1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
 01 Ağustos 2016, Pazartesi
 

 

    Vaka 1

    Tümgeneral Cevat Yazgılı, yüzleri yara bere içindeki darbeci subayların gözaltında çekilen fotoğrafındaki generallerden biriydi. Anadolu Ajansı, darbe girişiminden üç gün sonra servise koymuştu bu fotoğrafı.

   Bütün medya kuruluşları gibi Hürriyet’in de kullandığı fotoğrafta en önde darbenin lideri olarak suçlanan Orgeneral Akın Öztürk gözüküyordu. Tümgeneral Yazgılı ise arkadaydı. Yazgılı’nın adı, 21 Temmuz’da yayınlanan “İşte o generaller” haberinde tutuklu generaller arasında da geçiyordu.

     Yazgılı, bu haberlerle “darbeci” olarak sunuldu ama 25 Temmuz’da adli kontrol şartıyla tahliye edildi. Serbest bırakılmasının nedeni Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Abidin Ünal’ın, karargahtaki kamera kayıtlarını, “Yazgılı’nın darbecilere karşı üstün gayret gösterdiğini” belirten bir yazıyla birlikte savcılığa göndermesiydi. (Sözcü, 25 Temmuz 2016) Orgeneral Ünal’ın, savcılık ifadesi de bu doğrultudaydı.

    Fakat tahliye haberi Hürriyet’te çıkmadı. Ne basılı gazetede ne de internette. Suçlarken cömerttik, lehindeki gelişmeyi okura duyurmakta geri kaldık.

    Vaka 2

    Necmi Akman, Manisa’nın Ahmetli ilçesi kaymakamıydı. Darbe girişimi ertesinde açığa alınmasını kendine yediremiyordu. Aradan iki gün geçtikten sonra intihar etti. Cenazesi memleketi Samsun’a götürüldü ama camiye bile almadılar. Bunun üzerine cenaze namazı mezarlıkta kılınarak toprağa verildi.

    Ailesine ve akrabalarına bıraktığı mektubu, eşi Mevlüde Akman gazetecilere dağıtmasa ruh hali bilinemeyecekti. Mektubunda “..zedelenen onurumu, onurumuzu kurtarmaya çalışıyorum” diye açıklamıştı intiharının nedenini. “Lütfen üzülmeyiniz. Sizin meydanlarda bu darbeyi def etmek için canla başla çalıştığınız gibi, ben de üzerime düşeni kaymakamlıkta yaptığımı düşünüyorum. Ama bertaraf edilmesi gereken bir tehlike daha varmış şimdi onu bertaraf ediyorum. Ben her zaman Başkomutanımızın, hükümetimizin yanında oldum” diyordu uzun ve duygu yüklü veda mektubunda.

   Akman’ın intiharı ve cenazesinin camiye alınmaması haberleri Hürriyet internette yayınlandı ama haberlerde mektubuna yer verilmedi.  Basılı gazetede ise Akman’la ilgili hiç haber çıkmadı.

   Vaka 3

   Yarbay İsmail Çakmak “Darbeci” olduğu gerekçesiyle tutuklanan subaylardan biriydi.  23 Temmuz’da, Silivri Cezaevi’nde intihar etti. İki gün sonra memleketi Rize’de toprağa verildi. Yakınları, polise verdiği ifade metnini gazetecilere dağıtmasa Çakmak, “darbeci” damgasıyla veda etmiş olacaktı.

    23. Motorlu Piyade Alayı’nda Tabur Komutanı olan Yarbay Çakmak, ifadesinde “Toplumsal olay var’ denilerek Kartal Köprüsü’ne gönderildiğini ama köprüde halkı görünce birliğine geri dönme emri verdiğini, kendisinin de sivil bir araçla kışlaya döndüğünü” söylemişti. Buna rağmen tutuklanmıştı.

    Çakmak ile ilgili haberler basılı gazetede yer almadı. Ama hem intihar haberi, hem de ifade metni Hurriyet.com.tr’de yayınlandı. Böylece intiharının “onur” tepkisi olduğu okura duyurulmuş oldu. 

   Gazeteci sorumluluğu

   Tümgeneral Yazgılı, kaymakam Necmi Akman ve Yarbay Çakmak’ın durumları üç örnek. Binlerce kişinin darbeci olarak tutuklandığı, onbinlerce insanın “Fetullahçı Terör Örgütü” üyesi oldukları suçlamasıyla işten atıldığı bir ortamda kimilerinin yanlışlıklara kurban gidebileceklerine dikkat çeken üç vaka. Başka intiharlar ve tahliyeler de var kuşkusuz.

     15 Temmuz’dan bu yana yüzlerce insanın adı “darbeci” ve “FETÖ’cü” diye yayınlanıyor,  fotoğrafı çıkıyor.  Ben de o günden beri yakınlarının suçsuz olduğunu, o haberlerden yakınlarının isim ve fotoğrafının çıkarılmasını isteyen çok sayıda e-posta alıyorum.

   Örneğin “Özel kuvvetler tabur komutanı Binbaşı Şükrü Seymen de fetvayla boşanmış” haberi çıkıyor; eşi Zahire Seymen, “Biz boşanmadık” diye itiraz ediyor. “Darbecilerin sinsi planı” haberi yayınlanıyor, “Biz FETÖ mağduru polis adaylarıyız. Haberinizin hiçbir dayanağı yok” diye onlarca tepki geliyor.

    Bu insanlar gerçekten suçsuz mu? Buna biz gazeteciler karar veremeyiz. Biz ne polisiz,  ne de yargıç ve savcı. Bizim yapabileceğimiz suçlamaların insanların hayatını ne denli etkileyeceğini dikkate alarak, haksızlık yapmamaya özen göstermek. Yargı içeren ifadeler kullanmamak, kimseyi peşinen suçlu ilan etmemek, mümkün olduğunca suçlanan ve mağdur olan kişilere de söz hakkı tanımak.

   Unutmayalım, gerçeklere ulaşmak konusunda gazetecilere düşen görevin arttığı günlerden geçiyoruz. Darbe girişiminin üzerinden 16 gün geçti ama hala toz duman dağılmadı. İçinde bulunduğumuz ortamın mağduriyetlere yol açma olasılığı da hayli yüksek. “Belirtildi”, “bildirildi” diye titizlenmeden, sorgulamadan ve suçlayan makamların üslubu kullanılarak yazılan haberler, bu mağduriyetlerin artmasına neden olabilir.

   Hiçbir yargı sürecinden geçmeden verilen işyeri kapatma ve insanları işten atma kararlarının ne kadarının yerinde ve en önemlisi adil olduğu bugünden bilinemez. Bugünden bilebileceğimiz bir şey varsa o da, gazete, dergi ve televizyonların birkaç imzayla kapatılmasının, gazetecilerin böyle gözaltına alınmasının demokrasilerde asla rastlanamayacak uygulamalar olduğu… 

     Okurdan kısa kısa

     Cevdet Özcan: “MİT krizine kadar farkındalık yoktu” haberinizde Eski Adalet Bakanı Sadullah Ergin'in fotoğrafının üzerine Sedat Ergin yazılmış. Ufak ama önemli bir ayrıntı.(27 Temmuz)

 NOT: İlk baskılardaki bu hata şehir baskılarında düzeltilmiş.

    Ersen Gürpınar: “Darbeci korumalarından kaçmış” haberinde  iki defa “Amiralin astsubay olan şoförü” yazılmış. Astsubayların kadrosunda şoför diye bir görev yoktur;  astsubaylar lider ve komuta kadrosunda görev yaparlar. Lütfen bu kahramanlara haksızlık yapmayın. (24 Temmuz)

  Salih Kolcu: Spor sayfasında “Dört dörtlük Samba!” haberinde “Beşiktaş'ın yeni sezonda Şampiyonlar Ligi'ne doğrudan direkt katılacak olması” yazmışsınız. Hem doğrudan, hem direkt! İkisi arasında fark varmış gibi.(26 Temmuz)

   Eral Gökşen/ Mustafa Doğan: Ihlara vadisi Nevşehir değil, Aksaray ili sınırlarındadır. “En huzurlu 10 yer” araştırmanızda düzeltilmesi dileklerimle. (Seyahat Eki/ 24 Temmuz)

    Ertan Solak:  Nişantaşı Üniversitesi’nin yurtdışında kampüs açmasıyla ilgili haber niteliği taşımayan bir içerik, altıncı sayfada haber görünümü altında “Bu bir reklamdır”' ibaresine yer vermeden yayınlanmıştır. (14 Temmuz)

   Adnan Oruç: “Galatasaray’da büyük şok” diye manşet atıp, yardımcı antrenörün ufak bir sakatlık geçirdiği yazılıyor. Bu düpedüz kandırmak. Bunu yapanların gazeteciliğinden şüphe etmek lazım. (26 Temmuz/internet)

     Fırat Pişirici: Rakam, sıfırdan dokuza kadar (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9) olan sayılar anlamına gelir. Rakamlar birleşince sayılar oluşur. Örneğin 123 bir rakam değil, sayıdır. “Boşanmanın ardından 50 milyon dolar gibi bir rakam ödeneceği konuşuluyor” ya da “Ünlü futbolcu, 4 milyon dolar rakamını beğenmedi” gibi kullanımlar yanlıştır.

    Fazıl Özoğur: On numara, şans topu, süper loto gibi oyunların sonuçları bazı günler (ilk baskılarda) yayınlanmıyor.  Sonuçların aksatılmadan ve gazetenizin belirli sayfasında bildirilmesi isabetli olacaktır.

NOT: Aksamalar, Milli Piyango İdaresi’nin çekilişleri her hafta aynı saatte yapmamasından kaynaklanıyor.

    E.Demiroğlu: Türkiye darbe belasından çok şükür kurtuldu, süratle normale dönülmesi lazım. Ancak yetkililer hala halkı sokaklara çağırıyor. Hürriyet de bütün sayfalarını ihtilal haberleri ile dolduruyor. Halkın ve çalışanların bir an önce huzura kavuşması, hizmete devam etmesi lazım. Buna ihtiyacımız var.  

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 1 AĞUSTOS 2016


 
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr