1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 RONALDO SÖYLEŞİSİ
 20 Mart 2017, Pazartesi
 

 

    Real Madrid’li ünlü futbolcu Cristiano Ronaldo ile yapılan söyleşi,   Kelebek’te “Türkler çok fanatik” başlığıyla yayınlandı.  “Türk Telekom reklamı için İspanya’da ikinci kez kamera karşısına geçen Ronaldo’nun, Gökhan Kimsesizcan’ın sorularını yanıtladığı” belirtiliyordu.

    Ancak Twitter’dan yazan Cevat Kaptan adlı okur, aynı söyleşinin Sabah’ın magazin eki Günaydın’da da çıktığına dikkat çekiyor, “Altına bir de ‘Sponsor haberi’ yazsanız iyi olur” diyordu. Elektronik posta gönderen Müzeyyen Huş da  “Gökhan Kimsesizcan kendisi mi Ronaldo ile buluşmuş, yoksa Türk Telekom mu oraya götürmüş? Neden bu konuda bilgi vermiyor?” diye soruyordu.  

   Günaydın’a baktım, okurun söylediği gibi, Ronaldo söyleşisi orada da Mevlüt Tezel imzasıyla manşetteydi. Başlık da hemen aynıydı. “Dünyanın en fanatik taraftarı Türkler”.  Mevlüt Tezel de “Madrid’de Ronaldo ile buluşup röportaj yapma fırsatı buldum” diye yazmıştı ama Günaydın ve Kelebek’teki soru yanıtlar neredeyse sözcüğü sözcüğüne aynıydı. Sadece soru yanıtların sıralaması değiştirilmişti.

   Öncelikle gazetecilikte okura doğru ve eksiksiz bilgi verilmesinin zorunlu olduğunu hatırlatmalıyım. Ronaldo söyleşisinin bir grup gazeteciyle birlikte yapıldığı yazılmalı, sadece Kelebek’in sorularını yanıtladığı gibi yanlış bir izlenim verilmemeliydi.

     Ayrıca Doğan Yayın İlkeleri, bu tür gezi haberlerinde “gezinin davet olduğunun mutlaka belirtilmesini” öngörüyor. Kimsesizcan’ın bu yazısında ise bu geziye Türk Telekom’un davetiyle gidildiği, gezinin masraflarını da bu şirketin karşıladığı belirtilmemiş. Bu da ikinci eksiklik.

   Gezinin davet olduğunun belirtilmesi, okurun doğru bilgilendirilmesi ve yazının niteliğini kavrayabilmesi açısından önemli.

 

   Çözünebilir kahvenin riski

   Müge Akgün, “Zıtlıklar ülkesi: Meksika” başlıklı yazısında “N.. firmasının davetlisi olarak gittiğini” belirttiği geziyle ilgili izlenimlerini kaleme almıştı. Kelebek’te yayınlanan yazıda bu firmanın ürettiği “çözünebilir kahve” de anlatılıyordu.

  Bir gıda şirketi sahibi Mustafa Kahramanoğlu, Akgün’ün 25 Şubat’ta yayınlanan bu yazısını “tek yanlı, örtülü N. firması reklamı ve çözünebilir kahve aklama mecrası” diye eleştirdi.  Kahramanoğlu’nun eleştirisi özetle şöyle:

   “Çözünebilir kahvelerin sağlıksızlığından hiç söz etmemeniz yadırganacak bir durum. Çözünebilir kahvelerin toksik ‘Acrylamide’ içerdiğinden habersiz bir şekilde saf kahve özünden söz etmeniz büyük bir aldatmaca. Bir marka olan N.. adı kullanılarak ‘N.. nasıl üretilir’ denmesi de ayrıca eleştirilecek bir konu.”

   Gerçekten piyasada onlarca “çözülebilir kahve” markası varken, sadece birinin nasıl üretildiğini ve ne kadar saf bir ürün olduğunu yazmak, adil ve dengeli bir yaklaşım olarak kabul edilemez. Gazeteci için öncelik firmaların tanıtımı değil, halkın sağlığıdır. Eğer çözünebilir kahvenin sağlığa aykırı yönleri olduğuna dair görüşler varsa bu bilgi de okura aktarılmalıydı.

    Kaldı ki, Prof.Dr.Osman Müftüoğlu da çözünebilir kahvelerin kanser riski taşıdığı görüşünde. Müftüoğlu, 8 Mart’ta Kelebek’te yayınlanan yazısında tam da bu soruna dikkat çekiyordu:

   “Hazır kahvenin tehlikeli bir maddeyi içerme ihtimali var. O maddenin adı akrilamit. Akrilamit kahve çekirdeklerinin yüksek ısıda kavrulması esnasında oluşan potansiyel bir sağlık tehdidi. Bedeninize fazlaca akrilamit yüklerseniz sinir sisteminiz rahatsız oluyor, kanser riski de yükselebiliyor.”

  Çözünebilir kahvenin bu tehlikesini okurdan gizlemeye hiç hakkımız yok. Hele Meksika’ya davet etmiş olmaları bunun mazereti olamaz.

 

  Uzmanlık alanınız değilse

    Hürriyet internet yazarlarından İdil Tatari’nin uzmanlık alanı mutfak ve yemekler.  Hürriyet internetteki yazılarının da çoğu mutfak, yemekler ve beslenme kültürü hakkında.  5 Şubat tarihli yazısı ise farklı. “Sürreal bir gece” başlığını taşıyan yazıda bir otomobil firmasının Londra’da düzenlediği tanıtım gecesini anlatıyordu. Tatari, “lansman”  gecesini “harika” bulmuştu:

   “..pazarlama ekibini ve ajansını ayakta alkışlamak lazım. Genç, dinamik ve etkileyici bir iş çıkararak davet edilen herkesi kalplerinden vurdular. Aynı zamanda ..’ı müthiş bir yere konumladılar; yaşayan, hisseden ve cesur bir araba!”

   Tatari, sadece organizasyonu “alkışlamak”la kalmayıp o gece tanıtılan yeni model aracı da övüyordu: “Arabayı şarj etmiyorsunuz, benzinli motor, elektrikli motor ile uyumlu çalışarak düşük yakıt tüketimi sağlıyor. Ben özellikleri kadar tasarımını da çok beğendim.”

    Oysa otomobiller, İdil Tatari’nin uzmanlık alanı değil. Bir otomobil modelinin düşük yakıt tüketimi konusundaki değerlendirmesi de, beğendiğini ifade etmesi de kişisel görüşü olabilir. Ama bir yazar, iki gün Londra’ya davet edilip “çok güzel ağırlanmasının” ardından uzman olmadığı bir konuda övgülerle dolu yazı yazıp okuru yönlendirmemeli; gazeteciliği bir aracın tanıtımına aracı etmemeli. Kaldı ki, bu aracın tanıtım gecesiyle ilgili haber Hürriyet’te yer aldı.

 

    Okurdan kısa kısa

   Değer Dilek: “İlber Hoca’yla Pazar buluşması” sayfası beni Mimar Koca Sinan, saray mimarları Balyanlar ve değerli İlber Ortaylı adına üzdü. Molla Çelebi Camisi ile Dolmabahçe Camisi arasında yaş olarak da, mimari stil olarak da  üç yüz elli yıllık fark vardır. Birbirleriyle karıştırılmaları olanaksızdır. Arşivinizden resim seçen arkadaşınız bunu başarmış.(12 Mart)

  A.Feridun Gündoğdu:  11 Mart’ta, 10.sayfadaki grafikte Euro’nun değerini bir anda 27,90 Krş. düşürdünüz. 6 ile 9’un yerini karıştırıp 3.9680 yerine 3.6980 yazmıştınız. 12 Mart’ta da Cumhuriyet altını grafiğinde de artan fiyatı grafikte azalmış gibi kırmızı renkte göstermişsiniz.

   Osman Aydoğan: İnternette “Darbeci sekiz general akraba çıktı” haberinde FETÖ iddianamesine göre Kayseri’nin Yeşilhisar ilçesinden birbiri ile akraba sekiz general olduğu yazıyordu. Ama haberde altı isim veriliyordu, bunlardan sadece ikisi generaldi. (9 Mart)

    Ersin Altınsoy: Öz Türk olan Tuvaları, Rus zannederek “Kırmızı başlıklı Rus kız” başlığı atmışsınız. (15 Mart)

      Serdar Balkan : “Trafik sigortasında fiyat tartışması bitmiştir” diye yazmışsınız ama taraflı olmuş. Bir otomobilin trafik sigortası 2014’te 286, 2015’te 307, 2016’da 587, 2017’de 1.187 TL olunca fiyat ucuzlamış mı, yoksa yüzde 41 zamlanmış mı olur? (27 Şubat)

     Hazal Gökmen: İnternetteki “İzmir’de büyük sürpriz! 30 tane yakalandı” haberinde bahsi geçen vatoz, soyu tükenmekte olan bir balık. Bunu “sürpriz diye yayınlamak yerine avlamanın doğru olmadığını yazmalıydınız. (11 Mart)

    Hasan Selçuk:  Renkli zemine beyaz yazma merakınız yüzünden basılı gazeteyi okuyamadığım için Hürriyet'i e-gazeteyi takip ediyorum. Ama Cumartesi-Pazar eklerinizin orta sayfası ve kitapsanat eklerini büyütünce yazılar tablet dışına çıkıyor okunmaz hale geliyor. 

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 20 MART 2017

 
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr