1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
 24 Ekim 2016, Pazartesi
 

 

   Okur eleştirilerinin ne kadar önemli olduğu bir kez daha kanıtlandı. İki hafta önce Gökhan Ateşoğlu adlı okurun eleştirisini yayınlamıştım. Hürriyet internetin başka sitelerden alıntı yapmasına karşı çıkıyordu:

   “Biz Hürriyet interneti tercih ediyoruz, takip ediyoruz. Fakat son zamanlarda diğer haber siteleri ya da gazetelerden haberler, doğru mudur araştırılmadan alınıyor. Ben o gazete ve sitelere çok itibar etsem onları okurum zaten.”

   Okur çok haklı. Dijital mecrada hiçbir site kendi içeriğine, kendi emeğine sahip çıkamıyor, herkes birbirinden alıntılayıp duruyor. Haber sitelerinin sınırsız şekilde birbirlerinden alıntı yapmaları bütün sitelerin birbirine benzemesi sonucunu doğuruyor. Kontrol etmeden alıntı yapmak, yanlışların da taşınmasına yol açıyor.

    Hürriyet internet de dijital mecradaki bu akımdan uzak kalamıyor. Başka gazete ve haber sitelerinden alıntılar yapılıyor.

    Maalesef gerektiği gibi incelemeden, sorgulamadan haber alıntılamak 18 Ekim’de üzücü bir yanlışa yol açtı. “Yeni evli kız kardeşlere jigolo koca şoku”, Akşam gazetesi ve internet sitesinde yayınlanan bu haberde İzmir’de yaşandığı dışında somut veri yoktu, daha ilk bakışta asparagas olduğu izlenimi veriyordu.

Buna rağmen hurriyet.com.tr, oradan aldı ve yayına verdi bu haberi. Hem de yüzleri buzlanmış türbanlı iki genç kızın göründüğü fotoğrafla birlikte.  

   Haberin yayına verilmesinden kısa süre sonra sosyal medyadan ve okurlardan tepkiler gelmeye başladı. “IŞİD'e mi kaçtılar? Kocaları jigolo mu oldu? Bir karar verseniz” deniyordu alaycı bir dille. Çünkü “Yeni evli kız kardeşlere jigolo koca şoku” haberindeki iki genç kız fotoğrafı, Hürriyet internette 5 Kasım 2015’te yayınlanan “Yeni evli kız kardeşler IŞİD’e kaçtı” haberinde de kullanılmıştı! Tek fark orada yüzlerinin açık olmasıydı.

    Kısacası, Hürriyet’in bir yıl önce “IŞİD’e kaçan kız kardeşler” haberinde yayınladığı fotoğraf, Akşam’ın “jigolo koca” haberiyle yeniden Hürriyet’e gelmiş; fark edilmeden yeniden okurun önüne sürülmüştü.

   Sosyal medya, haber siteleri ve okurların tepkilerinin ardından Akşam gazetesi bu “özel” haberini yayından kaldırdı. “Jigolo koca” haberini oradan alıntılayan birçok site kaldırma gereği duymadı. Hürriyet internet ise haberin altına bir düzeltme notu ekledi:

   “Haberin alıntı yapıldığı kaynakta yer aldığı için kullanılan ilk fotoğrafın hatalı olduğu anlaşılarak yayından kaldırılmıştır.”

  “IŞİD’e kaçan kızkardeşler” ve “jigolo koca şokuna giren kızkardeşler” haberinde aynı fotoğrafın kullanılması vakasının tüm internet haberciliğine ders olmasını diliyorum.

 

   Ölümü kadınla haberleştirmek

   Canik Belediyespor kadın basketbol takımının başantrenörü Mehmet Can Öztürk’ün yaşamını yitirmesi geçen haftanın üzücü olaylarından biriydi. Öztürk’ün ölümü, 18 Ekim’de basılı gazetenin birinci sayfasında “Acı haber maçta geldi”, spor sayfasında ise “Hocalarını kaybettiler gözyaşlarına boğuldular” başlıklarıyla duyuruldu. Sporcuların, yakınlarının acılarına saygılı, olayın üzücü ve travmatik yanını dikkate alan başlıklardı.

   Hurriyet.com.tr’de ise “Akdeniz güzelini yasa boğan ölüm!” başlığı atıldı bu konudaki habere. Hırvat kadın basketbolcu Antonija Misura Sandric’in takımdan bir arkadaşına sarılmış ağlarken göründüğü bir fotoğrafın üzerine yazılmıştı bu başlık.

   İlk tepki, Canik Belediyespor’dan geldi. “Türk basketbolunun çok değerli bir antrenörü vefat ediyor. Sizin attığınız başlığa bak. Edep ya hu!” tweeti atıldı kulübün adresinden. Canik Belediye Başkanı Osman Genç de “Bu nasıl habercilik anlayışı” diye yazdı. Ardından sosyal medya ve okurlardan çok sayıda tepki geldi.

  Ne yazık ki, eleştiriler son derece haklı. Her şeyden önce ölüm gibi üzücü bir olayı, “güzel oyuncu” başlığıyla duyurmak, insani bir yaklaşım değil. “Kadın odaklı habercilik” yapmayı hedefleyen, kadın haklarına saygılı bir çizgi izleyen Hürriyet’e yakışmayan bir erkek dili bu. Babıali’nin ünlü “kadın sattırır” anlayışının internete yansımış hali.

    Daha önce de yazdım, hiç olmazsa böylesi acı olaylarda “tık” alma heyecanını bir nebze olsun dizginlemek gerek. Yoksa daha çok üzeriz, çok da tepki alırız.

    İşleyen’in yanıtı

    Hürriyet Dijital İçerik Direktörü Ercüment İşleyen, “Jigolo koca şokuna giren kız kardeşler” ve “Akdeniz güzelini yasa boğan ölüm!” haberlerine yönelik okur eleştirilerini değerlendirdi:

     “Her iki örnekte de okur eleştirilerini haklı buluyorum. Sadece, bu örneklerden yola çıkıp genelleme yapılmasına ve hurriyet.com.tr'nin yayın çizgisinin bu 'hatalar' üzerinden okunmasına karşı çıkıyorum.

    Örnekleri haklı bulmanın yeterli olmadığını da biliyorum. Tekrarlanmaması için gerekli önlemleri alıyoruz, uyarıları yapıyoruz, tüm ekibimizin aynı prensipler bütününde buluşması için çalışmalar yapıyoruz.

    Eleştirilerden asla rahatsız olmayıp gelişimin dinamiğinde merkeze oturttuğumun bilinmesini istiyorum.”

 

   Okurdan kısa kısa

    Tuğba Tokgöz / Müjdat Ede: İnternet sitenizde Özgür Tokgöz’ün vefatına ilişkin “İstanbul’da yaşanan pompalı dehşeti” haberinde görüntülere yer vermeniz eşi ve çocuklarının bu zulmü tekrar tekrar yaşamalarına neden oluyor. Haber yapmanız doğal ancak videoyu kaldırmanızı rica ederiz.

   Bülent Özel: Spor sayfanızda “Ve masör de kadro dışı kaldı” haberinde “Tecrübeli hoca Durul’u staf ekibinden çıkardı” cümlesi var. “Staff” İngilizce bir kelime ve personel anlamına geliyor. Güzel Türkçemiz dururken böyle kelimeleri kullanmak neden? (15 Ekim)

     Nurten Ergölen: Birinci sayfanızda “FETÖ’cü diye atılan gardiyan intihar etti / 18” anonsu var. Ancak haberini gazetede bulamadım. (14 Ekim)

NOT: Bu hata o gün ilk baskılarda meydana gelmiş.

    Metehan Tosun: İnternette “ABD’yi zorda bırakan soru” başlığını tıklıyoruz, “Musul açıklaması” ile karşılaşıyoruz. Koskoca Hürriyetsiniz, haberin okunması için yanlış başlık mı atıyorsunuz? (18 Ekim)

   Mükremin Özenç: 12 Ekim tarihli Hürriyet, 18’inci sayfada bir başlık: “Dünyanın en güzel kedi yarışmamız da oluyor.” Yorum yapmıyorum.

  Ali Aydoğdu: “Veteriner” kelimesi Latince olup, anlamı “hayvan”dır. Bu nedenle tıpkı “Diş Hekimi” dendiği gibi bize de haberlerde “Veteriner” değil, “Veteriner Hekim” denmesi gerek.

      Prof.Dr.A.Rasim Küçükusta: Hürriyet internetin “Astım psikosomatik bir hastalıktır!” haberinde hatalar ve yanlış anlaşılmalara yol açabilecek ifadeler var. “Astımın temelinde bastırılmış cinsellik ve erotik fantezilerin yattığı” ifadesi uydurma ve astımlılara ağır bir hakaret.

NOT: Bu söyleşi, yanlış anlaşılma ve ifade eksikliklerini gidermek amacıyla güncellendi. 

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 24 EKİM 2016

 
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr