1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
 09 Aralık 2013, Pazartesi
 

“Bu maç seyircisiz ise biz neyiz?” pankartı açmıştı Beşiktaş taraftarı kadınlar.

Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nde tribünlerde açılan pankartla ilgili haber, “Kahrolsun bağzı şeyler” başlığını taşıyordu:

“..Beşiktaş’ın T. Konyaspor ile karşılaşması, bazı gazete ve televizyonların diliyle ‘seyircisiz’ oynandı. Oysa maç kadın ve çocuk taraftarlara açıktı. Kadınlar duyarsız tanımlamaya da sessiz kalmadılar ve tepkilerini ‘Bu maç seyircisiz ise biz neyiz’ pankartı açarak gösterdiler.”

Kadın taraftarların bu konudaki rahatsızlığını bilen Beşiktaş da maçtan önceki duyuruda “Seyircisiz”  dememeyi yeğlemişti. Bunun üzerine Hürriyet’in “Aile içi şiddete son” kampanyası ekibi, “Beşiktaş’ı ilk kez kadın ve çocukların izleyeceği maça ‘seyircisiz’ demediği için kutlarız” twitiyle destek vermişti kulübün bu tavrına.

İşin ilginç tarafı Hürriyet de kullanıyordu kadınların itiraz ettiği bu “duyarsız” tanımlamayı. Fakat 27 Kasım’da gazetede çıkan bu haberden sonra Hürriyet’in spor sayfalarında “seyircisiz” tanımının kullanılmaması beklenirdi. Öyle olmadı maalesef.  Hürriyet’in gündem sayfalarının deyimiyle “duyarsız tanımlama” Hürriyet’in spor sayfalarında arzı endam eylemeye devam etti. Örneğin, 1 Nisan’da spor sayfasında göze çarpan başlıklardan biri, “Akhisar maçı seyircisiz” idi. Oysa maçı kadınlar ve çocuklar izleyecekti!

Spor sayfası yöneticileri, PFDK (Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu) kararlarında cezanın “seyircisiz” olarak yazılmasına dayanarak kullanıyorlar bu tanımı.  Doğru, PFDK öyle tanımlıyor hâlâ.

Biz gazeteciler bürokrasi ağzıyla haber yazmak zorunda değiliz. Bizi kavramların içeriği bağlar. Federasyon “seyircisiz” diyorsa ama maçta “kadın seyirci” varsa ceza  “erkek seyirci” için verilmiş demektir. Cezanın adı “erkek seyircisiz maç” olur, haberin başlığı da “Maç kadın seyircilere oynandı”” olur. Federasyon da kadınları seyirciden saymama yanlışından dönmeye zorlanır…

Yayımlanmadan önce görüşünü almak üzere yazıyı ilettiğim Hürriyet Spor Servisi Müdürü Mehmet Arslan, “Spor medyasında bayan yerine kadını ilk kez biz kullandık”  dedi. “Seyircisiz maç” konusundaki itirazları da haklı bulmuştu:

“Kadınlar ve çocuklar oradayken seyircisiz diye yazmamız yanlış. Bundan sonra Hürriyet’te seyircisiz maç diye yazmayacağız. Hemen başlıyoruz bu kararımızı uygulamaya.”  

Doğrusu bu kadar hızlı bir sonuç beklemiyordum.  Umarım diğer gazetelere ve tabii asıl Federasyon’a da örnek olur.

 

Misafir değil mülteci

Suriye’den kaçıp gelenlerin “mülteci” ya da “sığınmacı” olarak tanımlanmasına itiraz ediyor Dışişleri Bakanlığı. Önceleri “misafir” diyorlardı Suriye’den kaçanlara. Son zamanlarda “geçici koruma”dan söz eder oldular.

Biz gazeteciler, hükümetin bu tavrına destek vererek, Suriye’den kaçanlara haberlerde “mülteci” ya da “sığınmacı” denilmesinin yanlış olduğunu mu savunmalıyız? BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne başvurup sığınma sürecini başlatmamış ya da başlatamamış olanları “mülteci” olarak yazmamalı mıyız?

Bu yaklaşımı, uzun yıllar BM Mülteciler Yüksek Komiserliği sözcülüğünü yürüten, şimdilerde ise İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi’nde çalışan Metin Çorabatır’a sordum:

“Uluslarası hukuk ilkelerine göre, bir kişinin mülteci olup olmadığına ait karar, sadece tanımayla ilgili deklarasyon niteliği taşır. Kişiyi mülteci yapan, aslında onu ülkesinden kaçmaya zorlayan nedenlerdir.

1951 Cenevre Sözleşmesi  ‘ırkı, milliyeti dini inancı, bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasi görüşü nedeniyle ülkesinde zulüm göreceğine dair haklı bir korku taşıyan, bu nedenle ülkesinin korumasından yararlanamayan ve ülkesi dışında olan kişileri mülteci’ olarak tanımlıyor.

Bu sözleşmedeki mülteci tanımı, 1969’da Afrika Birliği Örgütü Sözleşmesi ve 1984’te Cartagena Bildirgesi ile genişletildi. ‘Yaygın şiddet, dış saldırı, iç çatışmalar, yaygın insan hakları ihlalleri ya da kamu düzenini ciddi olarak bozan durumlardan dolayı yaşamları, güvenlikleri ya da özgürlükleri tehdit altında olduğu için ülkelerinden kaçan kişiler’ mülteci tanımı kapsamına alındı. 

Bu tür olaylardan kaçan insanlar genellikle kalabalık gruplar halinde bir sınır geçtikleri için, onlara  tek tek neden geldikleri sormak anlamsızlaşıyor. Ülkelerindeki durum bilindiği için topluca mülteci deniyor. Suriye’den kaçanlar da aynen bu durumda. Onlara ‘mülteci’ demek için BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne başvurup durumlarını resmileştirmelerini beklemeye gerek yok.”

Zaten Suriye’den kaçanlar, dünya medyasında, BM’nin söylemlerinde ve hatta kaçtıkları diğer ülkelerde “mülteci” olarak tanımlanıyorlar. Daha üç gün önce BM Mülteciler Yüksek Komiseri Antonio Guterres, Papa ile görüşürken “2.2 Milyon Suriyeli mülteci var” dedi. Guterres bile mülteci diyorsa ötesi var mı?

Türkiye’de ise “mülteci” tanımının önünde hükümet politikaları ve bir türlü netleşmeyen mülteci hukuku var. Ama Hürriyet’te doğru biçimde Suriye’den kaçanlara “mülteci” deniyor. Çünkü biz gazeteciler hep gerçeği ararız. Gerçek, her zaman siyasetçilerin dediklerinde değildir. Haberlerimizde yasal durumu, hükümetin yaklaşımını aktarırız ama gazetecilik dilini siyasetçilerin diline uydurmaya kalkmayız. Aksi halde bağımsız gazetecilikten sözedemeyiz.

Örneklemem gerekirse, 1997’de “Azınlıklarını sayamayan ülke” başlıklı haberimde Kürt nüfusa ilişkin sayısal veriler aktarınca Genelkurmay’dan arayıp, “Lozan Antlaşması’na göre Türkiye’de Kürt diye bir azınlık olmadığını” hatırlatmışlardı kibarca! Haklıydılar, o günkü yasalara ve hükümete göre Türkiye’de Kürt yoktu! Onları dinlesem hiçbir haberimde “Kürt” diye yazmamam gerekirdi. Gerçeğe uygun olur muydu? Hayır. Günümüzde Suriye’den kaçanlara “mülteci” dememek de ona benzer bir yaklaşım…

 

Okurdan kısa kısa:

Demet Bengi / Ersin Aydın: “Rüzgâr Erkoçlar, Şişli’deki fırında, temizlik ve kasiyerlik yaparken görüntülendi” haberini okuyunca rahatsız oldum. Bir zamanlar oyuncu olabilir ama artık yeni bir başlangıç yapmış bu insanla uğraşılmasın lütfen. İşini ve cinsiyetini değiştirmiş bu insanı her seferinde bu durumunu vurgulayarak haber yapmak; Türkiye’nin içinde bulunduğu akıl tutulmasında sapkın insanların hedefine koymaktan başka bir işe yaramaz.

Ahmet Örmeci: 30 Kasım’da gazetemizde İbrahim Tatlıses’in ikinci sayfasındaki boşanma haberindeki yerde “Küçükçekmece 3.Aile Ceza Mahkemesi” yazılmış. “Aile Ceza Mahkemesi”  diye bir mahkeme yok; Aile Mahkemesi var.  Okuru yanlış bilgilendirmiş oluyorsunuz.

Sedat Kiraz: 23 Kasım’da sorunlarımızı duyurmak amacıyla Sağlık Bakanlığı önünde yapılan basın bildirisine medya duyarsız kaldı. Türkiye’nin birçok ilinden Aile Hekimleri ve Aile Sağlığı elemanları oraya gelmişti. Aynı şekilde 4 Aralık’ta Türkiye genelinde yaptığımız eylem de haber olamadı gazetenizde. İlgi göstermeniz için illaki olay çıkması, çatışma yaşanması mı gerekiyor? 

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 9 ARALIK 2013


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr