1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda.  Haberlerin peşinden koştum; haber trafiği yönettim, söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım. Dokuz yıl boyunca sürdürdüğüm Hürriyet gazetesi Okur Temsilciliği (Ombudsman) görevinden 4 Mart 2019’da ayrıldım. Artık mesleğime "Medya ombudsmanı" olarak katkıda bulunmayı hedefliyorum.  Okurlardan da somut örnekler üzerinden medya eleştirileri bekliyorum.

Faruk Bildirici


 MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
 28 Nisan 2014, Pazartesi
 

Sansürü savunan ve uygulayan devlet adamlarını çok gördü bu ülke. Fakat gazetecinin sansür uygulattığına, bir yazarın yazısını yayından kaldırttığına pek tanık olmamıştık. Nihayet o da oldu!

Bir gazeteci ya da gazete sahibi, başka bir gazetedeki yazı ya da haberden “hoşlanmadığı”nda, o yazıya karşı görüşünü kendi gazetesinde yayımlar. Dahası, yanıt hakkını kullanmak için girişimde bulunabilir. Nitekim Türkiye basın tarihi, yazar ve gazete sahiplerinin renkli polemikleriyle doludur. 

Turkuvaz Medya, bu geleneksel yöntemleri yeterli bulmuyor olacak ki, Mehmet Yılmaz’ın, 30 Ocak’ta Hürriyet’te yayımlanan “Bu davaya sonunda Yüce Divan bakacak” ve 3 Şubat’ta yayımlanan “Tapeleri meclis kürsüsünde yayınlayın” başlıklı yazılarına, kendi gazeteleri Sabah ve Takvim’den ya da televizyonlarından yanıt vermek yerine soluğu mahkemede aldılar. Yılmaz’ın yazılarına karşı cevap metni yayınlatma talebiyle yetinmediler, yazıların internet arşivinden de çıkarılmasını istediler mahkemeden.

Sulh Ceza Mahkemesi, bu talebi dosya üzerinden inceleyerek reddetti. Ancak Turkuaz Medya’nın karara itirazını görüşen Asliye Ceza Mahkemesi –basın özgürlüğü adına- ne yazık ki, talebi kabul etti. Hürriyet, mahkeme kararına uyarak Yılmaz’ın iki yazısını internet arşivinden çıkarmak ve bir hafta süreyle cevap metnini aynı linkten yayımlamak zorunda kaldı. Düpedüz mahkeme kararıyla ve de gazetecilerin isteğiyle sansürlenmiş oldu yazılar…

Zaten Turkuvaz Medya’nın talebi kabul edilmeseydi; muhtemelen Başbakan Erdoğan’ın avukatları devreye girecekti. Çünkü Turkuvaz Medya’nın ardından Başbakan Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan’ın avukatları, Mehmet Yılmaz’ın “Bu davaya sonunda Yüce Divan bakacak” başlıklı yazısının yayından kaldırılması için ihtarname gönderdiler. Gazeteci ve siyasetçinin böylesi işbirliğinin eşine az rastlanır bir durumdur herhalde…

Yılmaz’ın yazılarının kaldırılması, cevap metninin internette yayımlanmış olması bile yetmedi Turkuaz Medya’ya. Son olarak bir de Basın İlan Kurumu’na başvurdular; oradan da yaptırım uygulanmasını istiyorlar.

Bakalım Yılmaz’ın bu yazılarına karşı girişimleri daha hangi noktalara uzanacak?

 

Eksik yazmışım

Başbakan Erdoğan’ın avukatlarının, 29 Ocak’ta çıkan “Belgeye belge fotoya foto” başlıklı Kılıçdaroğlu haberi ile 9 Şubat’ta “Alo Fatih kalpazanlık” ve 19 Şubat’ta “Kabataş yalan Özür dile” başlıklarıyla yayımlanan iki Bahçeli haberinin internetten kaldırılması ve cevap metni yayımlanması için ihtarname gönderdiklerini yazmıştım. Meğer eksikmiş geçen hafta çıkardığım liste.

Erdoğan’ın avukatları, Hürriyet’in, Kılıçdaroğlu’nun konuşmalarıyla ilgili 7 Şubat tarihli “Çıkaracağız sen konuşma dediler” ve 8 Şubat tarihli “Sahtekar diktatör” haberleri için de aynı talepte bulunmuşlar. 

İlginç olan, Bahçeli’nin konuşmasıyla ilgili “Alo Fatih Kalpazanlık” haberinin yayından kaldırılması için Usame Kutub ve Yasin El Kadı’dan da yayından kaldırma talebi gelmiş olması. Hem de ihtarnamelerin dili, tek elden çıkmış kadar benziyor Erdoğan’ın avukatlarının ihtarnamelerine…

Okur Temsilcisi olarak bu ihtarnamelerle ilgili gelişmeleri izleyip, Hürriyet okurlarını bilgilendirmeye devam edeceğim. Şimdilik şu bilgiyi vereyim, Hürriyet Yazı İşleri, hukuki hiçbir gerekçesi ve temeli olmayan bu ihtarnameleri yayınlamanın doğru olmayacağı kanısında. Tabii mahkemeler bu haberlerin yayından kaldırılması yönünde karar verirse uygulamaktan başka çare kalmayacak. Umarım mahkemeler, arşiv sansürcülüğüne istedikleri hukuki desteği vermez. 

 

Doğru sözlük

Devlet korumasında yetişen çocuk ve gençler hakkında kullandığımız kavramlar ne kadar doğru? Hayat Sende Gençlik Akademisi Derneği’nin yürüttüğü “Sosyal duvarları yıkalım” projesi çerçevesinde bu soruya yanıt arandı ve hem toplumda hem de medyada yanlış kavramlar kullanıldığı saptandı. Hazırlanan “Doğru Sözlük” ten bazı örnekler vereyim:

“Yanlış: Evlatlık alma, Doğrusu: Evlat edinme /Yanlış: Kimsesiz Çocuk, Doğrusu: Devlet korumasındaki çocuk/ Yanlış: Gerçek anne baba, Doğrusu: Biyolojik anne baba / Yanlış: Yuvadan çocuk alma, Doğrusu: Evlat edinme ya da Koruyucu aile olma”

Unutmayalım, bu “yanlış” kavramların bedeli, devlet koruması altında yetişen çocuk ve gençlerin psikolojik olarak yıpranması ve sosyal dışlanması.

 

Okurdan kısa kısa:

Neşet Kocabıyıkoğlu: Bugünkü (8 Nisan) Hürriyet’te yer alan bir haberde Pınar Kaftancıoğlu için “Türkiye İşçi Partisi (TİP) kurucularından olan ve 1980 yılında öldürülen gazeteci Ümit Kaftancıoğlu’nun kızı”’ olarak söz edilmiştir.

Oysa bu gerçeği yansıtmıyor. Ümit Kaftancıoğlu, TİP kurucularından değildir.

Ali Gülel: 13 Nisan’da ilk sayfada “Bugün kupa geliyor” haberindeki fotoğrafta, Hürriyet’in spor ile ilişkisini çok güzel ifade etmişsiniz. Fenerbahçe kadın voleybol takım oyuncusu Gökçen Denkel basketbol finalinde! Bravo…

Mahmut Koral: Denizli’deki bir maçta sahaya atlayan taraftarın sonra bir çöp konteynırının yanında ölü bulunmasıyla ilgili habere “Sahadan çöplüğe” başlığı atılmış. Acımasız bir başlık değil mi? Bir insan ölmüş sonuçta.

Murat Ökmener: 13 Nisan Pazar günü “Kars’taki cani cezaevinde” haberinde ilk sayfadaki manşette ‘Polisten görüntü tuzağı’ denilip, emniyetin basına yanlış kamera görüntüsü verip caniyi yakaladığı söylenmekte. Fakat iç sayfada bunun yanlışlıkla verildiği yazılmış. Manşete ters düşülmüş. Biraz daha dikkat.

Aylin Küçükkazes: Bugünkü (13 Nisan) gazetenizde Sayfa 24’te “Pasta tesisine 1 milyon lira” haberinin yazısı hemen altındaki “200 milyon liralı ayakkabı fuarı” haberine de yazılmış. O haberin ayakkabı fuarıyla ilgisi yok.

Alaattin Aktaş: 17 Nisan’da “20’ye 4 Köşk” manşetinde AKP’de 24 milletvekilinden 20’sinin Erdoğan’ın Köşk’e çıkmasını istediği yazılmıştı. “Köşk’e çıksın” diyenler 20 olduğuna göre, “4’e 20 Köşk” olmalıydı bu başlık.

Orhan Uğuroğlu: Bugün (22 Nisan) birinci sayfada Gökhan Töre adlı futbolcunun yaralanması haberinde Taner Yalçın, Kayserisporlu olarak yazıldı. Spor sayfasında ise Taner Yalçın’ın İstanbul Büyükşehir Belediyespor oyuncusu olduğu yer almaktaydı. Geçenlerde de Putin ile Erdoğan’ın görüşmesi haberinde fotoğraflar ters basılmıştı. Baba evinden beri 45 yıldır abonesi olduğum Hürriyet bu hataları yapmaya devam ederse bir gazeteci okurunu kaybedecek.

Naim Küre: 22 Nisan’da spor sayfasındaki “O saatte futbolcunun, mekânda silahın ne işi var!” başlığında cümle düşük ve bir sözcük eksik. “O saatte futbolcunun eğlencede, silahın mekânda ne işi vardı?” olsa daha doğru olurdu.

Tuncay Hacaloğlu: 9 Nisan’da spor sayfasında Fenerbahçe “3 puanı aldı kılçığı attı” manşeti dokuz, Trabzon’un cevabı iki sütun. Bu duygu, Trabzon(spor)luları yaşadıkları cendereden kurtulmak için girişim başlatma irade ve inisiyatifinden alıkoymaktadır. Hâlbuki çözüm yolunun başlangıcında gerçeği olduğu gibi kabul etmek vardır. Trabzonlu azınlıktır, ötekidir, düzeni bozan çıkıntıdır. Eksik olmamalı ama fazla da olmamalıdır!

Barbaros Doruk: 24 Nisan’da Hürriyet Ankara Eki’nde ikinci sayfada bir başlık gördüm; “Ünlüler tanıtım lansmanında”! İyi de lansman dediğiniz Fransızca sözcüğün Türkçesi zaten tanıtım değil mi?

Muharrem Geven: Yıllar önce tiksinti ile izlediğim ve uzun zaman gazete sayfalarından düşmeyen Nouma’nın o hareketinin geçenlerde tekrar gündeme taşınmasının pek etik olduğuna inanmamaktayım. Çok üzüntü duydum. 

FARUK BİLDİRİCİ / 28 NİSAN 2014 / HÜRRİYET


 
OKUMA BİLMEYEN SANDIK GÖREVLİSİ
12 HAZİRAN GAZETECİLİĞİ
GAZETECİ OLMAYANLARIN ASIL MESLEĞİ
HABERİN DOĞRULANMASI İÇİN 25 GÜN GEREKTİ
SEÇİM HABERCİLİĞİNDE DENGELER
DAVETLER YA DA İLİŞTİRİLMİŞ GAZETECİLİK
TAHMİNLERLE YAZMAK YANILTIR
900 YAŞINDA ROMALI YANLIŞI
POTADA BAHİS BOMBASI
TARAFTAR YAZARLARIN TARAFTARA ETKİSİ
ELEŞTİRİRKEN DE SAMİMİ OLMAK GEREK
ŞİDDET PORNOSU OKURLARI ÜRKÜTTÜ
BİLİMADAMI SOĞUKKANLILIĞI MI GAZETECİ HEYECANI MI?
GAZETECİLER DEVLET MEMURU KİMLİĞİ TAŞIYABİLİR Mİ?
MAĞDURU BİR KEZ DAHA MAĞDUR ETMEK
SIRA KİMDE TEHDİDİ
MISIR VE LİBYA HABERLERİNDE YALANLAR
BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ ÜZERİNE SORULAR
SPORDA SPONSOR REKLAMINI TARTIŞALIM
HABERCİNİN GERÇEĞE KARŞI SORUMLULUĞU
GAZETECİLERİ ELEŞTİRMEK DAHA MI KOLAY
PROVOKATÖRLER Mİ PROTESTOCULAR MI?
GAZETECİLİKTE MESAFE SORUNU
APAÇİLER HEPTEN TACİZCİ MİYMİŞ?
YILBAŞI BİLMECESİ HÂLÂ MUAMMA
NEFRET SÖYLEMİNE DİKKAT
WİKİLEAKS KURUCUSU ASSANGE SANIK MI?
BEDAVA GEZİLER KÖRLEŞTİRİR
YENİ SİLAHLARA ÖVGÜ SON BULMALI
HANGİ NEDENLER CİNAYETLERİ MEŞRU KILAR?
MECLİS'İ KAMERA İŞPORTACILARI MI BASTI?
GALATASARAY TARAFTARLARI ÜZÜLDÜ
MAHKEME ELİYLE HAKARET OLUR MU?
KURBAN OPERASYONUNA KURBAN OLANLAR
MAGAZİNDE MUHABİRLİK VE MUHBİRLİK
İNTİHAR HABERLERİ DAHA ÇOK FREN GEREKTİRİYOR
SAVARONA OPERASYONUNUN GÜNAHI
HASTALIKLI ET HABERLERİNİN TAKİBİ ZORUNLUYDU
KİBARİYE SÖYLEŞİSİNİN KAYNAĞI HÜRRİYET'Tİ
BEDELLİ ASKERLİKTE ÜÇ GÜNLÜK FARK
KÜÇÜK TAHSİN'İ ÖLDÜREN HEYECANI MIYDI?
REFERANDUM REKLAMLARI VE İLETİŞİM ÖZGÜRLÜĞÜ
BAKAN STRİPTİZCİ DE OLSAYDI
HÜKÜMETİN AİHM'DEKİ HRANT DİNK SAVUNMASI
KADIN DEMEKTEN UTANILIR MI?
DÖRTYOL HABERİNDE AYIKLAMA OLDU MU?
ŞİMDİ BARIŞ GAZETECİLİĞİ ZAMANI
SAVCIDAN BELGE ALMAK ETİK SORUNU ÇÖZMEZ
ÖSYM BAŞKANI ESKİDEN YALNIZ DEĞİL MİYDİ?
YAZILARIN REKLAMA DÖNÜŞMEMESİNE DİKKAT
RUS KADINLARI NEDEN AŞAĞILIYORSUNUZ?
HÜRRİYET'TE YORUM EDİTÖRLÜĞÜ BAŞLIYOR
GERÇEKLER SEVİMSİZ OLABİLİR
DADI YAZISINA ELEŞTİRİ YAĞDI
AĞLAYAN KOMANDO EFSANEYİ SONA ERDİRDİ
EMZİRME FETVASI HABERİ PROBLEMLİ
DÖRT GAZETEDE FUTBOL ARAŞTIRMASI
GEZİ YAZISINDA SİYASİ DEĞERLENDİRME
İNTİHAR EDENİN CİNSEL TERCİHİ
O FOTOĞRAFTAKİ EKSİK
O HABER KADINLARI KIZDIRDI
NAZAL KEMİĞİ NASIL NAZAR KEMİĞİ OLDU?
AMAÇ ETİK STANDARTLAR VE GÜVENİLİRLİK
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@gmail.com