1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
 06 Ekim 2014, Pazartesi
 

Irak ve Suriye’deki terör örgütlenmesi, kendine bir süredir “İslam Devleti” adını veriyor. Ama Türkiye’de aralarında Hürriyet’in de bulunduğu medya ağız birliği etmişçesine “IŞİD” olarak yazıyor bu örgütün adını.

Sadece medya değil, devlet adamları ve uzmanlar da aynı ismi kullanıyor bu örgüt için. Fransa’da yaşayan Hürriyet okuru Gül Urfa S. orada izlediği bir televizyon programında örgütün “İslam Devleti” olarak anıldığını duyunca Türkiye medyasının tutumunu sorma gereği duymuş:

“Medya sürekli IŞİD diyor ama örneğin Fransa’da tercüme edildiğinde ‘İslam Devleti’ deniyor, yani İD. Neden Türk medyası IŞİD diyor o zaman? Bu önemli çünkü herkes kendisini tanımladığı terminolojide anılmak durumunda.”

Benzer bir soru da Twitter’dan geldi. Orada da “Örgütün adı #islamdevleti İD ise neden ısrarla Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD) olarak yazılıyor? CB Erdoğan da İD’ye IŞİD diyor, devlet politikası mı ya da ‘İslam Devleti’ adı kutsal da herkes ağız birliği mi yapıyor?” diye soruyordu bir okur.

Bildiğim kadarıyla iktidardan medyaya IŞİD konusunda “AKP yerine Ak Parti diyeceksiniz” türünden bir istek gelmedi. Bu örgüt ilk başta kendine “Irak Şam İslam Devleti” (Devlet’ül İslâmiyye fi’l Irak ve’ş Şam) adını vermişti, onun da Türkçedeki kısaltması IŞİD’di. Örgüt, Haziran 2014’te adını “İslam Devleti” olarak değiştirse de IŞİD olarak yazılmaya ve söylenmeye devam etti.

Batı medyasında da örgüt, başlangıçta ISIS (Islamic State of Iraq and al-Sham) ya da ISIL (Islamic State of Iraq and the Levant) olarak anılıyordu. “Levant” ve “al-Sham”, Suriye’den Filistin toprakları ve Ürdün’e uzanan bir bölgeyi ifade ediyor.

Örgüt adını değiştirdiğini ilan edince Batı medyası da “Islamic State” (İslam Devleti) olarak yazmaya başladı. “Islamic State”in kısaltması olarak da genellikle yine “ISIS” ya da “ISIL” kullanılıyor. New York Times gibi, kısaltmayı “IS” olarak yapan medya kuruluşlarına da rastlanıyor.

Fakat Batı’da “İslam Devleti” adlandırmasını kullanmanın doğru olup olmadığı tartışılıyor bir yandan da. Arzu Çakır Morin’in Hürriyet Sosyal’de çıkan “Fransızlar neden IŞİD değil DAEŞ diyor” başlıklı yazısına göre, “İslam Devleti” adına ilk karşı çıkan, Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius oldu. Fabius, 10 Eylül’deki Meclis konuşmasında “Bunlar ne bir devlet, ne de İslamla alakaları var. Bu barbarları isimlendirirken devlet demeyelim” çağrısında bulundu. Fabius’un bu girişiminin ardından Fransa’da “Irak Şam İslam Devleti”nin (IŞİD) Arapça kısaltması olan “DAEŞ” kullanımı hızla yayıldı. İngilizce yazılışıyla “DAESH”i birkaç kez kullananlardan biri de ABD Dışişleri Bakanı Kerry’di ama ABD yönetimi genellikle, ISIL kısaltmasını tercih ediyor.

Bu arada Kürtler de Fabius’un çağrısına benzer şekilde “Irak Şam İslam Devleti”nin Kürtçe kısaltması olan “DAİŞ” diye adlandırıyor bu örgütü.

Tartışmaya değer bir sorun var ortada. Bir yandan bakıldığında, “Madem bu örgüt kendine ‘İslam Devleti’ diyor, bu adı kullanmak, kısaltmasını da ‘İD’ olarak yazmak durumundayız. İlan ettikleri ilk ismi kabul edip, ikincisini reddetmek tutarlı olmaz denebilir” denebilir.

Fakat öbür yandan istedikleri adı kullanmak bu örgütü “İslam Devleti” olarak tanıtmak, meşruiyet kazanmasına yardımcı olmak anlamına gelir. Oysa ne örgüt lideri El Bağdadi, kendisinin ilan ettiği gibi “halife” olarak kabul edilebilir, ne de örgütün kendisini “İslam Devleti” olarak adlandırması.

Bu nedenlerle “IŞİD” kısaltmasını kullanmanın doğru olduğu kanısındayım. Ama örgütün ideolojik yaklaşımını anlatabilmek, cihatçı bir grup olduklarını vurgulamak da gerekli. Hatta bazen Hürriyet’in Dış Haberler sayfalarında rastladığımız “İslam Devleti diye adını değiştiren terör örgütü IŞİD” tanımı da isabetli bir yaklaşım.

 

Hediyelere iade

İstanbul Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç, CHP kurultayını izleyen 30 kadar gazeteciye bir akşam yemeği düzenlemiş. Katılan gazetecilere üzerinde isimleri kazınmış Mont Blanc dolmakalemler hediye etmiş.

Davetli oldukları halde yemeğe katılamayan Hürriyet muhabirleri Aysel Alp ve Okan Konuralp’in hediyeleri büroya gönderilmiş. Alp ve Konuralp ise birbirinden habersiz şekilde nazik birer mektupla Başkan Kılıç’a iade etmişler dolmakalemleri. Ben gecikmeli öğrendim bu hediyelerin iadesini…

Arkadaşların hediyeleri iade etmelerinin temel nedeni, böyle bir hediyenin gazetecilik meslek ilkelerine aykırı olması. Çünkü bir gazeteci, haber kaynağı durumundaki bir kişi ya da kuruluştan menfaat sağlayamaz; ayrıcalık kabul edemez. Tarafsız ve bağımsız gazetecilik için olmazsa olmaz bir koşul bu.

Ayrıca Hürriyet çalışanlarının değerli hediyeleri almasını Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) mevzuatı çerçevesinde hazırlanan ve kurula iletilen “Hürriyet Etik İlkeler Prosedürü” de sınırlıyor. Bu prosedüre göre Hürriyet çalışanlarına verilecek hediyelerin üst sınırı 250 TL.

Oysa Başkan Kılıç’ın hediyesi olan kalemlerin ederi, bu rakamın üzerinde.

Bu yüzden arkadaşlarımın hediye kalemleri iade etmesi son derece yerinde bir davranış. Umarım belediyeler başta olmak üzere bütün kişi, kurum ve şirketler, gazetecilere değerli ve aslında gereksiz hediyeler göndermekten vazgeçer…

 

Okurdan kısa kısa:

Prof. Dr. Süleyman İrvan: 29 Eylül’de “Kürt petrolü dünyayı dolaşıyor” haberinde bilgi yanlışları var. “14 milyon varil petrolü Ceyhan’dan yükleyen 20 tankerden 10’unu tespit ettik” deniyor. Ancak ikinci sayfadaki bilgilerde bu miktarda petrolü taşıyacak tanker yok. Tabloya göre 10 tanker ancak 649 bin ton kapasiteli. Ayrıca Kamari tankerinin 82 bin ton kapasiteli olduğu yazıyor ama haberde 1 milyon varil petrol taşıma kapasitesinden bahsediliyor.

Not: Haber doğru ama tablo hatalı. Tankerlerin “Taşıma kapasite”leri ile “Boş ağırlık”ları yer değiştirmiş. Bu yüzden tankerlerin kapasiteleri düşük görünüyor.

Birgül Ergev: George Clooney’in düğünüyle ilgili haberdeki (..Clooney’in sağdıcı olan Oscar ödüllü oyuncu Rende Gerber ) cümlesini anlayamadım. Şu ödüllü oyuncu Gerber’in filmlerini ve hangi yıl Oscar aldığını merak ettim doğrusu! Adı da Rande Gerber bu arada. Rende değil... (28 Eylül)

Not: Okur haklı. Bu kişi Oscar almak bir yana oyuncu değil işadamı.

Bora Kılıçoğlu: Dünkü (9 Eylül) spor sayfasında yine kurşunlu başlık vardı: "Bursaspor’dan tek kurşun”. Ben yazdıktan sonra hassasiyet gösterilir sanmıştım. Ama aynen devam ediyor. Bu başlıkları atan kişiye tavsiyelerimi iletin lütfen; “Bursaspor tek kurşunla gebertti” ya da bol gollü bir galibiyet alırsa “Bursaspor otomatik tüfekle kurşun saçtı”. Berabere olursa “Bursaspor’un kurşunları karavana”. Yenilirse “Bursaspor’un alnının ortasından tek kurşun”

Kerem Türkman: 3 Ekim’de çıkan “Cumhurbaşkanlığı anketleri kurala uygun” haberinde Hürriyet okuru yanıltıyor. Sadece Konda incelendi.

 Not: Başlık ve giriş cümlesi, haberin sonundaki bilgi ile uyuşmuyor. Yedi şirketin soruları yanıtlamadığı, sadece Konda’nın yanıt verdiği orada belirtiliyor.

Alkan Esin: 28 Eylül’de sporda 42. sayfada hatalarla karşılaştım. Skor listesinde Şaziye İvegin’in adı Şadiye olmuş. Haberde de “Periler 5 dakikayı da Sanders’ın basketiyle 46-43 galip tamamladı” yazıyor. “Önde tamamladı” yazması lazım. Galip yazınca maç bitmiş olarak anlıyorum ben.

Üzeyir B.: 85 yaşındayım. Gazetede mavi zemin üzerine yazılan küçük küçük yazıları okuyamıyorum. Lütfen renkli zemine beyaz harflerle yazmayın.

Seher Uzelli: Sitenizi beğenerek takip ediyorum. Bilgisayarımda sık kullanılanlarda birinci sıradasınız. Reklam gelirlerinin önemini biliyorum fakat her tıkladığım haberde, haberden önce açılan reklam sayfalarından gına geldi.

Hakan Gönenli: Pazar günü ekonomi sayfasındaki bir habere inanamadım. Altına üstüne baktım, acaba haberin bir tarafında “advertorial” ibaresi yer alıyor mu diye. Ama yer almadığını gördüm. Haberin başlığı “Cadde’de sağlıklı yaşam evleri”. Reklama evet ama advertorial’u haber gibi sunmaya hayır! 

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 6 EKİM 2014


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr