1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 İDAMIN YAŞI
 28 Aralık 2015, Pazartesi
 

     Erdal Eren, 12 Eylül döneminde idam edilen gençlerden biri. Her yıl, idamının yıldönümü olan 13 Aralık’ta mezarı başında anılıyor.  Murat Toygar adlı okur, Erdal Eren’in anma törenleriyle ilgili haberlere takılmış:

   “Araştırmadan, kulaktan duyma bilgilerle yazmak Hürriyet’e yakışmıyor.  Konu mahkeme kararları ile sabit iken habire temcit pilavı gibi ‘17 yaşında idam edildi’ denilerek o zamanın yöneticilerine iftira atılmaktadır.”

   Toygar, itirazına dayanak olarak da Saygı Öztürk’ün 12 Mayıs 2015 tarihinde Sözcü gazetesinde yazdığı yazıyı gösteriyor. Öztürk’ün yazısı özetle şöyle:

  “İdam cezası verilinceye kadar yaş konusu gündeme getirilmemişti. Temyiz aşamasında iddia şöyle gündeme getirildi; Erdal Eren’in nüfustaki doğum kaydı 25 Eylül 1961’dir. Ancak fizyolojik yapısı itibariyle 18 yaşından küçük olduğu, gerçek yaşının tespiti için kemik grafilerinin çekilerek tıbbi tespit yapılmasının gerekli olduğu.” 

   Askeri Yargıtay Daireler Kurulu da, bu iddiaya itibar etmedi ve idam cezasını onayladı. Söylenenin aksine, Erdal Eren’in yaşı büyütülmediği gibi suç tarihinde de 18 yaşını 4 ay 7 gün geçmişti. Birilerini incitme pahasına da olsa sadece gerçekleri yazmak gazetecinin görevidir.”

  Öztürk çok haklı. Elbette gazetecinin görevi gerçekleri yazmak. Ancak darbe dönemi yargısının dosyasını sorgusuz sualsiz gerçek olarak kabul etmek de doğru olmaz. Nitekim savunma tarafının görüşü dosyalardan farklı. Eren’in avukatı Nihat Toktay, 13 Aralık 2014’te Birgün gazetesine şunları anlatmış:

    “Dosyadaki belgelere göre doğumu 25 Eylül 1961, evde doğmuştur. Babası Ahmet Eren, Erdal dünyaya geldiğinde Şebinkarahisar’ın bir dağ köyünde öğretmen. Ulaşım güçlüğü nedeniyle şehre inip nüfusa yazdırması mümkün olmamıştır. Şehre indiğinde oğlunu okula ve askere erken gitmesi için 6 ay kadar büyük yazdırmıştır. Erdal Eren’in doğumu 1962 Mart ayıdır.
    Dosyanın adli tıbba gönderilerek kemik yaşının tespiti gerekliydi. Askeri Mahkeme bu talebimizi, ‘Sanığın dış görünümü ve tahsil durumu dikkate alındığında’ gerekçesi ile reddetmiştir, yaşı konusunda işlem yapılmamıştır. “

   Görüldüğü gibi, idam edilmek için yaşının büyütüldüğü haberleri yanlış. Savunma tarafının iddiası, Eren’in nüfusa altı ay büyük yazıldığı, yani olay tarihinde 18 yaşından bir ay küçük olduğu. Bu iddia temyiz aşamasından önce gündeme getirilmiş ama sıkıyönetim askeri mahkemesi dikkate almamış.

    Zaten yargılama cinayete ilişkin hiçbir kuşku, hatta mermi çekirdekleri Adli Tıp’a gönderilip incelenmeden rekor bir hızla noktalanmış.  Düşünün, er Zekeriya Önge, 2 Şubat 1980’de öldürülmüş; mahkeme 44 gün içinde ve sadece dört duruşmada Eren’in o cinayeti işlediğine hükmetmiş. Askeri darbeden hemen sonra da 13 Aralık 1980’de idam edilmiş.

   Peki ya Erdal Eren o cinayeti işlemediyse? Bu ihtimale aldırmadan idam edilmesinin sorumlusu 12 Eylül’ün yöneticileri. Darbe döneminin olmayan hukukunu ve darbecileri aklamak için Erdal Eren’in 18 yaşından birkaç ay büyük olduğunun kanıtlanmaya çalışılması üzücü. “İdam edilecek yaştaydı” mı diyorsunuz? Vicdan lütfen…

 

    Kadın Rus olunca

     “Falcı, bekçi, eski koca ve aşığı” başlıklı üçüncü sayfa haberi, Antalya’da bir Rus kadın avukata yönelik saldırıyı konu alıyordu. Sevgilisi olduğu öne sürülen avukat tabancayla yaralamıştı kadını. 24 Aralık’ta yayınlanan haberin son satırları üzerinde durulmaya değer:

  “..Peragon, Sümer’den hamile kalıp (Rusya’daki bir) falcının söylediklerini boşa çıkarmak istedi. Sümer yanaşmayınca Peregon eski kocası Levent A. İle Sümer’i kıskandırmak istedi. Sümer de kıskanıp Peregon’u vurdu.”

    Kadın kıskandırmak istemiş, erkek de kıskanıp vurmuş.  Biliyorum, Hürriyet editörleri kadına şiddet haberlerinde özenli ama şiddeti gerekçelendiren bu satırlar sanırım gözden kaçmış.  Halbuki gerekçelendirmek, şiddeti meşrulaştırıyor; mahkemelerdeki ceza indirimlerine kadar giden yolu açıyor.

   Daha geçenlerde yayınlanan Filmmor Kadın Kooperatifi’nin hazırladığı “Kadın cinayetlerini haberleştirme kılavuzu”nda bu tür yaklaşımlara dair bir uyarı da yer alıyor:

    “Neden’in N’sine dikkat edilmelidir; Klasik haberleştirme sorunlarından ‘ne, ne zaman, nerede, nasıl’ın yanıtları haberde bulunmalı; ama ‘neden’in yanıtı katilin sözde gerekçeleri daha doğrusu bahaneleri değil cinayete gelen süreçte yaşanan sorunlar olmalıdır. ”

   Kılavuzun son satırlarında “şiddet/cinayet bahaneleri”ne yer verilen haberlerin sonuçlarına ilişkin bir anekdot da aktarılıyor. Çok çarpıcı doğrusu:

    “Kadın Cinayetleri Eylem Araştırmamızın saha çalışması esnasında, bir maktul annesi, katil zanlısı damadının mahkemede tahrik indiriminden yararlanmak için gazete haberlerinde yer alan ‘bahaneleri’ okuyarak tekrarladığını aktardı. Siz o kadın katiline ‘bahane’ üreten gazeteci olmak ister miydiniz?”

    Medyada, özellikle kadın gazetecilerin mücadeleleri sonucunda kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddet konusunda duyarlılık oluştu. Artık hiçbir meslektaşımın bilerek, isteyerek “bahane üreten gazeteci” olmak isteyeceğini sanmıyorum.

 

    Okurdan kısa kısa

   Tuğrul Öztürk: İlk sayfada “Gribe meydan okuyan bitkiler” demişsiniz ama “Soğuk algınlığına bitkisel destek”  haberi bu. Soğuk algınlığıyla mücadele etmek için vücudu güçlendirecek bitkilerden bahsediliyor. Grip ile soğuk algınlığının aynı şey olmadığını anlatmama gerek yok herhalde...(19 Aralık)

   Dinçer Irmak/ Ercan Acar /Sermet Tan: Hürriyet gibi ciddi bir gazetenin yayınladığı promosyon kuponunun ebadı yarı boyutunda! Sizce bu normal mi? Üstelik o kuponlar toplanıp saklanması için klasör lazım! Lütfen biraz küçültün.

    Hadi Kıraç: Deniz Zeyrek imzalı Obama ile Erdoğan’ın görüşmesiyle ilgili “Kritik diyalog” haberinde Milli Güvenlik Kurulu yerine Milli Güvenlik Konseyi yazılmış. BM Güvenlik Konseyi ile karışmış. Öyle yazıldıysa da nasıl farkedilip düzeltilmez? Anlamadım. (20 Aralık)

  Ertuğ Baha: “Rusya’ya ağır fatura” Ha bu nasıl bir başlık? Tam bir abartı. Size ne olacağını yazayım; Bir gün gerçekten önemli bir haber olacak bu şekilde başlık atacaksınız. Ama önemli değildir diyerek kimse o başlığı tıklamayacak.

    Kamala Mammadova: “Normalleşme olursa İsrail-Türkiye boru hattı 2019’a yetişebilir” haberindeki Azerbaycan haritası yanlış. Nahçıvan gösterilmemiş.

   Tuncay Hacaloğlu:  12 Eylül döneminin Başbakanı Bülend Ulusu’nun ölümünü tam sayfa  ilan olarak yayımlayıp, gazetede haber olarak yer almamasını sizin takdirinize bırakıyorum.

    A.Ümit Güllü: Bu ülkenin 1/7 sinde, 4-5 aydır kısa-uzun sokağa çıkma yasağı var, seçim arefesinden bugüne 500 kadar insan hayatını kaybetti ve kaybetmeye devam ediyor. Gün geçmiyor ki şehit haberi gelmesin. Allah aşkına tüm bunların "profesöre aile boyu şantajdan" daha mı az kıymeti  var? (26 Aralık)

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 28 ARALIK 2015


 
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr