1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
 27 Ocak 2014, Pazartesi
 

Adana’da TIR’lar aranırken bir MİT görevlisinin "Devlet sırrı fotoğraf çekemezler" diye bağırması üzerine jandarmanın gazetecileri gözaltına alıp, ellerindeki fotoğraf ve görüntülere el koyması gürültüye geldi; pek tartışılamadı.

Gazeteciler orada adli bir soruşturmayı izliyorlardı; savcı soruşturma başlatmış, arama kararı uygulanıyordu. Medyanın bir adli soruşturmayı izlemesi de doğal göreviydi. Adli soruşturmayı izleyen gazeteciler engellenerek basın özgürlüğüne, dolayısıyla kamuoyunun bilgi edinme hakkına tecavüz edildi.

Malum herkesin bildiği sır sayılmaz. Karayolunda o kadar insanın önünde cereyan eden bir aramanın gizliliğinden söz etmek olsa olsa trajikomik bir durumdur. Zaten daha savcı bile o TIR’larda taşınanların "devlet sırrı" olup olmadığına, yasal bir faaliyet yürütülüp yürütülmediğine karar verememişse, gazeteci de daha baştan bu gerekçeyle engellenemez.

Kaldı ki, Türkiye’de hala "devlet sırları kanunu" çıkarılamadığı için "devlet sırrı"nın ne olduğu da meçhul. Ceza Kanunu’nda devlet sırrı, "Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken belge ve bilgiler" olarak tanımlanıyor. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda da "Açıklanması, devletin dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine zarar verebilecek; anayasal düzeni ve dış ilişkilerinde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgiler, devlet sırrı sayılır" deniliyor. Soğuk savaş döneminden kalma bu maddelere göre de devletin hemen her faaliyeti "devlet sırrı".

Fakat demokratik bir ülkede devletin vatandaşından gizleyeceği yasadışı bir icraatı olamaz. İstihbarat örgütlerinin yasadışına çıkma hakkı kabul edilse öyle uzun uzadıya MİT kanununa gerek kalmazdı. Demokrasilerde herkes yasalarla bağlıdır, medya da bu konuda denetim görevini icra eder.

Medya görevini yapmasa örneğin ABD’nin 1986’da ambargoya rağmen İran’a silah sattığı kanıtlanamaz; Beyaz Saray Güvenlik Danışmanı Oliver North mahkûm edilemez; CIA Başkanı Casey işinden olmazdı. Halbuki ABD Başkanı Reagan, "İrangate skandalını inkâr edip, medyayı "kanlı denizde yüzen köpekbalıkları"na benzetmişti ama sonuçta kendisi mahcup oldu. 

 

"Saadet zincirleri"nden itiraz

"Sanal saadet" başlıklı haberde "Yeni nesil saadet zinciriyle son 6 ayda 35 bin kişiye 70 milyon liralık web sitesi satıldığı" belirtiliyor; bu yöntem 90’lı yıllarda ortaya çıkan "Titan" skandalına benzetiliyordu. 6 Ocak’ta yayımlanan haberde adı geçen şirketin avukatı Nejat Kazan, düzeltme talebinde bulundu:

"Network Marketing, ticari pazarlama ve satış ağ sistemidir. Hong Kong merkezli Mega Holdings’in Türkiye distribütörü Mega Grup ve Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Öpengin hakkında tek bir tüketici şikâyeti bile bulunmamaktadır. Haberde web sitelerinin pahalı satıldığı iddiası, sanal saadet zinciri ve nitelikli dolandırıcılık suçlamasına dayanak yapılmak istenmektedir. Sınırsız hosting hizmetinin bant genişliği sebebiyle fiyatının farklı olması ve web sitesi ürünün lisanslı özellikleri sebebiyle kendine uygun bir piyasa fiyatı olması normaldir.

Şirketin satış temsilcileri ve pazarlamacıları ile yaptığı toplantılar ile şirket yetkilisinin Facebook sayfasından izinsiz alınmış evlilik yıldönümüne dair fotoğraf ve görüntülerle yargısız infaz yapılarak ‘nitelikli dolandırıcılık’ olarak yayınlanması, Hürriyet’in güvenilir yayıncılık anlayışına gölge düşürmüştür. Şirket yetkilileri kişisel gelişim kitapları yayın ve satışları ile web sitesi ve hosting satışlarını yasal ticari çerçevede yerine getirmektedir."

"Sanal saadet" haberinden üç gün sonra bu haberin devamı olarak ekonomi sayfalarında yayımlanan "Alaska’dan ithal saadet" haberine de şirketin avukatı Neşet Açıkgöz, düzeltme talebinde bulundu:

"Bu yazıda ileri sürülen iddialar gerçek dışıdır. KYANİ Turkey’in ticari faaliyetleri de hukuk ve ticari teamüller çerçevesinde devam etmektedir. Hali hazırda devam eden hiçbir adli veya idari soruşturma olmadığı gibi bir şikâyet de bulunmamaktadır. Bu nedenle şirket hakkında olumsuz intiba uyandıracak bir yazı yayımlanması hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. "

Bu eleştirileri, Ekonomi Servisi Müdürü Sefer Levent ve "Sanal saadet" haberini yazan Dinçer Gökçe’ye sordum. Gazeteciliğin gereklerinin yerine getirildiği ve şirket yöneticisi Öpengin’in arandığı yanıtını verdiler:

"Öpengin konuşmadı ama sonra yazılı bir açıklama gönderdi ve bu açıklamanın özüne dokunmadan habere ekledik. Haberin yayınlanmasından sonra çok sayıda mail aldık. Bu maillerde çok sayıda kişinin verdiği ürünün parasını alamadığı, bazı isimlerin ciddi paralar kazandığı ancak alt kesimdekilerin mağdur olduğu yazılmıştı. Şirketin yasadışı bir faaliyet yürüttüğü iddiamız yok. Ancak burada esas mesele, ‘ürün’ün ticari işleyişin parçası olarak değil, piramit sistemin işleyişi için kullanılıyor olması. Piyasa fiyatının dört katına satılan ürün hayata geçirilen sistem için bir tür araç. "

Her iki haberi, eleştiriler ve arkadaşlarımızın yanıtını göz önüne alarak inceledim. İki haberde de ilgili şirket yöneticilerinin görüş ve savunmalarına yer verilmiş. Zaten dolandırıcılık suçlaması bazı hukukçuların görüşüne dayandırılıyor ama başka hukukçuların karşı görüşü de veriliyor. Dolayısıyla bu iki ticari kuruluş ile ilgili olarak okura nesnel bilgiler verilip, karar okura bırakılmış. Bu haberleri okuyup o zincirlere katılmak isteyen de çıkabilir, işlemleri şaibeli bulup ayrılmak isteyen de…

Eleştirim ise kişilerin fotoğraflarının izinsiz kullanılmasına. Fotoğrafların sosyal medyada yer alması dilediğimiz gibi yayımlayabileceğimiz anlamına gelmez.

 

Okurdan kısa kısa:

Melih Arı: 18 Ocak’ta gazetenizde çıkan "Dr. Öz, ABD’nin en etkili 7’ncisi" haberinin başlığı ile haberdeki liste arasında çelişki söz konusu. Dr. Öz, haberdeki listede yedi değil altıncı sırada. Sanırım başlık yanlış. Cumartesi ekinizde Yenal Bilgici’nin yazısında Fransa Cumhurbaşkanı Hollande’ın, eski sevgilisi Segolene Royal’den üç çocuğu olduğu yazılmış, dört olacaktı.

Hakan Aydın: "19 Ocak’ta "Açılış yaptılar" haberinde telesiyejde asılı kalanları sayarken Artvin Belediye Başkanı Emin Özgün’ün Ak Partili olduğunu yazmışsınız. Özgün, CHP’lidir.

Özlem Karataş: Bir paşanın oğlu ve Rus sevgilisi oturdukları apartmanın önünde 16 Eylül 2013’de öldürülüyor. Aynı apartmanda oturanlardan biri 8 Aralık’ta buzda ayağı kayarak düşüyor ve kafasını buza çarparak ölünce site "Gizemli Vadi" oluyor! Ankara ekinde 19 Ocak’taki haberin başlığı bu.

Gökhan Muşlu: Daha geçen hafta yazmıştınız "konmak" ile "koymak" arasındaki farkı. Fakat arkadaşlarınız okumamış galiba. 23 Ocak’ta "Skandal keşfe iptal" haberinde fotoğrafın üzerine "..piste emniyet bariyerleri koyulmuştu" yazılmış. Bariyerler, oraya "koyulmuş" olamaz, "konmuş" olur!

Alkan Esin: Bugünkü gazetede (23 Ocak) basket sonuçları birbirine girmiş. Kadınlar J Grubu’nda TED Kolejliler yazılmış. Fakat TED Kolejliler kadın değil erkek takımı Eurocup’da oynuyor. Beşiktaş için Uleb kupası yazıyor. Fakat ya Eurocup ya Uleb Eurocup olmalı sadece Uleb kupası diye bir şey yok. 

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 27 OCAK 2014


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr