1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
 29 Şubat 2016, Pazartesi
 

    Bilbul bulmaca ekinin titiz takipçilerinden olan Sevgi Özkan, bulmacalardaki sözcük seçimini eleştirdi. “Bazı sözcüklerde anlam kaymaları oluyor” diyerek, bir örnek verdi:

   “Basur sözcüğünün karşılığı, bulmacada mayasıl  yazıldı. Fakat iki gün sonra mayasıl karşılığı da egzama olarak verilince eski basılı Türkçe sözlüğe baktım. Orada mayasılın karşılığı cilt hastalığı, basurun ise hemeroid de denen kalın bağırsak ucu yarası olarak verildiğini gördüm.

  Yine dikkat çekici biçimde bulmacalarda dini içerikli veya eski yaşam kültürümüze ait sözcüklere fazla yer veriliyor. Amaç sözcüklerin unutulmaması da olabilir ama yine de günümüze ait pek çok yaşayan kelime öğrenimi sağlanacakken bu noktaları anlamsız veya işgüzarca oluyor.”

  Okurumuzun bu eleştirisini Bilbul editörü B.Uğur Banoğlu’na ilettim. Banoğlu, bulmacaların “manuel” olarak hazırlanmadığını vurguladı ve şu yanıtı verdi:

    “Bulmacalar, yazılımını ekibimin yaptığı özel bir program ile hazırlanıyor. Kelimeler sistem tarafından rastgele seçiliyor, bizim bir müdahalemiz olmuyor. Sözcük kaynağımız ise Türk Dil Kurumu.  TDK sözlüğünde ‘mayasıl’ın karşılığı olarak egzama ve basur veriliyor. Oradaki bir sözcüğü doğru kabul etmek zorundayım.     

   ‘Dini’ ya da ‘eski’ kelimelere gelince. Her kelime bizim için değerlidir. Biz kelimeleri şu ya da bu diye ayırmıyoruz.  Ayrıca elemeye kalksak bulmacada kullanacak sözcüğümüz kalmaz ki, küçük bir bulmaca hazırlamak için bile binlerce sözcüğe ihtiyacımız var. ”

    Songül Demirelli adlı okur da , “Lütfen çengel bulmacada kullanılan hazır şablonu bırakın. Yıllardır çözüyorum. Hep aynı sorular. Artık gözüm kapalı ezbere çözüyorum. Lütfen yenilik” eleştirisini yöneltti.  Banoğlu, bu eleştiriyi de samimi bir dille yanıtladı:

    “Biz şablonları altı ayda bir değiştiriyoruz ve çoğu bulmacamızda üç ayrı şablon kullanıyoruz.  Bulmacalara yeni kelimeler eklemeyi ve biraz zorlaştırmayı denemiştim ama çok tepki almıştım. Bu süreçten sonra anladık ki, bizim okurumuz bulmacayı vakit geçirmek, eğlenmek, yapabildiğini kanıtlamak için çözüyor; kolay bulmaca istiyor. Rotadan biraz sapar, alıştığı şablonun dışına çıkarsak hem ilgisini kaybediyor hem de aşırı tepki gösteriyor.

    Songül hanım haksız mı? Elbette haklı. Keşke onun gibi okurlarımız için de daha zor bulmacalar yapacak yerimiz olsaydı, on bin kelime yerine yirmi bin kelime kullanabilseydik.” 

  Sanırım Banoğlu’nun iki okurun eleştirilerine verdiği yanıtlarla diğer bulmaca severlerin meraklarını da bir ölçüde gidermiş, onları ilk ağızdan bilgilendirmiş olduk.

 

   Gönüllü düzeltmen

   Hürriyet’in en büyük düzeltmenleri okurları. Gazetelerinde en küçük bir yanlış bile olmasına tahammül edemeyen, hata gördüklerinde de düzeltilmesi için hemen girişimde bulunan geniş bir okur kitlesine sahip bu gazete.

   Ama bu okurlar arasında biri var ki, titizliği, disiplini ve devamlılığı ile diğerlerinden ayrılıyor. Eski spor yazarı ve tv eleştirmeni Muharrem Akduman’ın sloganı, “Hürriyet’e hata yakışmaz.” Hemen her gün düzenli biçimde hurriyet.com.tr’yi okuyor; gördüğü yazım hatalarını, tek harf bile olsa anında bana bildiriyor.  Ben de İnternet Haber Merkezi’ndeki arkadaşlara iletiyorum. Böylece web sayfası internet haberciliğinin doğasından ve hızından kaynaklanan yazım hatalarından hızla arınıyor.

    Artık yakından tanıdığım Muharrem Bey, bu faaliyete günün ilk saatlerinde başlıyor, gece yarılarına kadar da devam ediyor. Hafta sonu, tatil günü de olsa farketmiyor ama onu tek engelleyen hastalıkları. Ancak rahatsız olduğu günlerde ara veriyor “gönüllü düzeltmenlik” faaliyetine…

  Web sayfasında yazım hatalarının azalmasında Muharrem Beyin, ciddi bir katkısı sözkonu. Eminim, Hürriyet’in bütün okurlarının bu yazıyla kendisini tanıması ona büyük ödül olacak…

         Vahim bir hata

      Twitterdeki olağan taramalarım sırasında farkettim; basılı gazeteyi kontrol edene kadar da inanamadım. 27 Şubat'ta Hürriyet'in 22. sayfasında yayınlanan "Vatandaşlıktan çıkarılsın" haberinin içinde aynen şöyle bir ifade geçiyormuş; "..Ankara'daki bombalı saldırıyı düzenleyen Van milletvekili Tuğba Hezer Öztürk"...

    Bu gerçekten vahim bir yazım hatası. "Ankara'daki bombalı saldırıyı gerçekleştiren Abdülbaki Sömer'in taziyesine giden Van Milletvekili" yazılması gerekirken,  sanki saldırıyı o düzenlemiş gibi bir ifade çıkmış ortaya. Zaten haber de HDP'li Öztürk'ün taziyeye gitmesini eleştiren AKP Ordu Milletvekili Metin Gündoğdu'nun düzenlediği basın toplantısını konu alıyor.

   Takma isimli bir twitter kullanıcısının eleştirdiği bu yanlışlığı, Yazı İşleri'ne de ilettim. Gazete yönetiminin, bu konuda ciddi bir iç inceleme başlattığını öğrendim. Haberin yazılışından sayfaya girene kadar hangi aşamada meydana gelmiş olursa olsun, böyle bir hatanın Hürriyet'in editoryal süzgecinden geçememesi gerekirdi. Üzücü...

 

   Okurdan kısa kısa  

   Mert Savaş: “Galatasaray’ın Yeni Evi” haberinde, GS Voleybol Şubesi'nin yeni salonunun hangi şehirde olduğu yazılmamış. Aynı sayfadaki “Akhisar güldü üçüncü oldu” haberinde de skor 1-0 olarak verilmiş.  Akhisar deplasmanda Gaziantep’i yendiği için 0-1 diye yazılmalıydı.(15 Şubat/ 46.sayfa)

   Yılmaz İçöz: Kellik sebebiyle 10 yıldır polis yapılmayan müvekkilimle ilgili haberde avukat olarak ismim geçmiyor. Ama haberin devamında rahmi olmayan polis adayının davasında avukat adı verilerek her iki davayı da adı geçen avukat açmış gibi bir izlenim yaratılmış. Mesleki eşitsizlik yaratan bu duruma dikkatinizi çekmek isterim.(17 Şubat) 

  Hamit Kocabey:  “Bahçeli’nin avukatı dosyadan çekildi” haberinde geçen ifadeler tarafıma ait değildir. Çekilme dilekçemizdeki gerekçemiz “Müvekkil, biz dosyaya vekaletname sunduktan sonra davayı başka bir vekil ile takip etmeye karar verdiği ve yetki verilen vekil dosyaya vekaletname sunduğundan dava dosyasından çekilme zarureti hasıl olmuştur” şeklindedir. (20 Şubat)

    D.Emrah Zıraman: “İzinsiz gösteri” diye yazıyorsunuz ama Anayasa’ya göre, herkes önceden izin almadan toplantı ve gösteri düzenleme hakkına sahip. Gösteriler silahlıysa,  şiddet içeriyorsa buna vurgu yapılabilir. Ama izinsiz gösteri demek anayasadaki evrensel ilkeyi bilmemek ya da çarpıtmak.

     Ertan Sertoğlu: “Otel sizden turist bizden” haberindeki “direk kâr” gibi bazı kelimeler gözü yoruyor. Eğer THY ahşap işinden para kazanmayı düşünmüyor ise bu haberde direkt (Doğru olarak, hiçbir yerde durmadan, duraksız, doğruca) kelimesinin kullanılması daha doğru olurdu. (17 Şubat/ Sayfa 11) 

   Ferhat Sarıhan/ Eren Turkarslan / Bülent Yeter:  Artvin’le ilgili haber yapmayarak ne kadar bağımsız gazetecilik yaptığınızı gösterdiniz. Artvin’deki gelişmelerden haberiniz var mı? Neden yazı yok gazetenizde? Yazık!

 NOT: Okurların gözünden kaçmış olabilir ama bu konuda haberler yapıldı.

     Betül Gümüş/ Aynur Akar: Bir süredir hurriyet.com.tr sitesini tabletimde açtığımda çoğu haber için 10 saniye zorunlu reklam çıkıyor. Eskiden kapat işareti vardı. Okuyucuya “reklama bakmama hakkını” geri verin lütfen!

    Zafer Bengi:  Tıbbi değer taşımayan ve bilimsel olarak denetlenmeyen ürün ya da ürünlere halkı yöneltmek ve aracılık etmek bir felakettir. Ahmet Maranki bir tıp profesörü değildir. Azebaycan’da diploma almış bir ekonomisttir. Lütfen “Bitkilerin efendisi” olarak sunarken araştırın.

      Serkan Gül: Bugün (11 Şubat) internet sitenizin manşetler kısmında dokuz adet magazin haberi var. Ne Cumhurbaşkanı’nın ABD’ye seslenişi ne de PYD’li Salih Müslim’in açıklaması. Türkiye gündemi magazinden mi ibaret?

     İlter Atun: Bugün (12 Şubat) birinci sayfada yer alan “Sunroof öldürdü” başlığını hangi teknik sonuca dayanarak yazdınız? Ona göre belki artık sunroof olan araçları kullanmaktan vazgeçeriz.

  NOT: Kadının başının sunroofa sıkışması nedeni, kemer takmamasının sonucu olabilir. Ama polis raporunda bu konuda bilgi bulunmuyormuş.

    Erkan Aydın:  40 yıldır takip ettiğim ve okuduğum gazetemde hala bilimsel araştırma ve buluşları içerin bir sayfa düzenlenmemesi büyük eksiklik.

     Mehmet Ekmekçi: Pazar günleri ekonomi sayfalarında yatırım fonları değerlendirmesi yapılıyordu. Bir aydır basılmıyor. Lütfen yayınlayın.

    İbrahim Şen: Pazar günleri rakamlı mantık oyununu vermenizden çok memnunum. Bu bulmacayı her hafta zevkle çözüyorum. Teşekkür ederim.

 

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 29 ŞUBAT 2016


 
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr