1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 BAKAN HAKLI MIYDI?
 16 Mayıs 2016, Pazartesi
 

 

    KİMİ gazeteler ve internet siteleri, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’ın “IŞİD firarı” manşetine ilişkin sözlerini “Hürriyet’in haberi yalan çıktı” başlıklarıyla verdiler. Oysa Bozdağ, haberin içeriğine itiraz etmiyordu; haberin bütün unsurları doğruydu.

    Peki Bozdağ’ın haberle ilgili itirazları haklı mıydı? Bozdağ’ın sözleriyle ilgili olarak 12 Mayıs’ta gazetenin “Hürriyet yalnızca gerçekleri yazdı” başlıklı yanıtını ve haberi inceledim.  Vardığım sonuçları üç noktada toplayabilirim:

   Bozdağ: “Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin DAEŞ’e yardım ettiği algısını oluşturma maksatlı haberdir.”

   Bu haber, güvenlik ve ceza infaz sistemindeki ihmallere dikkat çekiyordu.  “TC devletinin DAEŞ’e (IŞİD) yardım ettiği algısı” yaratması sözkonusu olamaz.  Çünkü “kaçacaklar” diye uyaran Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin “Emniyet İstihbaratı”. Kaçan hükümlülerden üçünü yakalayan da bu devletin polisi.

    Üstelik bu kurumların görevlerini yaptığı birinci sayfadaki spotlar dahil olmak üzere haberin her tarafında ayrıntılı olarak anlatılmış. Ceza infaz kurumlarında ihmal ya da başka bir yanlışlık olup olmadığı ise bir soruşturmayla ortaya çıkarılabilecek bir konu.

    Bozdağ: “Oradan ayrılma bizim literatürümüzde firar sayılmaz.”

    Bu hükümlüler izinli çıkmamışlar açık cezaevinden.  Hepsi birden organize olarak gizlice ayrılmışlar. Eğer bu şekilde ayrılmaları “kaçma” sayılmasaydı, güvenlik güçleri peşlerine düşmez; üçünü yakalayıp kapalı cezaevine koymazdı.

    Bozdağ: “Mahkumiyetleri DAEŞ terör örgütünden değil”

    Doğru, bu kişiler IŞİD üyeliği suçlamasından “delil yetersizliği” gerekçesiyle beraat etmişler. Ancak Emniyet İstihbarat, “Terör örgütü DAEŞ ile bağlantılı söz konusu kişilerin Suriye’ye kaçacakları” yönünde yazı göndermiş. Yani Emniyet, bu hükümlüleri IŞİD üyesi kabul ediyor. Birlikte kaçmaları da Emniyet İstihbaratı haklı çıkarıyor. Ayrıca Hürriyet, kaçanlardan üçünün İstanbul 13.Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki bir davada IŞİD üyeliği iddiasıyla yargılandığını da ortaya çıkardı. Bakan Bozdağ’ın bu kişilerin “IŞİD üyesi olmadıklarını” söylemesi bilgilenme eksikliğinden kaynaklanıyor olsa gerek.

   Hürriyet’in “IŞİD firarda” başlığı atması isabetli. Ancak bu kişilerin IŞİD üyeliği suçlamasından mahkemede beraat ettikleri, buna rağmen Emniyet İstihbarat’ın onları “IŞİD’ci” olarak nitelendirdiği ve kaçmalarının da Emniyet’i doğruladığı unsurlarına spotlarda yer verilmesi gerekirdi. Haberde yer alan bu bilgiler olmayınca, spotlar, Kapalı Cezaevi yöneticilerinin, IŞİD üyeliğinden hüküm giydiklerini bilmelerine rağmen bu kişileri açık cezaevine naklettiği gibi yanlış bir izlenim veriyor.

 

   Panama belgeleri

   Ender Dolu adlı okur, “Panama hesapları konusunda niçin hiçbir haber yok ve niçin hiç bir köşe yazarınız bu konuya değinmiyor?” diye sordu. Benzer soru ve eleştiriler başka okurlardan da geldi; sosyal medyadan da Hürriyet’e eleştiriler yöneltildi.

    Hemen belirteyim, 9 Mayıs’ta Hürriyet internette “Panama belgelerinde ikinci perde”, 10 Mayıs’ta ise Hürriyet’in şehir baskılarında “Panama belgelerinde ikinci bölüm yayınlandı” başlıklı haberler yayınlandı. Uğur Gürses de ekonomi bölümünde 11 Mayıs’ta yayınlanan “Panama belgeleriyle küresel yüzleşme” başlıklı yazısında konuyu irdeledi.

   Haberde, Panama’da off-shore hesabı açanlar listesinde Türkiye'den 101 şirket, 684 isim ve 21 aracı kuruluşun da yer aldığı belirtiliyor; isimler verilmiyordu. Sosyal medyada, Hürriyet’in bu isim listesini yayınlamaması da eleştirildi.

    Elbette isim listesinin yayınlanmaması editoryal bir tercih. Ancak bu listenin haber değeri taşıdığı, okurların bilmesinde yarar olduğu da açık. Öyle olmasa ilk sızıntı sonrasında 4 Nisan’da Hürriyet’te yayınlanan “Panama’dan off-shore sızıntısı” başlıklı haberde diğer ülkelerdeki isimlere yer verilmezdi.

    Zaten Türkiye’deki isimlerin kamuoyunda bilinmesinde bir sakınca da olamaz. Nitekim Uluslararası Gazeteciler Konsorsiyumu'nun listeyi “Veri tabanında adı geçen hiçbir kişi. Şirket veya kurumun yasaları çiğnediğini ya da usulsüzlük yaptığını öne sürme veya ima etme niyetleri olmadığı” uyarısıyla yayımladığı ve “Türk vatandaşlarının yurtdışında hesap açmasının önünde yasal sınırlama bulunmadığı” haberde vurgulanıyordu.

   Hatta Uğur Gürses de yazısında “Panama Belgeleri ilk ortaya saçıldığında da yazmıştım; herhangi bir bireyin ‘off-shore’ hesabı ya da şirketinin olması yolsuzluk ya da kara paraya bulaştığı anlamına gelmiyor” görüşünü dile getiriyordu. Ardından   “Şimdi tüm ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de adları Panama Belgeleri’nde çıkanlar buna neden ihtiyaç duyduklarını kamuoyuna açıklayabilirler” önerisinde bulunuyordu.

    Gürses’e katılıyorum, böylesine geniş yankılar uyandıran, tartışma yaratan, başka mecralarda ayrıntılı olarak yayınlanan bir konuda kamuoyunun bilgilendirilmesi en doğru yol. Bu durumda listeyi yayınlamak iyi olurdu.  

 

    Okurdan kısa kısa

   Yüksel Kök: 8 Mayıs tarihli Seyahat ekinin 10. sayfasında yayınlanan “300 TL’nin altında kaçırılmayacak bahar tatili” başlıklı haberde “Büyülü Amasra ve Safranbolu tatili” kısmında Amasra yerine Amasya iline ait fotoğraf konulmuş.

     Alibey Uslu:  6 Mayıs tarihli haberinizde “Dayak yemesine içerleyen halk otobüsü sürücüsü kalp krizi geçirip öldü” denmektedir. Böylelikle otobüs şoförünün kalp krizi geçirmesinin nedeninin “içerleme” olduğu iddia edilmiş oluyor. Ya yediği dayağın etkisinden dolayı kalp krizi geçirmişse?

     Tarık  Küreci: “Şiddetli balete 9 ay” başlığınızı şaşkınlıkla okudum.  Şiddetli yağmur, şiddetli geçimsizlik, şiddetli romatizma olur ama insanın “şiddetli”si olmaz. Başka bir kişiye “şiddet uygulamak” ile “şiddetli” olmak aynı şey değildir. (9 Mayıs/3.sayfa)

    Gülay Gökçe: “Tom Hanks yok, dublörü var” başlıklı haberde “Cehennem (inferno) filminin ilk teaser'i yayınlandı” diye yazmışsınız. Bu sözcüğün Türkçe karşılığını niye yazmıyorsunuz?(11 Mayıs)

 NOT: Teaser, “meraklandırma amacıyla yayınlanan reklam” diye çevrilebilir.

   Zehra Erkut: Şu an internette okuduğum haberden alıntı: “Whatsapp’ın mobil uygulamasının ardından bilgisayarlar için özel bir uygulama da çok yakında kullanıcılara bu sabah sunuldu”. Bu nasıl bir cümle? İkinci olarak bazı başlıklarınızla içerikleri uyuşmuyor. Açınca başlıkla alakasız bir haber çıkıyor. 

     Sinan Emre: İnternette bir başlık. “İki kadın saç saça baş başa/ AVM görgüsüzleri”. Alıntı bir habere böylesi bir başlık atmak problemli. Kadınlara “AVM görgüsüzü” demek, hiç kimseye, hele ki bir gazeteye hiç düşmez.(9 Mayıs)

  Erkan Özkan: Ana sayfada hadi neyse de haber sayfalarında otomatik yenilemeyi kapattırın lütfen. Daha fazla sayfa görüntülenme rapor edilecek diye biz haber okurken sayfa sürekli yenilendiği için sinir oluyoruz.

   Naim Tarak: “IŞİD firarı” haberinin her tarafında hükümlülerin “açık” cezaevinden kaçtıkları yazıyor. Ama her nedense haberin içinde bir yerde de “yarı açık cezaevi” deniyor. Sehven oldu herhalde. (11 Mayıs)

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 16 MAYIS 2016


 
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
"ASKERİ KAYNAK" NEDİR?
ASPARAGAS BÖCEĞİ
NEFRET TACİRLERİNE ARACILIK
GÜCÜN SÖYLEME ETKİSİ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr