERİ KAYNAK" NEDİR?
ASPARAGAS BÖCEĞİ
NEFRET TACİRLERİNE ARACILIK
GÜCÜN SÖYLEME ETKİSİ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr