1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 38 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
 01 Şubat 2016, Pazartesi
 

Ne yazık ki, yine devletçi bakışla düzenlenmiş bir tasarı ile karşı karşıyayız. Kişisel verilerin korunması ile ilgili tasarı, bireylerin mahremiyetini sağlamak yerine devletin bu alana müdahalesini yasal güvenceye bağlıyor.

Kişisel verilerin güvenliği, 1980’li yıllardan beri dünyanın gündeminde. O yıllardan itibaren de Avrupa ülkelerinde ve ABD’de yasal düzenlemeler yapılıyor, uluslararası sözleşmeler hazırlanıyor. Amaç, bireylerin mahrem alanına yönelik ihlalleri önlemek, kişisel verileri üzerinde serbestçe tasarruf etmelerini sağlamak. Başka bir deyişle bireyi, verileri metalaştıran piyasa ekonomisi aktörlerine, elektronik olanakları bireylerin özel alanını gözlemek için kullanan kamu otoritesine ve diğer saldırılara karşı korumak hedefleniyor.

TBMM’de tartışılan tasarı ise, bireyin değil devletin önceliklerini esas alıyor. Kamu kurum ve kuruluşları, "suçun önlenmesi için gerekli olması" durumunda ve denetleme veya düzenleme görevlerini yerine getirirken, kişisel verileri işleyebilecek. Bireyler, bu durumlarda kendilerine bilgi verilmesini, işlenen verilerin düzeltilmesini ya da silinmesini isteyemeyecek. Bu maddeyle, güvenlik birimleri kişilerle ilgili "fiş" tutabilmesinin de önü açılıyor.

"İstisnalar" başlıklı 28. Maddede de kişisel verilerin "milli savunma, milli güvenlik, kamu düzeni veya ekonomik güvenliği sağlamaya yönelik önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetler kapsamında işlenmesi"ne izin veriliyor. Böylece güvenlik güçlerinin, özellikle de istihbarat kuruluşlarının kişisel veri mahremiyeti engeline takılmaması sağlanıyor.

Devletin her türlü kişisel veriye müdahalesi yasal güvenceye kavuşturulurken, "sanat, tarih, edebiyat veya bilimsel amaçlarla" işlenmesine sınırlamalar getiriliyor. Üstelik bu sınırlamalar "milli savunma, milli güvenlik, kamu güvenliği ve ekonomik güvenlik" gibi muğlak kavramlarla tanımlanıyor.

Medya ve dijital medya konusunda ise hiçbir düzenleme yok tasarıda. Ama 6.maddede "ceza mahkûmiyeti" de "Özel nitelikli kişisel veriler" arasında sıralanıyor. Böylece kişilerle ilgili "mahkûmiyet" kararlarının kullanılması da bireylerin açık rızasına bağlanıyor. Bu yaklaşım mahkeme kararlarının yayınlanmasının ve arşivlerde bulunmasının önünde engel haline gelebilir.

Umarım alt komisyon tasarıyı yeniden kaleme alır; bireyleri koruyan, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğünü temel alan bir metin haline getirir.

 

Şehit ailelerine saygı

Şehit haberlerinin ritüeli haline geldi. Ailelerin, çocuklarının şehit olduğunu öğrendikleri anda çekilen fotoğraf ve görüntülerin yayınlanmadığı gün yok.

Çoğu zaman subaylar, gazetecilerle birlikte çalıyorlar kapıyı. Gazetecilerin ve kameraların önünde haber veriyorlar aileye. Sonra da "O an/ Şehit haberini böyle verdiler" gibi başlıklarla yayınlanıyor fotoğraflar…

Hürriyet ve birçok medya kuruluşunda 22 Ocak’ta yayınlanan haberdeki fotoğrafta da, Manisa’nın Turgutlu ilçesinde kapıyı açıp, karşısında subayları ve gazetecileri gören baba M. Emin Şahin’in yıkıldığı an görüntülenmişti.

Bu fotoğrafı gördüğümde üzülmüştüm. İzmir’den yazan genç meslektaşım

Ercan Çelebi de çok etkilenmiş bu fotoğraftan. Hürriyet’e bir öneride bulundu:

"Şehit aileleri, askeri yetkililer gelmeden gazetecileri karşılarında görünce durumu anlayıp şoka giriyor. İnsanların dünyalarının yıkıldığı andaki o görüntü, haberci refleksiyle önemli olabilir. Ancak bu travmayı atlatmaları zaten zor olan bu insanların en savunmasız anlarının görüntülenmesi vicdani anlamda çok yaralayıcı. Gelin siz önayak olun. Askeri yetkililer, bilgi vermeden muhabirleri şehit ailelerinin evlerine göndermeyin veya o görüntüleri yayınlamayın."

Bu öneriye katılıyorum. Hatırlarsınız, geçen yıl Hassa Kaymakamı Mustafa Pala, şehidin ailesine ölüm haberini kameralar önünde verdiği gerekçesiyle eleştirilmiş; duyarsızlıkla suçlanmıştı. O zaman da aynı duyguya kapılmıştım. Madem şehit ailesine ölüm haberinin kameralar önünde verilmesi ayıplanacak bir davranış, gazetecilerin de ailenin öğrenmesini beklemeleri gerekmez mi?

Bence ailelerin o an yalnız bırakılmaları gerek. Öyle bir andan daha özel, daha mahrem bir zaman olabilir mi? Üstelik gazeteciler birkaç dakika bekleyip, ailenin şehit haberini almasından sonra fotoğraf çekmekle bir şey kaybetmezler. İnsanların acılarını yaşamasına saygı göstermiş olurlar.

O fotoğraflar çekilse bile editörler kullanmamalı. Muhabirler zor durumda kalmaktan kurtulur. Kameraların ardında da insan olduğunu gösterme zamanı.

 

Okurdan kısa kısa:

Sermet Fer: İstanbul’da genç kıza tecavüz olayı ile ilgili duyduğum acı, gazetenizdeki haberle katlandı. "Olayın genç kızın rızasıyla gerçekleştiğini iddia etti" şeklindeki iğrenç ibareye - tecavüzcünün iddiası da olsa- gazetenizde yer veren editörü ve sonuçta gazetenizi, esefle kınıyorum. (27 Ocak)

Abdullah Demir: Anlaşılan sanatçı S.Saim Tekcan’ın sergisi sizin için çok önemli. Aynı gün hem sanat sayfasında hem de Kelebek’te haberini vermişsiniz. Keşke her sanat haberine bu kadar önem verseniz!(25 Ocak)

Sinan Emre: DHA’nın "Polis memuru eşini öldürdü" haberinde buzlama ve çocuk görseli yok. Neden sizde çocuk görseli var ve polisin yüzü buzlu? Ayrıca özellikle kadın cinayetlerinde "mutlu aile" görselinden vazgeçilmeli. (21 Ocak)

Birgül Ergev: 24 Ocak’ta İzzet Çapa röportajında eşkal yerine eşgal yazılmış ve bu hata birkaç kez tekrarlanmış. Kelimenin ortasında g değil k harfi olmalı.

Not: Ana gazetede doğru şekilde eşkal yazılmıştı. "Eşgal"in anlamı, iş bırakma. "Eşkal" ise zanlıların biçimleri ve kılıkları anlamına geliyor.

Gökhan Varoğlu: İnternette "Genç kasaptan elektrik üreten motor" ve benzeri haberleri yapmaktan bıkmadınız. Bu gibi uğraşlar hobi olarak güzel. Ama bilimsel doğruluğu varmış gibi bir hava yaratmanız çok yanlış. (26 Ocak)

Musa B.: "Savcı Kürşat Kayral’a tenzili rütbe" haberinde anlatılan durum ‘tenzili rütbe’ değil, görev değişikliğidir. Söz konusu savcı zaten unvansız bir savcı ve yeni yerinde de unvanı aynı... Ayrıca savcının ayrıldığı büro ile yeni görevlendirildiği büro arasında hiyerarşik bir fark da yok.(27 Ocak)

Emin Civaz: Beşiktaş haberinin olduğu sayfada harf hataları ve kelime eksiklikleri var. Soyunma odasının tavanının yükseltilmesi ayrı yerlerde iki sefer yazılmış. İşinizi biraz özenerek yapsanız. (27 Ocak)

Gül Hürel: Üçüncü sayfadaki haberde "Hamsili ölüm" başlığı kullanmışsınız. Oysa mizah içerikli bir haber algısı uyandıran bu haberde sonuçta bir insan hayatını kaybetmiş. (29 Ocak)

İlter Çelik: Seyahat ekinde Patagonya hakkındaki güzel yazıda "Dünyanın en güney ucunda yer alan El Calafate’nin biraz güneyinde yaşanabilir kara parçası bitiyor" denilmiş. Ama bu kentin 870 km güneyinde ve Arjantin Patagonyasında Usuhaia var ve "dünyanın sonu" esprisi de bu kente ait. (24 Ocak)

M. Altundağ: 28 Ocak nüshası sayfa dokuzda "53 yıl geçti unutmadık" demişsiniz. Trakya’da kara saplanan aracın içinde donan meslektaşlarınızı unutmadıysanız keşke ilk sayfa üst kısma yerleştirseydiniz o kutucuğu...

Orkun Koparan: İnternette "İsrail’den küstah suçlama" başlığı atmışsınız. Çok merak ediyorum; İsrail’den ülkemize bir suçlama yapılmış ise bunun "küstah"ca olup olmadığının başlığa eklenmesi doğru mudur? (26 Ocak)

Sinan Şahin: Alman, İngiliz ve ABD gazetelerinin internet sayfalarında sizdeki gibi, muğlak, haberi tıklamaya sevk etmeye çalışan başlık yok. Her haberi tık almak için şoka çeviren böyle başlıkları, gazetenize yakıştıramıyorum. 

FARUK BİLDİRİCİ / 1 ŞUBAT 2016 / HÜRRİYET


 
28 ŞUBAT KARARINDA YANLIŞLIK
MÜFTÜNÜN NASİHATI MIYDI?
PARASINI ÖDEYİNCE SERBEST Mİ?
KAÇIRDIĞI KIZI ÖLDÜREN MAĞDURMUŞ
YANLIŞ, YALAN, GAF
EZHEL VE SANATÇININ TUTUKLANMASI
SİNEMA SÖYLEŞİLERİ
"ÇIPLAK ARAMA" MEVZUATI
HAD BİLDİRME İŞİ
99.952 ADRES ENGELLENMİŞ
DOĞRULUĞUNU KANITLAYAMIYORSAK
DOĞRU HAVADİS, DÜRÜST GAZETE
AKLANMA DA HABERDİR
GAZETECİ-SEKTÖR İLİŞKİSİ
KARŞIT GÖRÜŞ
HÜRRİYET’İN ORTAK DEĞERLERİ
İNANMA, ŞÜPHE ET VE SORGULA
DİL DEĞİŞİR, KÖHNE ZİHNİYET SİLİNİR
SENİ OLDUKÇA SEVİYORUM
ÇOCUK İSTİSMARI HABERLERİ
GÖZLERİ MORARMIŞ KADIN
"PERDE ARKASI"NIN ÖLÜMÜ
RAKILI FOTOĞRAF
TIK AVCILIĞI VE GALERİLER
HER ŞEY İNŞAAT MI?
"BUZUL ÇAĞI" TEKRARLARI
HABERCİYİ LİNÇ ETMEK YERİNE
GAZETECİNİN DİLEĞİ
KABAHATİN BÜYÜĞÜ PR'CILARDA
ERİŞİM ENGELLEME REKORU
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP'SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELINA JOLIE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2018   |   fbildirici@hurriyet.com.tr