1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
 05 Ekim 2015, Pazartesi
 

 

 Kınamalarla teselli olacak noktayı çoktan aştık.  Kaldı ki, arkadaşımız Ahmet Hakan’ın öldüresiye dövülmesiyle ilgili olarak Hükümet ve AKP’den gelen açıklamalar da (beklendiği gibi) basın ve ifade özgürlüğü adına umut verici olmaktan çok uzak. Görüntüyü kurtarmaya bile yetmiyor kınamaları.

   Başbakan Davutoğlu’nun gazetecilerin bir sorusu üzerine yaptığı açıklamaya bakalım. Ahmet Hakan’a yönelik organize saldırıyı kınamış, “Kabul edilemez” demiş. Ama hemen ardından “medya ortamı ve gerilim” ile ilgili bir soruyu yanıtlarken “Gerilimleri düşürmek herkesin ortak görevidir. Bir gerilim varsa iki taraflı var demektir” diye eklemiş.

    Hem saldırıyı kınayacaksınız, hem de medya ortamındaki gerilimi iki tarafın yarattığını iddia edeceksiniz. Bu tavır, saldırı için yaratılan zemine kol kanat germek değil midir?

    Diplomatik, politik ifadeler kullanmak, lafı dolandırmak biz gazetecilere yakışmaz. Açıkça söylemek lazım. Medya ortamında bir gerginlikten söz ediliyorsa, bunun sorumlusu medya değil doğrudan siyasi iktidardır. Bugün Türkiye’de siyasi iktidarın, sözcülerinin, medyasının ve trollerinin bağımsız ve eleştirel medyaya saldırısı var. Gerginliğin nedeni bu.

   Bu iktidar, işbaşına geldiği günden itibaren medyaya karşı bir savaş yürüttü.

Hürriyet ve Doğan Grubuna yönelik iktidar odaklı baskılar, zorlamalar, suçlamalar da yeni başlamadı. Bu grup, yıllardır iktidarın nişan tahtası konumunda. Tayyip Erdoğan’ın sadece meydanlarda, kürsülerde yönelttiği suçlamaları, damgalamaları, hakaretamiz ifadeleri toplasak kalın bir kitap olur. Erdoğan, Cumhurbaşkanı olduktan sonra da bu tutumundan vazgeçmedi. Son günlerde Hürriyet ve Doğan Grubu’na yönelik ağır suçlamaların kaynağı da bizzat Erdoğan’ın konuşmaları.

    Dikkat edilirse Erdoğan, Hürriyet binasına yönelik taşlı sopalı saldırıdan sonra ne üzüntü dile getirdi ne de kınadı. Ahmet Hakan’a saldırı hakkında da aradan dört gün geçtikten sonra, o da gazetecilerin sorusu üzerine konuştu.  Orada da “olayı tasvip etmediğini” söylemekle birlikte yine saldırıya uğrayan Ahmet Hakan ve Doğan Grubu’na dolaylı suçlamalar yöneltmekten vazgeçmedi.

    Durum bu. Bizzat siyasi iktidardan beslenen, basın ve ifade özgürlüğünü hedef alan bir baskı ortamında gazetecilik yapıyoruz. Yarın öbürgün yeni saldırılar da olabilir, maalesef böyle bir tehlike mevcut.

   Bu baskılarla mücadelenin yolu eleştirel, sorgulayıcı ve bağımsız gazetecilikten hiçbir şekilde ödün vermemekten geçiyor. Siyasetçilerle kavgaya girmeyen ama geri adım da atmayan bir gazetecilik gerekli. Hürriyet,

Erdoğan ve Davutoğlu’nun söylevlerini çarşaf çarşaf yayınlayıp, iktidar sözcülüğü yapan yayın organlarından farklı bir gazete okumanın keyfini her gün yaşatmalı okurlarına. Korkmadığını, saldırıların yıldıramadığını her satırında, her köşesinde okuruna hissettirmeli.

 

    Etkisiz hale getirildi

    Bunca acı olaydan ve deneyimden sonra Türkiye’nin terörle mücadele ve Kürt sorunu konusunda 1990’lara dönmesi, aynı kısır döngüye girmekten başka sonuç vermez.  Şiddet ve terör o zaman da çözüm getirmemişti, yine getirmeyecek.

   1990’lara yeniden dönülmemesi için sadece devlet yöneticilerine ve siyasetçilere değil, medyaya da büyük görev düşüyor. Medyanın görevlerinin başında, o yıllardaki dil ve yayıncılık anlayışına dönmemek geliyor.

    Savaşı ve şiddeti savunmak yerine, barış gazeteciliği yapmanın önemini daha önce vurgulamıştım. Bugün de medyanın savaş diline teslim olmasının sakıncasına değinmek istiyorum. 1990’larda, operasyonlarda öldürülen PKK’lıların sayısı konusunda abartılı rakamlar ortaya atılırdı. Genellikle güvenlik birimlerine ve istihbarat kuruluşlarına dayandırılan bu haberlerin doğruluğunu teyid etmek de mümkün olamazdı.

   Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, operasyonlarda “2 bini aşkın teröristin öldürüldüğünü” söylemesinin ardından yine o yıllara döndük. Medyada öldürülen PKK’lılar konusunda hergün farklı ve büyük rakamlar ortaya atılıyor.

    20 Eylül’de Hürriyet’te çıkan “60 PKK’lı öldü” başlıklı haberde, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı uçakların Kuzey Irak’taki hava harekatında “en az 55-60 teröristin etkisiz hale getirildiği” yazılmıştı. Bu bilgi, “güvenlik kaynakları”na dayandırılıyordu.

   Resmi bir açıklama yoktu ama garip şekilde aynı haber, o gün altı gazetede daha vardı. Belli ki, haber tek merkezden yayılmıştı. Öldürülen PKK’lı sayısını, Sabah 60, Yeni Şafak 55-60, Milliyet ve Habertürk “en az 60”, Akşam ve Star Tunceli’deki operasyonu da ekleyerek, “100’e yakın” ve “95” olarak veriyordu.

    Güvenlik birimleri, psikolojik harp yöntemi olarak öldürülen PKK’lıların sayısını abartılı duyurma ihtiyacı duyuyor olabilir. Siyasiler, “Terörün belini kırdık” türünden nutuklar atmakta kendileri açısından yarar görebilir. Ama biz gazeteciyiz, işimiz gerçeği aktarmak. Savaş dili kullanarak gerçekliği şüpheli bilgiyi yaymak, en başta terörle mücadeleye ve barışa zarar verir.

    Kaldı ki, güvenlik birimleri eğer bu sayıların doğru olduğundan eminse, resmi açıklama yapabilir. Biz de o açıklamayı yayınlarız ama öyle olunca (Genelkurmay’ın 25 ve 29 Eylül’deki açıklamalarında olduğu gibi) haberdeki bilgilerin sorumluluğu açıklamayı yapan güvenlik biriminin olur. “Güvenlik kaynakları” ya da “istihbarat birimleri”ne dayanarak haber yaptığımızda ise tüm bilgilerin sorumluluğu gazetecinin olur. Neden biz gazeteciler, güvenlik birimleri adına sorumluluk üstlenip, psikolojik harbin unsuru haline gelelim ki?   

   Ayrıca gazetecilerin, güvenlik birimlerinin kullandığı jargona da teslim olmaması gerek. 90’larda öldürülen PKK’lılar için “ölü ele geçirildi” denirdi; bakıyorum artık bunun yerini “etkisiz hale getirildi” aldı. Bu tam bir Türkçe garabeti, hem de psikolojik harbin dilinin günümüze uyarlanmış hali...

 

    Okurdan kısa kısa

    Bülent Özel: Manşet altındaki spot şöyle: “Geçen yıl 17 maçta 9 puan kaptıran sarı kırmızılılar sahasında 49 puan topladı.” Burada bir matematik hatası var, kaybedilen puan 9 ise toplanan puanın 42 olması gerekir. (26 Eylül)

  Not: Okur haklı. Puan, haberin içinde doğru hesaplanmıştı.

    Ayhan Yükseler: 29 Eylül’deki “Kağıthane’de kaydedildi İspanya’da basıldı” haberinizde grubun 1965’te katıldığı, Hürriyet gazetesinin düzenlediği yarışma “Altın Kelebek” olarak yazılmış “Altın Mikrofon” olması gerekiyordu.

     Oktay Aksoy: Ankara ekinde Çin’de bulduğu Ankara kedilerini sahiplenen Büyükelçi Metin Kılıç haberini ilgi ile okudum. Kedi dostu Büyükelçi, “Kırgızistan’ın Türkiye Büyükelçisi” olarak takdim edilmişti ama gerçekte “Türkiye’nin Kırgızistan Büyükelçisi.” Bişkek’te görev yapıyor.(25 Eylül)

    Semih Kalkanoğlu: “Mülteci Longozu” haberi, haber niteliğinden ziyade “ihbar” niteliği taşıyor. Bu zavallı insanlar kendilerini Avrupa’ya, güvenliğe, özgürlüğe atacak küçük bir kapı bulmuşlar. Hürriyet bu yayınıyla bu kapının da kapatılmasını sağlamış olacak.  (27 Eylül)

     Ali Tartanoğlu:  “Sakız parasını bile not ettim” haberinde bütçe yönetimi yoluyla köyüne su deposu, kültür evi yaptıran kişi anlatılıyor. Ama köyün adını iyi gizlemişsiniz. Bisikletle gittiği kasabanın adını da göremedim. (28 Eylül)

    İbrahim Saracoğlu: “Tabelayı asan da hesap verecek olan da benim” başlıklı haberde Binali Yıldırım için “İzmir 1.Bölge 1.sıra milletvekili” denilmiş. Binali Yıldırım, milletvekili değil, milletvekili adayı. (29 Eylül)

FARUK BİLDİRİCİ /HÜRRİYET/ 5 EKİM 2015  


 
BUYURUN DÜNYAYA BAKALIM
HAFİYELİK VE GAZETECİLİK
OTOMOTİV GAZETECİLERİ
TEST ARACIYLA TATİL
ÖNEMİNİ AZALTMAZDI
ÜZMEK İSTEMEZDİM
SALDIRIYI GERGİNLİK DİYE SUNMAK
KÜSTAH KÜSTAHÇA KÜSTAHLIK
ÖLÜMDEN KAÇAN ADAMIN PANTOLONU
PHOTOSHOP’SUZ TÜRKİYE
SAVAŞ TAMTAMLARI
ŞİMDİ SIRA OKURLARDA
MEDYADA BÜYÜK UZLAŞMA
ENSESTİ BÖYLE Mİ KONUŞMALIYDIK?
ÖLÜ FOTOĞRAFINDA İKİLİ STANDART
15 TEMMUZ GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ MİYİZ, YARGIÇ MI?
FATİH TERİM VE ÜST AKIL
ÖLEN ÜNLÜNÜN ARDINDAN
DUAYENDEN ETİK UYARILAR
GAZETECİLİK VE AKTİVİZM
ASMALIMESCİT'TEKİ STÜDYO
SÖYLEŞİNİN KAYNAĞI EKSİK
KORKU HİPNOZU
YEDİ BİN YILLIK BUĞDAY
GAZETECİNİN KİŞİSEL ÇIKARI
"KÜSTAH" YAZMA ÖZGÜRLÜĞÜ
INSTAGRAMDA ÜRÜN YERLEŞTİRME
KANDIRMAK KOLAYMIŞ
TUTUKLATAN FOTOĞRAF İDDİANAMEDE YOK
ELEKTRİKLİ SCOOTER SORULARI
SÖYLEŞİDE DOĞRULAR SÖYLENMİYORSA
POHPOHLAYAN DA NORMALLEŞTİREN DE BİZİZ
TÜRKÇEYE SAYGI
KOPYA ÇEKME ADABI
AVRUPA FOBİSİ
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr