1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 YA SONRA?
 31 Ağustos 2015, Pazartesi
 

     “O komiser bu kez bir kadını ezdi” haberi, 19 Ağustos’ta üçüncü sayfada yayımlandı.  Haziran ayında karakol bahçesinde bir köpeğe ateş ettikten sonra açığa alınan Komiser Yardımcısı M.A., bu kez aracıyla 72 yaşındaki bir kadına çarpıp ölümüne neden olmuştu.

   Haberi okuduktan sonra DHA Ege Temsilcisi İlyas Özgüven’e sordum; araştırıp yanıtladı. Komiser Yardımcısı M.A. hakkında köpeğe ateş etmesi nedeniyle başlatılan soruşturma sürüyormuş, henüz görevine dönmemiş.

   Belki böyle bir kaza olmasaydı, bu polisle ilgili soruşturma yeniden gündeme gelmeyecekti; bir gün sessiz sedasız görevine dönecekti. Çünkü kamuoyunda tepki çeken hemen her olayda aynı süreç yineleniyor. Bir olay mı oldu?  Yetkili kişiler, “İnceleme (ya da soruşturma) başlatıldı” açıklaması yapıyor. Sonra olay unutulup gidiyor.

  Örnek vermek gerekirse, Ağrı Valiliği, Kobani eylemleri sırasında Cizre’de olaylara müdahale ederken zırhlı araç içinde yaptıkları konuşmaları ve çektikleri görüntüleri sosyal medyada paylaşan dört polis hakkında idari soruşturma başlatıldığını açıklamıştı. Sonucun ne olduğunu bilmiyoruz.

  Gaziantep'te valiliğe yürüyen bir gruba yönelik müdahalede, polis memurunun ensesinden tutarak tartaklayan ve “Sık la sık” diye bağıran polis amiri hakkında açılan soruşturmanın sonucunu bilmiyoruz.

  Geçen yıl eylül ayında Boğaziçi Köprüsü'nde intihar girişimde bulunan bir gençle özçekim yaparken kameralar tarafından görüntülenen polis hakkında başlatılan soruşturmanın nasıl sonuçlandığını da bilmiyoruz.

   Bunlar henüz hafızalarda canlı olan nispeten yeni örnekler. Unutulup giden, muhtemelen sorumluları ceza almayan daha eski onlarca örnek verilebilir. Üstelik geçmişte yaşananlardan biliyoruz ki, sadece polislerle ilgili değil, kamu görevlileriyle ilgili inceleme ve soruşturmaların çoğunda benzer bir mekanizma işliyor. İlk başta medyaya yansıyor ama sonucun ne olduğu, ceza alıp almadıkları çoğu zaman topluma duyurulmadan geçip gidiyor.

   Şimdi bakın, sosyal medyada “Şile Kalesi’nin restorasyon sırasında Sünger Bob’a benzetildiği” eleştirilerinden sonra inceleme başlatıldığı açıklandı.

    Başka güncel örnekler de var. Başbakan Davutoğlu, Yüksekova’da işçileri yere yatırıp “Ne yaptı lan size bu devlet” diye bağıran ve görüntülerini sosyal medyada paylaşan özel harekat polisleriyle ilgili inceleme talimatı verdi.

    7 Haziran seçimlerinden önce HDP’nin Diyarbakır mitingine bombalı saldırı düzenleyen Orhan Gönder’in, terör şüphelisi olarak aranmasına rağmen, asker kaçağı diye gözaltına alındıktan sonra serbest bırakılması nedeniyle 17 polisle ilgili soruşturma açıldı. O da Hürriyet’in inceleme aşamasındaki ısrarlı takibinin sonucu olarak…

  Türkiye’de cezasızlık kültürünün yaygın olduğu ve devletin memurunu koruma refleksinin sürdüğü herkesin malumu. Bu kültürün değişimi ve korumacılığın sona ermesi, ancak gazetecilerin her incelemeyi, her soruşturmayı ısrarla takip etmesiyle sağlanabilir.

    Aksi halde “Soruşturma açıldı” açıklamaları, tepkileri yatıştıracak birer halkla ilişkiler manevrası olarak sürer gider; suçlular yine cezasız kalır. Soruşturmaları takip etmeyen medya da korumacı zihniyetin günahlarına ortak olur.

 

Ombudsmanlar tartıştı

    ABD’de, iki gazetecinin canlı yayın sırasında öldürülmesiyle ilgili görüntülerin yayınlanması, sosyal medyada olduğu gibi Dünya Ombudsmanlar Örgütü’nün (ONO) mail grubunda da tartışıldı.

   CBC Ombudsmanı Esther Enkin tartışmayı başlatırken, kendisinin sadece olayı yansıtan birkaç karenin yayınlanmasından yana olduğunu vurguladı ve sordu; “Görüntülerin şiddet içermesinin yanısıra bu videonun saldırgan tarafından çekilmiş olması nasıl kullanılacağını değiştirir mi?”

   Saldırgan, cinayet anını görüntülediği 56 saniyelik bir videoyu sosyal medyada paylaşmış; bazı medya kuruluşları bu görüntüleri yayınlamıştı.

   Tartışmaya katılan ombudsmanlar için de tek doğru yoktu. Büyük çoğunluğu saldırganın çektiği görüntüleri yayınlamanın “basından ilgi görme amacını gerçekleştirmesine yardımcı olmak ve davranışını onaylamak” anlamına geleceğini düşünüyordu. NPR’den Elizabeth Jensen gibi çoğu ombudsman, “Okuru bilgilendirme görevini yerine getirmek için bir kare yayınlanabilir” derken, bazıları hiçbir karenin yayınlanmaması gerektiğini savundu. Bu görüşte olan Finlandiya’dan Ritta Pihlajamaki, sadece öldürülen insanların hayattayken çekilen fotoğraflarının yayınlanabileceğini, ülkesinde daha önce meydana gelen iki olayda da saldırganların çektiği videoların yayına konulmadığını hatırlattı.

   Tek farklı görüş PBS’ten Michael Getler’den geldi. “Ben olsam görüntülerin tamamını kullanırdım” dedi ve gerekçesini şöyle açıkladı:

   “Çünkü bu görüntüler, silahlı şiddetin salgın haline geldiği bir ülkenin gündelik gerçekliği. Canlı yayında çifte cinayet büyük bir haber. Kesinlikle rahatsız edici ama çarpıcı ve belgeleyici. Turuncu kıyafetler içinde kafasının kesilmesini bekleyen insanları göstermekten daha kötü değil.”

    Ben, Getler’in görüşüne katılmıyorum. Dikkat edilirse, hiçbir medya kuruluşu IŞİD’in turuncu kıyafetler giydirdiği o insanların öldürülme anının görüntülerini yayınlamıyor. Olayı belgelemek ve okurları bilgilendirmek açısından sadece ilk kareler veriliyor.

   Virginia eyaletindeki bu cinayette de şiddet anını içermeyen bir iki karenin yayınlanması gerektiğini düşünüyorum. Zaten Hürriyet de bu doğrultuda yayın yaptı. Saldırganın çektiği görüntülerin tamamını yayınlamak, onun amacını gerçekleştirmesine yardımcı olacağı gibi, davranışını onaylama sonucu da doğurur. Şiddetin pornografisi olarak nitelendirebileceğimiz bu görüntülerin yayımlanması rahatsız edici. Üstelik şiddete eğilimli insanlar için örnek oluşturma riski de taşıyor. 

 

      Okurdan kısa kısa   

     Nail Tural: Bugün (25 Ağustos) ilk sayfadaki “Yarbay tartışması” başlığına itirazım var. O yarbay kimliği belirsiz-trol hesaplardan “PKK’lı”, “Paralelci” diye kampanyaya maruz kalıyorsa bunun adı saldırıdır. Hem de çirkin saldırı.  “Ak troller sert eleştirdi” demek, o hesaplara meşruiyet sağlıyor.

    İskender Can: Sizin için verimli olabilir. Ancak saygı duyarak okuduğum gazetenizde Kim Kardashian haberine artık tahammülüm kalmadı. Onun yerine başkası olsa da olur. Artık kendimi aptal bir Türk gibi hissetmek istemiyorum.

   Ahmet Aksoy: Büyük üzüntü içindeyim. 17 Ağustos’tan beri, Bil Bul ekinde Futoshiki (Eşit Değil) bulmacası yok. Geçicidir diye bekledim. Ama bugünkü Hürriyet’te bulmaca ekinin yenilendiğinden söz ediliyor, görünüşe göre Futoshiki’den vazgeçilmiş.

     Cem Bozcuk: Hukuk devletine saygılı, laik, demokratik çizgide haberciliğe devam etmenizi diliyorum. Sadece üst gelir seviyesine değil, her gelir düzeyine hitap eden bir yayın çizgisinde olmanızı, laikliğe sahip çıkmanızı diliyorum.

    A.Rıza Keskinalemdar: 27 Ağustos’ta “Marmaris'te 5 bin binaya yıkım kararı” başlıklı haberin son paragrafı eksik kalmış. İlanların arasına sıkışmış, değişik puntolarla basıldığı için ilgisiz gibi duran “Kamu Binalarının Ruhsatı Yok” başlıklı parça da sayfa düzenleme kurbanı olmuş.

FARUK BİLDİRİCİ/ HÜRRİYET/ 31 AĞUSTOS 2015

 
RONALDO SÖYLEŞİSİ
İNSAN HAKLARI HABERLERİ
"ASKERİ KAYNAKLAR" YANLIŞI
SİLAH KENDİLİĞİNDEN ATEŞ ALIR MI?
TECAVÜZÜ HAFİFLETMEYELİM
GAZETECİLİKTE ÇIKAR ÇATIŞMASI
MEDYANIN ÜLKE ALGISINA KATKISI
BOŞ SÜTUNLAR
MEDYA İKLİM SORUNUNDA ETKİSİZ AKTÖR
"NOBEL ÖDÜLLÜ" DİYORSAN
MÜZİSYEN BERKLEE'DE OKUDUM DERSE
REKLAMIN ETKİLİ VE UCUZ YOLU
ÜRPERTİCİ BİR FOTOĞRAFTI
"HAMİLEYE TEKME"DEN HUKUK DERSİ
"KAYYIM"A DİLİMİZ DÖNMÜYOR
YABANCI MARKALI YERLİ ARAÇLAR
YALANLAMALAR DA YALANLANIR
TEK KAYNAĞA DAYALI HABER
SİYASİ HABERLERDE EŞİTLİK
GAZETECİLİĞİ SAVUNMAK
MASABAŞI HABERCİLİK
JİGOLO KOCALAR VE IŞİD'E KAÇAN KIZLAR
ÜNİVERSİTEDE ATIŞ POLİGONU
ÇEKYA MI?
ANGELİNA JOLİE NEDEN GELMEDİ?
MANTIK VE VİCDAN SÜZGECİ
YANILTAN SANATÇILAR
HABERCİLİK SUÇU
EKONOMİNİN AKTÖRLERİ
İNTİHAR HABERLERİNİN ÇEKİCİLİĞİ
ÖZELEŞTİRİ ZAMANI
İNTİHARLAR, TAHLİYELER VE SORUMLULUĞUMUZ
DARBELERE KARŞI ÇIKARKEN
HABERCİNİN KADERİ
MERAK KONUSU KLASİĞİ
İSTANBUL-İZMİR ARASI KAÇ SAAT?
İKİ TURİZMCİDEN ELEŞTİRİ
SERİ KATİL TEFRİKASI
ŞEHİT CENAZELERİNDEKİ SALDIRGANLIK
BİNALARI KİM YIKTI?
VENEZUELA'DAKİ HAMBURGER
YAZILMAMIŞ HABERE İHTAR
BAKAN HAKLI MIYDI?
HABER NASIL YAZILMAZ?
YARGIÇ DEĞİLİZ
BASKIN HABERİNDEKİ YANLIŞLAR
GAZETECİ ÖRTBAS ETMEZ
KODLAMA VE BUZLAMA KILAVUZU
140 BİN TÜPGAZ MI?
FRİKİK GAZETECİLİĞİ
BİLGİ KİRLİLİĞİNE DİKKAT
GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ KADIN
GAZETECİ KİMLİĞİNİ GİZLER Mİ?
BULMACA MERAKLILARINA YANITLAR
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
CAN YÜCEL GÖRSE KAHROLURDU
KİŞİSEL VERİLERİN GÜVENLİĞİ
OPERASYON HABERLERİNE DAİR GÖZLEMLER
SUÇLU İLAN ETMEDEN
KADIN AKADEMİSYENİN İTİRAZI
RUS SÖZCÜ HAKLI MI?
İDAMIN YAŞI
HAYVANLAR VE HAKARETLER
SOSYAL MEDYA VE MAHREMİYET
TATLITUĞ FOTOĞRAFINA YORUM
O KOMUTAN ŞEHİT Mİ?
YEREL HABERLERE EDİTORYAL SÜZGEÇ
MAHKEME KARARI YAZARKEN
AZİZ YILDIRIM'DAN MEKTUP
DR.MUCİZE Mİ?
RİVAYETLER ÖLDÜRÜCÜDÜR
GAZETECİ REFLEKSİ
GERÇEĞİ SÖYLEMEYEN KINAMALAR
BİR YAZAR TUTUKLANIRSA
YALAN BİLE DEĞİL
HÜRRİYET OKURLARINA ÇAĞRI
HÜRRİYET VE ERDOĞAN'IN "400 VEKİL" SÖZÜ
GÖRMEZDEN GELİNEMEZDİ
YA SONRA?
NE DERLERSE DESİNLER
GAZETECİ CİNAYETİNİN NEDENİ
HABER AJANSLARINA ÇAĞRI
SÖYLEŞİDE GAZETECİNİN ROLÜ
"ASKERİ KAYNAK" NEDİR?
ASPARAGAS BÖCEĞİ
NEFRET TACİRLERİNE ARACILIK
GÜCÜN SÖYLEME ETKİSİ
HABERLER AKLAMAZ
GAZETECİYE YASAĞI SAVUNMAK
MEDYA DA MUHASEBE YAPMALI
OKURUN ÖĞRETİCİLİĞİ
İMA ETME SUÇU
CUMHURBAŞKANI'NA DA EŞİT MESAFE
BAKANLIĞIN SÖYLEYEMEDİĞİ
GÜMRÜKSÜZ PARA SAHASI
NEFRET SÖYLEMİ Mİ?
OTOMOTİV SAYFASINA BİR ELEŞTİRİ
ZAYTUNG ŞAKASI GİBİ
MEDYA MAHALLESİNİN JANDARMALARI
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
1 - 2 - 3 - 4
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr