1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 OLAĞANLAŞAN OLAĞANÜSTÜLÜKLERE KARŞI AĞLAMA SEANSLARI
 20 Aralık 2001, Perşembe
 

KIRLANGIÇ YUVASI/55

OLAĞANLAŞAN OLAĞANÜSTÜLÜKLERE KARŞI AĞLAMA SEANSLARI

Üniversite öğrencilerinin bindiği otobüs, Konya Karapınar yakınlarında bir tankerle çarpıştığında yine bir bayram tatiliydi. Otobüsün kapıları açılamayınca alevler içinde kalan 49 genç yanarak ölmüştü.

Türkiye, 49 genç insanının ölümüne yas tutmadı. Kazaya yönelen medya ilgisi de sadece iki gün sürdü. Üçüncü gün bütün ülke rutin gündemine döndü, yakınları dışında herkes unuttu ölenleri.

Garip bir tesadüfle 24 Ekim 1997'deki bu kazadan bir kaç gün sonra Güney Afrika'da da bir trafik kazası yaşandı. Benzer bir kazaydı. Orada da bir otobüs, başka bir araçla çarpışmıştı. 30 kadar insanın öldüğü bu kaza ülkeyi ayağa kaldırdı. Güney Afrika'da, Türkiye'den farklı olarak bir günlük ``ulusal yas'' ilan edildi.

Afrika'nın ucundaki bu gelişme, Türkiye'yi yönetenlerin hiç mi hiç dikkatini çekmedi. Orada bütün ülke ölen insanlar için yas tutarken bizde hükümet, ulusal yas ilanını gündemine dahi almadı. Dahası, kaybedilen yaşamlarla ilgili göstermelik bile olsa üzüntü belirten bir mesaj yayınlamadı, hiçbir reaksiyon göstermedi.  

Sanki trafik kazalarında ölmek olağandı. 12 Eylül öncesinde silahlı çatışmalarda insanların ölmesi kadar olağandı. O zaman çeşitli kentlerde öldürülenlerin sayıları alt alta eklenir, bilanço tek sütunda duyurulurdu: ``Terör olaylarında dün toplam ... kişi öldü.''

Trafik kazaları da O hale geldi. Bilançolar, yine tek sütunluk haberlere indirgendi: ``Trafik kazalarında dün toplam ... kişi öldü.'' Ölen insanlar birer ``toplam''dan ibaret görüldü. Trafik kazalarında ölmek olağanlaşınca, insanları ``adet'' olarak sayıp, toplam olarak yazmak da olağanlaştı.

Onlarca, yüzlerce değil binlerce, hatta onbinlerce insan öldü trafik kazalarında. Son on yılda trafik kazalarında ölen insan sayısı 100 bini aştı. Yine de hiçbir ölümün ardından ulusca oturup gözyaşı dökmenin yolu açılmadı, bütün ölümler ``olağan'' karşılandı.

Derken Türkiye, 17 Ağustos 1999'da ``olağan'' karşılanması mümkün olamayacak Körfez depremini yaşadı. Hala kesinleşemeyen rivayetlere göre 40 bin kadar insanını 45 saniyede kaybetti bu ülke. Ama sanki ülkeyi yönetenler de depremin altında kalmışlardı, sesleri birkaç gün sonra ancak duyulabildi. Fakat ulusal yas ilan etmeyi yine akıl edemediler. ``Ulusal yas ilan edilsin'' çağrılarını da ya duymadılar, ya da duymazdan geldiler.

Gerçi 17 Ağustos sonrasında bütün Türkiye, hükümetin kararına gerek kalmaksızın mateme bürünmüş, bu topraklarda yaşayan her insan acıyı hücrelerinde hissetmişti. Ancak hükümetin böylesine büyük bir dehşet karşısında bile ulusal yas ilan etmemesi, bayrakları ölen insanların anısına saygı için yarıya indirmemesi algılama sorunu yaşandığını gösteriyordu. Duyargaları nasır tutmuştu acıyı hissedemiyorlardı...

Üstelik Cumhuriyet Türkiyesi'nin ulusal yas geleneğini de vardı. Mustafa Kemal Atatürk'ün Etnoğrafya Müzesindeki geçici mezarında toprağa verildiği gün olan 21 Kasım 1938'de bir günlük ulusal yas ilan edilmişti. O gün bayraklar yarıya indirilmiş, okullar ve kamu kuruluşları tatil edilmiş, eğlence yerleri de kapatılmıştı. Sonraki yıllarda da kimi yabancı devlet adamlarının yaşamlarını yitirmelerinin ardından ulusal yas kararları alınmıştı.

Geçmişteki bu örneklere rağmen bir ülke 40 bin insanı öldüğünde ulusal yas ilan etmezse başka ne zaman ulusal yas ilan edebilir? Madem bütün ölümler olağan, o halde bu sorunun yanıtı, hiçbir zaman olmalıydı. Hiçbir zaman!

Fakat öyle olmadı. Türkiye'de binlerce insanın ölümüyle harekete geçmeyen hükümeti, Amerika'daki 11 Eylül saldırısı kendine getirdi. Ne zaman ki, ikiz kulelerde üç bin insan öldürüldü, o zaman bizim hükümet ayıldı. ABD ve dünyadaki birçok ülkeyle birlikte 13 Eylül'ü ulusal yas günü ilan etti, bütün Türkiye'de bayraklar yarıya indirildi.

Hani Başbakan değişmiş olsa, yeni politikalar uygulandığı ve insani duyarlılıkların farklılaştığı açıklamaları yapılabilirdi. Ama Başbakan her iki olayda da aynıydı. 17 Ağustos'ta da Ecevit Başbakandı, 13 Eylül'de de.

Elbette yaşamını yitiren üç bin Amerikalı için ulusal yas ilan edilmesi gerekirdi. Ancak ne olmuştu da kendi insanlarının ardından karalar bağlamayan hükümet, Amerikalılar ölünce yas kararı alma basiretini sergileyebilmişti?

Tabi Türkiye'nin ``Büyük Birader''e bağımlılığından, ekonomik krizden çıkabilmek için IMF'den alınan milyar dolarların etkisi gerekçe gösterilebilir. Doğrudur da, ulusal yas ilanında ``diz çökmüş bir ülke'' olmamızın da payı vardır elbette.

Ama bence asıl neden ölümlerin Amerika'da meydana gelmesinin Türkiye'de bile ``olağanüstü bir olay olarak'' algılanması. Amerika'daki ölümlerin olağanüstülüğünü -dış etkenlerle zorunlu olarak da olsa- farkeden hükümet kendi ülkesindeki binlerin, onbinlerin ölümünü olağan görüyordu maalesef.

Trafik kazalarında ölümleri kendi içlerinde olağanlaştırmasalardı, son on yılda Türkiye'de trafiğe çıkan araç sayısı üç misli arttığı halde yine de otomobil satışını teşvik etmez, ülkenin varını yoğunu otoyollara yatırmazlardı. Üretimi artırma bahanesiyle bütün sektörleri es geçip yine otomobilde KDV oranlarını indirmezler, ``Patates tarlalarını otomobil tarlası yaptık'' diye övünemezlerdi.

Karayollarını oto mezarlıklarına, kentleri de büyük oto parklara çevirip, bunu da ülkenin kalkınması gibi sunamazlardı. En azından Karapınar'daki yargıcı, ölen gençlerin haklarının aranması mücadelesinde Mercedes firmasına karşı yalnız bırakmazlardı.

Trafikte yaşanan ölümlerin olağanüstülüğünü farkedebilmek için Amerika'dan vahiy gelmeyeceğine göre, farklı bir yöntem bulmak gerekli. Öyle bir yol bulmalıyız ki, ölümlerin olağan karşılanmaması gerektiğini, hatta bütün ölümlerin olağanüstü olaylar olduğunu bize yeniden hatırlatsın;  özellikle de bu ülkeyi yönetenler insani duyarlılıklarını yeniden kuşansın.

Bence o sihirli yöntem, dini bayram tatillerinden sonraki ilk iş gününü ``trafik kazalarında ölen insanlar için ulusal yas günü'' ilan etmek. Ancak böyle bir ulusal yas günü sayesinde uzaktaki acıyı, kendi tenimizde, içimizde hissedebiliriz.

Düşünün, her bayram tatilinde ülkemizin yolları kan gölüne dönüyor. Ve biz sevinç, mutluluk günleri olması gereken bayram tatillerinde son 22 yılda 7 bin insanın yaşamını yitirmesi olağanmış gibi umursamıyoruz.

Oysa bu kesinlikle olağan bir durum değil ve başta bu ülkeyi yönetenler olmak üzere bütün ulus halinde, bayram tatillerindeki trafik faciasının olağanüstülüğünü artık farketmeliyiz.

Birkaç yıl süreyle dini bayramlardan sonra ``ulusal yas günü'' ilan edilmesi, olağanüstülüğü farketmemizi sağlayacaktır. Çünkü ulusal yas günleri, bir yerde toplu ağlama seanslarıdır ve galiba bizim bu tür seanslara ihtiyacımız var. 

Hem böylece belki hayatımızda olağanlaştırdığımız ne kadar çok olağanüstülük olduğunu da anlarız. Ne dersiniz, olağanüstülükleri olağan görmemek önemli bir başlangıç olmaz mı?

20-26 Aralık 2001/Tempo

 


 
FRENLERİMİZİ BOŞALTIP DÜŞLERİMİZİ ORTALIĞA SALSAK
GONCASI RAFYALI GÜLLER
BÜTÜN HÜCRELERİNDE YAŞIYORDU ACIYI
HERKESİN NOSTALJİSİ KENDİNE GÜZEL
ÇIPLAK BEDENLERİ ŞİİRLE SARMAK
ORADA BİR PARK VARDI
BAK HELE NELER GELDİ ZELİŞ'İN BAŞINA
DOĞURGANLIĞA MI TAPALIM, AFRODİT'E Mİ?
ALÇAKÇA İŞLENMEYEN CİNAYET VAR MIDIR HAYATTA?
EŞİMİ ÖPERİM ÖPMEM SANA NE BE KADIN!
GÜVENLİ LİMANLARA SIĞINMAYI YEĞLEYENLER
SIRADAN ÖYKÜLER DE AĞLATIR
BIRAK YANINDAKİ ADAM LAF ETSİN
BAKKAL DEFTERLERİ NE GÜZELDİ
TEK DOLARLIK KALPAZAN OPERASYONU
SORGU LABORATUVARINDAKİ DANSÖZ
NE VOLKANLAR TAŞIRIM İÇİMDE BİLİR MİSİN?
ÇOK ŞÜKÜR BENİM OĞLUM KATİL DEĞİL
DERİNDİ BALIKÇININ GÖZLERİ
ŞAİRİN KOKU ALAMADIĞI VAZİYETTEYİZ
YAHU BİR GÜZEL ÜTÜLÜYOR Kİ DONLARIMI SORMA
KADERİMİN PATRONU, RUHUMUN KAPTANIYIM
TENCERE ELİNDE KELEPÇELEDİLER GENÇ KIZI
DAHA NE KÖTÜLÜKLER GÖRECEK SABRİYE NİNE?
İLKELER NAZİKTİR HER DAİM SULANMAK İSTER
AH O KOCA MEMELİ KADIN!
DNA TESTİ YAPIN HAKİM BEY!
İKİ DUDAK ARASINA SIKIŞMIŞ KİMLİKLER
ÇIĞLIK ÇIĞLIĞAYDI KUŞLAR
SANA KİRPİKLERİMİ BİRİKTİRDİM ALIR MISIN?
CUMHURBAŞKANLIĞI FORSUNDA 16 YILDIZIN İŞİ NE?
AMAN POPOSUNU PARMAKLAMAYIN!
AL YÜZÜĞÜM SENDE KALSIN
UÇAN LİDERLER KAÇAN KONGRELER
YES DE EMİNE HANIM
MÜDÜR BEYE NEDEN GÜNAYDIN DEMEDİN?
AŞKIN BİTTİĞİ YERDE BAŞLADI HASTALIK
AYI KONSERVE YERSE
DÖNECEKSEN DÖN ARTIK VE GÖR OLACAKLARI
SEVİŞMEK ERKEĞE ÖDÜLSE KADINA CEZA MI?
EN BÜYÜK BAYRAM BİZİM BAYRAM
MEĞER SİLAHLAR NE KADAR GEREKSİZ ZERZEVATMIŞ
MEDET EY TSE, GETİR ŞU İŞE BİR STANDART
SAFLARI SIKLAŞTIRALIM YENİ KAHRAMANLAR GELİYOR ESKİ YOLDAN
ÇARŞAFA BÜRÜNMÜŞ PARİSLİ KADININ KIVRAK YÜRÜYÜŞÜ
GÜNEŞİN ÜZERİNDE OYNAŞMADIĞI BİNADA OTURAN SİYASETÇİ
TÜRK ASKERİNİN KORE YOLCULUĞUNUN ÖYKÜSÜ
KÖKLERİNİ BU TOPRAKLARA SALANLAR DA KAÇIYORSA
YİNE KANI KANLA YIKAMASANIZ
ECEVİT, CALLAGHAN'IN 27 YIL ÖNCEKİ SÖZLERİNİ DE HATIRLASA
ASKERLER SORGULANAMAZ DARBECİLER ASLA
DOKUNULAMAYAN KAPILARA SIKIŞMIŞ İNSANLIKLAR
CAMDAN ÖRÜLMÜŞ SINIRLAR KAFAYI VURUNCA ANLAŞILIR ANCAK
DİLERİM AİLE ALBÜMÜM SAHAFLARA DÜŞMEZ
OLAĞANLAŞAN OLAĞANÜSTÜLÜKLERE KARŞI AĞLAMA SEANSLARI
BİR ERKEĞİN HEDİYELERLE EVRİMİ
İSLAMİYETİN CAMİLERE ÇEKİLME VAKTİ GELDİ ÇATTI
NE AŞKLAR BİLİRİM GÖRKEMLİ İTİRAFLARA KURBAN GİTMİŞ
SANTİMETREKARECİ MEMDUH'UN UYANIK İŞLERİ
ÇIPLAKLIK SEVENLER GERÇEKLERİ DE GİYDİRMESELER YA
HİSSEDİLEN SICAKLIK VARSA HİSSEDİLEN ENFLASYON NİYE OLMASIN?
HANİ ALEVİLER LAİKLİKTEN YANAYDI?
BİR KURU GÜL KALMIŞTI ELİNDE
ŞİVE DİYENLER YARGILANSIN
ESSAH MI YANİ?
HERKES ŞEHİT HERKES KAHRAMAN
ÇETECİLER BAYRAĞI AŞAĞILADILAR
FOTOĞRAF TERÖRDEN GÜÇLÜ OLMASA...
ÖNGÖRÜLERİN BEREKETLİ TARLASI KURUDU
PKK İLE SAVAŞ KAZANILDI MI Kİ?
BAHAR YAĞMURLARINDA YIKANMADAN...
CEP TELEFONU HIRSIZI ÇOCUKLAR KOĞUŞUNDA
TANRI AŞKINA! BU SİZİN DE ÜLKENİZ!
ERDOĞAN'A ÇOK KONUŞMA CEZASI VERİLMELİ
KANADALILAŞAN TÜRKÜN VİCDAN AZABINA ÖVGÜ
KENDİNİ ÇOĞALTARAK YAŞAMAK YA DA CENAZELER
OSMANLI SEVDASINDA DANSÖZÜN YERİ
EKRANDA SEVİŞEN TÜRK KIZINI TÜRKLER DESTEKLERSE!
KÖTÜLÜKLERİ GÖRMEZDEN GELEREK YOKETME
TANRI BU ÜLKEYİ TESADÜFLERDEN KORUMASIN
KENDİ KENTİNDE KAYBOLMAK
SANIRSINIZ TARİH BİR OYUNCAK
İNSANA YATIRIM YAPMANIN ALBENİSİ
ÇINARLAR AYAKTA ÖLÜR GAZETELER DE
DEREYATAĞINA EV YAPARSANIZ YIKILIR
HEYECAN DA RUTİNLEŞİR
SEN HASTALIKLI KORUK GİBİSİN
DENİZDEKİ HAYALİ KIRMIZI ÇİZGİ
KAVUN KARPUZ MİSALİ SİYASET
ÖZKÖK: ÜNİFORMANIN ALTINDAKİ KİŞİLİK
NECDET TEKİN: PIRASA PROFESÖRÜ OLUR MU?
HÜSAMETTİN ÖZKAN: İKİLİ TEMASLAR UZMANI
AHMET VEFİK ALP: UÇUK PROJELER BAŞDANIŞMANI
DIŞ GÖREVDEN DÖNEN VEKİL
KOYUNLAR OTORİTEYE ÇAKTIRMADAN KARŞI ÇIKAR
TAHTERAVALLİDEN İNMENİN ZAMANI GELDİ
NABZA GÖRE ŞARKILAR
AKIP GİTMEKTEDİR SESSİZ HAYATLAR
GURKALAR EMRİNİZDE SAM AMCA
TARİHTEN İBRET ALMASI GEREKENLER
1 - 2
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr