1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
 25 Nisan 2016, Pazartesi
 

 

   Muhataplarının tepkisine neden olan “@alivefa57 şikâyeti” haberiyle ilgili değerlendirme yapmadan önce haberin öyküsünü aktarmamda yarar var.

   Öğrendiğim kadarıyla, haber öyküsü, soruşturmayı yürüten bir yetkilinin, bir grup gazeteciyi 13 Nisan günü odasında kabul etmesiyle başlamış. Yetkili, “Bazı komutanların kendilerini cemaatçi gibi gösteren Twitter hesaplarını şikayet ettikleri ve soruşturma açıldığı” bilgisini vermiş. “İncelenen hesaplardan biri olan @alivefa57 adlı kullanıcının IP adresinin Yeni Asya gazetesinin Ankara Bürosu olarak saptandığını, o nedenle büroda arama yapıldığını” da söylemiş.

   Yetkilinin verdiği bilgi, 14 Nisan günü Sabah, Yeni Şafak, Star, Türkiye gazetelerinde yayınlandı. Yeni Asya Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Kazım Güleçyüz, hemen o sabah Twitter’dan “Bazı gazetelerin ‘Askeri hedef gösteren tweet Yeni Asya’dan’ gibi başlıklarla verdikleri ‘haber’ tamamen uydurma, asılsız ve iftiradır” diyerek haberi yalanladı.

   Hürriyet’te ise haber akşam geç saatlerde internette yer almıştı. Fakat sanki böyle bir yalanlama yapılmamış gibi, bu habere ertesi gün yani 15 Nisan günü hiçbir değişiklik yapılmadan yine “@alivefa57şikayeti” başlığıyla basılı gazetede de yer verildi. Sözcü gazetesi de Hürriyet gibi bir gün gecikmeyle haberi internet sitesinde kullandı. Bunun üzerine Güleçyüz, Twitter hesabından bir kez daha açıklama yaptı:

   “Yalan, iftira ve düzmece olduğunu dün sabahtan beri ilan ettiğimiz ‘haber’ bugün de Hürriyet’te çıkmış ve skandala en son tüyü o dikmiş! O ‘haber’in asılsız, yalan ve iftira olduğunu Mısır’daki sağır sultan bile duymuşken Hürriyet duymamışsa takdirini kamuoyuna bırakıyoruz.”

   Ardından okurlardan da eleştiriler geldi. Yeni Asya gazetesinde “özür dilenmesi” gerektiği yazıldı. Okur Temsilcisi olarak önce haberi yazan yargı muhabiri M.Hasan Benli’ye sordum. Benli, “Gelen itirazlar üzerine haberin kaynağını yeniden arayıp sordum. Aramanın Risalehaber.com sitesinin bürosunda yapıldığını söyleyerek ilk verdiği bilgiyi düzeltti” dedi.

 Yine de emin olmak için RisaleHaber.com Yayın Yönetmeni Kemal Benek ile de görüştüm. Benek, o gün bürolarına polislerin geldiği bilgisini doğruladı:

    “Bir editörümüzün ismi şikayet edilerek ilgisi olmayan bir hesaptan tweet attığı iddia edilmiş, şikayet üzerine polisler 13 Nisan günü editörün ifadesini almış, çalıştığı işyerinin de bilgisine müracaat etmiştir. Twitter hesabının ve atılan tweetlerin ne editörümüzle ne de Risale Haber’le ilgisi yoktur. ”

      Demek ki, Yeni Asya bürosunda arama yapıldığı doğru değil, sözkonusu soruşturmanın da Yeni Asya ile hiçbir ilgisi yok. Bu bilginin altını çizelim ve yanlış haberin Hürriyet’te yayınlanabilmesine yol açan eksiklikleri sıralayalım:

1-    Soruşturmayı yürüten yetkili bile söylemiş olsa, haber yazılırken o büroda arama yapılıp yapılmadığı, arama yapıldıysa sonucu kontrol edilmeliydi. Ayrıca suçlanan Yeni Asya yetkililerinin görüşü alınmalıydı.

2-    Dört gazetede çıkan haberin yalanlanmasının sosyal medya ve internet medyasında yayınlanmasına rağmen Hürriyet’te fark edilmemesi şaşırtıcı.

3-    Yazı İşleri, haberi gecikmeli olarak bir gün sonra kullanmaya karar verdiğinde, haberle ilgili yeni bir gelişme olup olmadığını mutlaka sormalı; haberin güncellemesini istemeliydi.

4-    Hürriyet’in haberinin yalanlanmasının ardından konu araştırılmalı; muhataplarına cevap hakkı tanınmalı ve düzeltme yapılmalıydı.

    Yeni Asya açısından da bir etik probleme dikkat çekmeliyim. Görüş almak ve bilgileri kontrol etmek amacıyla yaptığım görüşmenin “Hürriyet’ten ilk özür” başlığıyla Yeni Asya’da yayınlanması üzücüydü.  Yayın için benden izin alınmamıştı. Ayrıca Hürriyet adına konuşmadım, “ombudsman” olarak konuyu inceliyordum.

 

    Hakaret edene hakaret mi?

     Ahmet Hakan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hakaret içerikli program yapan Alman komedyen Jan Böhmermann için “Aşağılık Alman” diye yazdı. Gelen eleştirilerin ardından da özeleştiri yaptı; “Aşağılık demeliydim. Alman dememeliydim. O aşağılık adamdan ‘Aşağılık Alman’ diye söz ettiğim ve ‘ırkçı’ bir yerde dolaştığım için… Bütün okurlarımdan özür diliyorum.”

   Yerinde bir özeleştiri. Gerçekten bir komedyenin davranışı nedeniyle bütün Alman ulusunu aşağılamak “nefret söylemi” olarak tanımlanabilir.

   Fakat bu söylemin bir de Böhmermann tarafı var, özeleştiride orası eksik kalmış. Sadece Ahmet Hakan değil, bakıyorum Türkiye’de siyasetçiler, gazeteciler hatta komedyenler bile Böhmermann için hakaret sözcükleri sarfedebiliyor. Örneğin MHP Genel Başkanı Bahçeli “soysuz / terbiyesiz”, Şahan Gökbakar “şeref yoksunu dingil” dedi; Sabah gazetesinde “pis adam” başlığı atıldı.

    Meseleyi Erdoğan ve Böhmermann ekseninden çıkarıp, öyle düşünelim lütfen. Hakaret eden birine hakaretle karşılık vermek doğru mu? Hakaret edene hakaret serbest midir?

    Sakin kafayla bakınca hiç kimsenin bu sorulara “Evet” yanıtı verebileceğini sanmıyorum. Bir gazetecinin hakaret edene hakaret etme özgürlüğü olamaz. Yanlışı tekrarlayarak doğru savunulamaz. Zaten hakaret yanıt da değildir, kavga üslubudur.  Dikkat edilirse ne yasalarda, ne de gazetecilik ilkelerinde “hakaret edene hakaret” istisnası var. Olamaz da…

  

   Okurdan kısa kısa

   Timur Çınar: 14 Nisan’da Kelebek’te Sahrap Soysal’ın köşesinde iki yemek tarifi başlığı var; tavuklu kumru böreği ve sebzeli dört mevsim böreği.  Başlıkların altında ise iki zeytinyağlı yemek tarifi var. Bu hatalar yakışmıyor.

    Nuri Bulgulu:  “32 yıl sonra ilk” başlıklı haber sevindirici ama hangi kulübün sporcusu olduğunun da belirtilmesi teşvik edici ve onurlandıran bir davranış olurdu. Eskrimci İrem Karamete Altınyurt Spor Kulübü’nün yetiştirdiği,  şimdi ise Hasal Kulübünün sporcusudur.(17 Nisan)

  Ayhan Yükseler: 19 Nisan’da Verda Özer'in Fas’la ilgili makalesinde “Berberi” yerine bir yerde “Berber” yazılmış. Bilmeyenlerin aklı karışmıştır. 20 Nisan’da üçüncü sayfadaki “Son istismar” haberinin alt başlığında “Beden öğretmeni” denilmiş. “Beden eğitimi öğretmeni” olmalıydı.

   Gürhan Çoban: Cep telefonlarından internetteki köşe yazılarını okumak istediğimizde “Yazıyı büyüt” sembolü görünmüyor. Yazıları da okuyamıyoruz. Lütfen bu soruna bir çözüm bulun artık.

  İsmet Kantar: Başbakan Davutoğlu haberinde “Brüksel dönüşü uçakta şunları söyledi” yazmışsınız. Ama Başbakan, Strasbourg’dan dönüyordu. Zaten diğer gazetelerde “Strasbourg’da gazetecilerin sorularını yanıtladı” denilmişti.

    Necdet Almaç: “Zırhlı güvenlik kulübeleri ihalesiz TİP sanığına” başlığı atmışsınız, haberde de “sanık” yazıyor. Ama bu kişi o davadan hüküm giymiş. Yani sanık değil hükümlü. İkisi arasındaki farkı biliyor olmalısınız. (21 Nisan)

    Haluk Hançer: Kelebek 2’de “..Köfteyi sunarken ekmekleri  çıkarıp atın. Bu tavaların yağını almak için de uygun bir yöntemdir” diye buyrulmuş. Ekmek atılacak bir madde midir? Tavaların yağını almak için tavsiye edildiğine göre kâğıt peçete midir veya bulaşık bezi midir?  (18 Nisan)

   Erol Kazbacak: İnternetteki “Muş’ta 40 bin tavuk telef oldu” haberinizde başlık “İnanılmaz zarar”. Haberde ölen tavuklara bir üzüntü bile belirtilmemiş. Vicdanlar bu kadar mı kararmış? (16 Nisan)

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 25 NİSAN 2016

 
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
"ASKERİ KAYNAK" NEDİR?
ASPARAGAS BÖCEĞİ
NEFRET TACİRLERİNE ARACILIK
GÜCÜN SÖYLEME ETKİSİ
HABERLER AKLAMAZ
GAZETECİYE YASAĞI SAVUNMAK
MEDYA DA MUHASEBE YAPMALI
OKURUN ÖĞRETİCİLİĞİ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr