1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 HAYVANLAR VE HAKARETLER
 21 Aralık 2015, Pazartesi
 

    O satırları okuyunca çok mutlu oldum. Ahmet Hakan, Hürriyet Genel Yayın Yönetmeni Sedat Ergin’in kendisine, “Artık (yazılarda) hayvanların hakaret nesnesi olarak kullanılmaması yolunda bir karar almalıyız” dediğini aktarıyordu.

   İçinde bulunduğumuz çağa denk düşen ve son derece yerinde bir yaklaşım bu. Hayvanları seven bir insan, o güzelim canlıları hakaretlerinin aracı haline getirmemeli. Çünkü hakaretlerde hayvanları kullanmak, hayvanları küçümsemekle kalmaz, hayvan düşmanlığını körükler. Onların bu toplumda yaşam haklarını kullanmalarına zarar verir; hayvan katliamlarına, hayvanlara işkence yapılmasına zihinsel temel sağlar.

    Maalesef toplumda “hayvanları hakaret nesnesi olarak kullanma alışkanlığı yaygın. Biz gazetecilerin bu yanlıştan arınma konusunda topluma örnek olmamız gerek.

   Fakat kategorik bir yanlışa da düşülmemeli. “Hayvanları hakaret nesnesi olarak kullanmayalım” sözlerinden başka şeyleri hakaret nesnesi olarak kullanabileceğimiz anlamı çıkmamalı. Hakaretin bizatihi kendisi asla başvurulmaması gereken bir davranış.  Bir gazeteci, hiç kimseye, hiçbir gerekçeyle hakaret etmemeli. Düşünceyi, hakarete başvurmadan ifade etmek, fikri tartışmaların medeni bir düzeyde yürümesini sağlar. Hakaretler ise tartışmalara değil kavgalara kapı aralar.  

    O kadar çok yazdım ki, Doğan Yayın İlkelerini hatırlatmıyorum bile…

 

Bir düzeltme

    Ahmet Hakan, “Putin hakkında 10 tuhaf bilgi” başlıklı yazısında Rusya Devlet Başkanı Putin’in son on yılda “ikisi de birbirinden tuhaf, birbirinden kötü iki kitap okuduğunu” yazdı. Kaynağı da, Hürriyet Pazar Eki’nde yayınlanan Putin hakkındaki bir yazıydı. Orada “Kitaplarla arası yok. Danışmanlarına göre, görevi sırasında iki roman bitirdi” bilgisi veriliyordu.

   Bülent Özer adlı bir okur, bu bilgilere itiraz etti. İnternette araştırınca, “Putin’in geniş bir yelpazede birçok kitap okuduğunu gördüğünü”  yazdı. Okurun eleştirisini Ahmet Hakan’a ve Hürriyet Pazar’daki yazıyı hazırlayan Yenal Bilgici’ye ilettim. Bilgici, kendisinin “kötü”, “tuhaf” ve “son 10 yıl” gibi yorum içeren ifadeleri kullanmadığını vurguladı:

   “Benim yazımda ‘iki roman’ diyor; arada bir tarih üzerine de okurmuş, bu, hemen altındaki maddede geçiyor zaten. Bu notları İngiliz gazeteci Ben Judah’ın kitabından aldım. Judah kitabında ‘En yakınlarının anlattığına göre, roman hiç sevmez.  Görevi boyunca iki roman okudu’ bilgisi veriyor. Yine Judah, günlük idmanından sonra Putin'in bazen ağır tarih kitapları okuduğunu da söylüyor.

    Kendi payıma, ‘Kitaplarla arası yok’ cümlesini ‘Romanlarla arası yok’ diye kullanmalıydım, diyebilirim. Ama ‘roman’ ibaresini vurguladığım ve bir sonraki maddede ‘En çok, bizde Deli, Batı’da Muhteşem diye bilinen Çar Petro’nun hayatına meraklı’ diye eklediğim için yanlış anlamaya meydan vermediğimi düşünüyorum.”

   Bu bilgiler, okurun itirazını doğruluyor. Putin’in “kitaplarla arasının iyi olmadığı” ve “son 10 yılda iki kitap okuduğu” ifadeleri yanlış. Doğrusu, Putin’in “romanlarla arasının iyi olmadığı, görevi sırasında iki roman ve tarih kitapları okuduğu”. Düzeltmeyi okurların bilgisine sunmuş olalım.

 

     Okurdan kısa kısa

     Sinan Emre: Bir başlık ancak bu kadar yanlış olabilir. “400 kadınla birlikte olmak”tan ne anlamalıyız? Bir erkeği göğe çıkarmak için kadını ezmek neden? Erkek “yattığı” kadın sayısı itibariyle yüceltilmesi gereken bir varlık mıdır? Magazin haberlerinde okunmak adına eril bir dil kullanmaktan vazgeçin. (13 Aralık)

   Not:  Başlığı çok sayıda şikayet alan bu haber, aynı zamanda internette en çok okunan haberlerden biriydi; tam 160.984 kere tıklanmıştı.

    Yusuf Kaner: Ufak yanlışlar, sehven yapılan hatalar hoş görülebilir. Kameriye yerine ısrarla kamelya yazmak bilgisizlikle açıklanabilir. Örnek, 9 Aralık’ta Ekonomi bölümünde 16. sayfadaki “Hani park olacaktı” haberi. 

     Cevdet Özcan: 9 Aralık’ta bulmacada yukardan aşağı 12.soruda “basur” sorulmuş. Cevabı “emoroit” çıkıyor. Doğrusu “hemoroit” olması gerek.

    Neylan Taneri: Konu 7 Aralık nüshanız, sayfa 8. “Azerbaycan’da petrol karası” . Kaza yerine kara yazılmış. Çoktandır düşünüyordum, aynı nüshanızda köşenizdeki tenkitleri okuyunca ben de yazayım dedim.

   Uğur Yurt/Cevdet Özcan/Sami Kaygın: Hürriyet’in bugünkü (11 Aralık) spor sayfasında (33) UEFA Avrupa ligi gruplarındaki puan cetvellerinde kopyala yapıştır hatası yapılmış. B/C/D/E/F grubu kutularının beşinde de Hollanda-Macaristan-Romanya ve Türkiye yazıyor.

   NOT: Anadolu baskılarındaki bu hata, daha sonra şehir baskılarında farkedilerek düzeltilmiş.

     Bülent Özel: Anadolu Efes’in Yeşilgiresun Belediyespor’u yendiği basketbol maçının haberinde “üçüncü çeyrek biterken” Efes’in 73-69 galip olduğu yazılmış. Ancak Efes karşılaşmayı da 73-69 ile kazanmış. (14 Aralık)   

 NOT: Üçüncü çeyrek, 53-50 bitmişti.

    Emre Dicle: Spor sayfanızda Fenerbahçe taraftarlarının tribün şovunu anlatan “Yonca göndermesi” kutusunda “No need for four- leaf, just believe! (Dört yaprağa gerek yok sadece inanın)” yazısını “Dört yaprağa az kaldı” olarak çeviren arkadaşınızı tebrik ediyorum hayal gücünden ötürü. (11 Aralık)

     Tuğrul Değirmenci: Bugün Ankara Eki'nde ikinci sayfada fotoğraf üzerinde iki kez “Rusyalı” yazmışsınız. Ama doğrusunu da biliyor olmalısınız. Haberin içinde “Rus” diye yazıyor. Doğrusu da o. Rusyalı olmaz, Rus olur. (14 Aralık)     

      Uğur Yurt: Bugünkü ekonomi bölümünde dokuzuncu sayfada İsviçre diye İsveç bayrağı konulmuş. (15 Aralık)

     Fikri Kulakoğlu:  Hürriyet’i satın alıyorum, zaman zaman internet ortamında da takip ediyorum. Ama son günlerde açılan her pencerede sesli reklamların çıkmasıyla, ortalık birden bire savaş alanına dönüyor; ne olduğunu anlayamıyoruz. Artık bezdirecek hale gelmeye başladı.

    Orkun Bozkurt: Sevgili Hürriyet, bir ara 17-25 Aralık yolsuzluklarını da haber yapmayı düşünür müsünüz? Hani tam zamanı da ondan diyorum eğer bir maniniz yoksa...

  NOT: 17 Aralık operasyonunun yıldönümü hakkındaki haberlere internette aynı gün, basılı gazetede ise ertesi gün yer verildi.

    Birgül Ergev: 16 Aralık’ta İzzet Çapa imzalı yazıda “şeb-i aruz” diye yazılmış. Doğrusu “şeb-i arus” olacak. “Düğün gecesi” anlamındaki bu tamlamanın “aruz” ile bir ilgisi yok. Çok karşılaşılan bir hata.

   A.Feridun Gündoğdu: 15 Aralık’ta “1500 tanklık üretim” yazısını görünce şaşırdım. Çünkü tank denince aklımıza savaş aracı geliyor. İçeriğini okuyunca anladım ki, süt soğutma tankı imiş. Maksadınız sansasyonsa başardınız.

    Hüsamettin Biçer: Web sitenizde Cumhurbaşkanı ve Başbakan kaynaklı tüm haberler “Önemli açıklamalar” başlığıyla veriliyor. Şimdi bu kapsama Enerji Bakanı da dahil oldu! Bu türde okuyucu yönlendirme başlıkları ne kadar etik?

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 21 ARALIK 2015

 
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
"ASKERİ KAYNAK" NEDİR?
ASPARAGAS BÖCEĞİ
NEFRET TACİRLERİNE ARACILIK
GÜCÜN SÖYLEME ETKİSİ
HABERLER AKLAMAZ
GAZETECİYE YASAĞI SAVUNMAK
MEDYA DA MUHASEBE YAPMALI
OKURUN ÖĞRETİCİLİĞİ
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr