1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
 19 Mayıs 2014, Pazartesi
 

Medya yeni keşfetti CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel’i. Soma’daki madenlerle ilgili araştırma önergesinin 20 gün önce AKP’nin oylarıyla Meclis’te reddedilmiş olduğu haberi, facianın ertesi günü gazetelerin ilk sayfasındaydı.

Haberlerin ortak noktası, AKP’nin bu madenlerle ilgili iddiaları ciddiye almamasıydı. Peki, Soma’daki madenlerle ilgili bu iddiaları medya ne kadar önemsemiş, ciddiye almıştı? Bu soruya yanıt verebilmek için 29 Nisan’da TBMM’de yapılan görüşmenin ertesi günü çıkan gazeteleri taradım. Hürriyet dâhil hiçbir gazetede Meclis’teki görüşmelerle ilgili tek satır haber bulamadım.

Demek ki, Soma’daki madenlerle ilgili iddiaları medya da ciddiye almamış! Oysa bırakın Meclis’teki görüşmelerin yayımlanmasını, doğal gazetecilik refleksi, orada dile getirilenlerin peşine düşmeyi, Yazı İşleri’nin Soma’ya muhabir göndermesini ve oradaki durumun araştırılmasını gerektirirdi. Bunun yapılamamış olması, son yıllarda Türkiye’de ortaya çıkan gazetecilik açığına da işaret ediyor.

Ne yazık ki, Başbakan, bakanlar, siyasetçiler ve işadamlarının açıklamalarını deşifre edip, bir şey katmadan haberleştirmek makbul bir gazetecilik artık. Toplumsal sorunların, haksızlıkların üzerine giden, kitlelerin problemlerini dert edinen, gizlenen gerçekleri ortaya çıkarmak için didinen bir gazetecilik anlayışı yerine, siyasi iktidarın ya da iç çevrelerinin sözcülüğünü yapan, araştırmak yerine aktarılanla, söylenenle yetinen bir habercilik tarzı hâkim medyaya. Tabii bir de “yangın yeri gazeteciliği” yayıldı; bir yerde olay mı var, hemen duman tüten yere gidiliyor; görünen aktarılıyor, sonra da unutulup gidiyor o yangın.

Elbette böyle bir gazeteciliğin yerleşmesinde siyasi iktidarın baskıcı tutumunun etkisi büyük ama iktidar tek neden olarak gösterilemez. Medyanın habercilik yerine eğlendirmeyi, şovu ön plana almasının ve toplumdaki güç odaklarıyla içli dışlı olmasının etkisi de az değil bugünlere gelinmesinde…

Soma’daki maden faciasını doğal göstermek için yüzyıl öncesinden örnekler veren Başbakan Erdoğan’a tek soru sorulamamış olması bile yeterince göstermiyor mu Türkiye medyasının ahvalini?

 

Dokuz yıl aradan sonra

Okur Temsilcisi olarak, bir okurun yayımlanan bir yazıya “Ben gazetenize böyle bir mektup göndermedim” diye itiraz etmesine ilk kez tanık oldum. O nedenle Eda Çiftçi’nin mailini şaşkınlıkla karşıladım:

“2003 yılında Milliyet’te Anneler gününde çıkması için anneme yazdığım yazının 10 Mayıs 2014 tarihinde gazetenizin Güzin Abla köşesinde yayınlanmasının etik bir davranış olmadığı kanısındayım. Ben ya da ailemizden hiç kimse bu yazıyı Güzin Abla köşesinde yayınlanması için göndermedik. Ailemiz sıkıntılı bir dönemdeyken bu yazının yayınlanması hoş olmadı.”

Öncelikle Güzin Abla köşesinde yayımlanan “Ellerini öpemedim ama toprağını öpeceğim anne” başlıklı okur mektubuna baktım. Yaşamını yitiren anneye yazılmış, etkileyici, duygusal bir metindi.

Okurun itirazının gerçeği ne denli yansıttığını anlamak için 2003 yılında Milliyet’te yayımlandığı söylenen ilanı aramaya giriştim. Bulundu da… Gerçekten bu metin, 9 Mayıs 2004 tarihinde Milliyet’in sadece Çukurova baskısında “Can annemize” başlığıyla ilan olarak çıkmıştı. Milliyet’teki ilan metni ile 2014’te Güzin Abla’da çıkan metin birebir aynıydı.

Ancak arşivi tararken yeni bir bilgiye rastladım; bu mektup, ilan olarak Milliyet’te çıktıktan bir yıl sonraki Anneler Günü’nde, Hürriyet’te yine Güzin Abla köşesinde yer almıştı! Metni ,7 Mayıs 2005’te “Ölüm sana yakışmadı anne” başlığıyla yayımlayan Güzin Sayar’dı. 2006 yılında Sayar’ın yaşamını yitirmesinin ardından bu köşeyi kızı Feyza Algan hazırlamaya başlamış; Algan da aynı mektubu aradan dokuz yıl geçtikten sonra yeniden yayımlamıştı.

Okurun eleştirisini Feyza Algan’a da ilettim. Algan, yazıyı Milliyet’ten almasının kesinlikle söz konusu olmadığını vurguladı:

“Asla başka bir yayından yazı almam. Alırsam da kaynak belirtirim. Zaten bende Milliyet Çukurova arşivi ne arasın? Aile aynı maili bana da göndermişti, belli ki unutmuşlar. Ya da annelerinin ölümünü unutmak istemişler. Haklı olabilirler ama art niyetim yoktu. Anneler Günü için, eski de olsa anlamlı bulduğum için bir kez daha yayınladım.”

İlan metnini kaleme alan Eda Çiftçi, kesinlikle göndermediğini söylediğine göre, ailenin başka bir ferdi ondan habersiz olarak iletmiş olabilir mi Algan’a bu metni? Bu ihtimali de reddediyor Çiftçi. Feyza Algan da eski maillerin orijinallerini saklamadığını, sadece isim ve metinleri arşivlediğini söylediği için bu metnin Hürriyet’e gelişiyle ilgili kesin bir yargıda bulunamıyorum.

Fakat bu mektubun dokuz yıl sonra Hürriyet’te yeniden yayınlanmasında problem olduğunu söyleyebilirim. Bir metni bu kadar yıl sonra yeniden yayımlarken doğru olan izin almaktı; bu mümkün değilse en azından eski bir yazı olduğunu bir dipnot ile okura aktarmak ve eski yayın tarihini vermek gerekirdi.

Maalesef yazıda böyle bir dipnot yok. Üstelik 2005’teki yayında insanların soyadları yokken, şimdi bu bilgi de eklenmiş. Dolayısıyla bu insanlar, yeni kaybettikleri annelerine bir mektup yazmış gibi sunulmuş oluyor. Bu kadar yılda koşulların, insan ilişkilerinin değişmiş olabileceği gerçeği de ihmal ediliyor.

 

Hürriyet Sosyal’e eleştiriler

Hürriyet internet, bu hafta “Hürriyet Sosyal” diye tanımlanan yeni bir adım attı. Her yenilikte olduğu gibi, bu değişiklikten mutlu olmayan, alışkanlıklarına bağlı okurlardan tepkiler geldi. Eleştiriler, özellikle yazarların okunmasının zorlaştığı ve üye olma zorunluluğu noktalarında toplanıyordu:

Uğur Türkay: Özellikle Gezi olayları sonrasında onurlu duruş ve gerçek, tarafsız gazetecilik ilkelerine uygun davranan Hürriyet’imiz, internette izlenmesini zorlaştırıcı, hele benim gibi belli kurallarla karşı karşıya bırakılmaktan hoşlanmayanlar için kabul edilmesi zor bir uygulama başlatmış.

Erol Karaoğuz: Yapmış olduğunuz bu uygulamanın gerçekten bir fişlemeden farkı yok. Hiç öyle dünyada ilk kez falan diye övünmeyin.

Ali Bertan: Yeni uygulamanız yüzünden yazarlarınızı kaç gündür okuyamıyorum. Eminim birçok okur şikâyetçidir. Bu yapılan kendi ayağınıza kurşun sıkmak gibi bir şey. Lütfen bu uygulamadan vazgeçin.

Beyhan Yılmaztürk: Hesap birleştirmeyi anlatırken bana ve herkese sen diye hitap edemezsiniz. Siz beni üye yaparak sınıflandıramazsınız, benim adıma seçicilik yapamazsınız. Bu durumu düzeltmezseniz gazetenizi okumayacağız.

Ö. Faruk Çeppioğlu: Bir köşe yazısını okumak için bu eziyeti getirdiniz ya. Kutlarım sizi. Her seferinde giriş yap, bunu yap! Artık okunmayacağınızı bilin.

Tuna B. Tarım: Birçok web sitesi okuyucularını üyeliğe davet ediyor ama üye olmak istemeyenleri kaybetmek istemediklerinden üye olmadan bağlantıya da izin veriyor. Hürriyet’in de bu zorunluluğu kaldırmasını rica ediyorum.

Emrah Kırıt: Kişiye özel internet gazetesini fevkalade buluyorum. Fakat kat edilecek çok yol var. Bir defa okur, yazar ve haberlerin tümü için seçim yapabilmeli, tamamen kişiselleştirilebilmeli. Ancak iletişim dili, yabancısı olduğum bir dil... Bir gazete, okuruyla bu tarz bir hitapla iletişim kurabilir mi?

Bu eleştirilerin bir bölümüne maillerle yanıt vermeye çalıştım. Ama iletilerin tamamını Hürriyet internette kurulan iletisim@hurpass.com’a aktardım, onlar tek tek yanıtladılar eleştirileri.

Okur Temsilcisi olarak okurların, “yazarlara ulaşmayı zorlaştırdınız, üyelik şifresiyle girişe ne gerek var” eleştirisini anlıyorum. İnternette her şeyin tek tık uzaklıkta olmasını istemek, aslında internetin bizleri alıştırdığı bir konfor. Ama internet dünyası kendi içinde sürekli bir devinim yaşıyor ve bu devinime Hürriyet’in de ayak uydurması zorunlu.

Sanal alem, çelişik gibi görünse de sosyal platformlar ve kişiselleşme yönünde ilerliyor. Hürriyet Sosyal’in temel amacı da Türkiye’de adımları henüz pek hissedilmese de bu yenilenmeye ayak uydurmak.

Okurlar, artık Hürriyet interneti kişiselleştirebilecek, ilgi alanlarına daha kolay ulaşabilecek. Okurların elde edecekleri en büyük avantaj ise yazarlarla interaktif iletişim kurabilmek ve yazarların gazetede yayınlananların dışındaki yazılarına da ulaşabilmek olacak. Çünkü Hürriyet yazarları, o platformda günün her saati yeni yazılar yazabilecek, yorumlar yapabilecek.

Bunun karşılığında getirilen yük ise, üye olmak. Üyelik, Hürriyet’in de okuruyla interaktif ilişki kurabilmesi için zorunlu görülüyor. Öyle gizli bilgiler de istenmiyor okurlardan. Bilgisayarından Hurpass sistemiyle giren okurun, -çıkış yapmadığı sürece- yeniden şifre girmesine gerek kalmıyor.

Hürriyet internet yöneticileri, okurlardan biraz zaman istiyor; sistemin ve nimetlerinin iyice anlaşılabilmesi için… Tabii ben de eleştirileri beklerim yine… 

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 19 MAYIS 2014


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr