1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
 02 Aralık 2013, Pazartesi
 

Habersizlikten mi yoksa gazetecilik tarzlarından mı kaynaklanıyor bilemiyorum ama Anadolu’daki bazı yerel muhabirler “Esrarengiz yaratık” haberleri yazmaktan bıkmıyorlar. Bu haberleri yazanlar bilir ki, “Esrarengiz yaratık” haberleri yazan açısından risk getirmez. Ne kimse çıkıp doğrulayabilir bu tür haberleri ne de yalanlayabilir…

Maalesef 21. Yüzyıl Türkiyesinde bile medya hala bu tür dayanaksız ucube haberler açlığı içinde. Kanıtı da İHA’nın 25 Kasım’da geçtiği “Esrarengiz Yaratık” haberinin Hürriyet internet sitesi dahil olmak üzere birçok gazete, televizyon ve internet sitesinde yayımlanması. Neymiş efendim, Balıkesir’de iki genç kırda dolaşırken bir hayvan iskeleti bulmuş, dinozor iskeletine benziyormuş! Haberin sonunda da “yetkililer” göreve çağrılmış. Öyle ya, gazetecinin görevi araştırmak değil! İşin kolayı sormak, nerede bu devlet?

En iyisi, daha fazla değerlendirme yapmak yerine sözü okura bırakmak. Bu haberi, Hürriyet Web tv’de gören Altuğ Okdemir, biraz da sinirlenmişti:

“Bu sabah internet sitenizde haber ararken ‘Bütün dünya bu yaratığı konuşacak’ gibi iddialı bir başlık altındaki video haberi izledim. İki genç bir iskelete rastlamış, dinozor iskeletine benziyormuş, akla Jurassic Park gelmiş falan. Allah aşkına haber diye koyduğunuz şeyi biraz araştırın, ‘İHA’dan Bahadır Demirçeviren haber yaptı biz de koyduk’ gibi bir savunma yapmayın lütfen. Haberi sitenize koyuyorsanız sorumluluğu üstlenmişsiniz demektir.

Gayet açık seçik görülüyor, bu bir hayvan iskeleti. Kedi ve köpeklerde ön bacaklar gövdeye kemik köprüyle değil kas dokuyla bağlanırlar. Kaslar çürüyüp yok olduğunda ön bacaklar gövdeden ayrılır. Bu iskelette de durum bu. Bir veteriner hekime sorsanız size açıklardı.”

Kedi ya da köpek cesedi, her neyse. Okurun da dediği gibi, esrarengiz bir durum olmadığı ayan beyan ortada. Hem üzerinden bunca gün geçmiş, “bütün dünya bu yaratığı konuşmaya” hala başlamamış! Haberi yazan bile unutup gitmiş. Ne diyeyim? Komik, bir o kadar da üzücü…

 

Tekzipler ve ombudsmanlık

Okur Temsilcisi olarak, okurlardan gelen itirazları, eleştirileri değerlendirip bu köşede yazıyorum. Ancak bazı haberlerde adı geçenler, önce haberi yazanlara ve Okur Temsilciliği’ne başvurmak yerine doğrudan hukuksal yollara başvurmayı yeğliyorlar. Kimi hemen noter aracılığıyla düzeltme veya yanıt gönderiyor; kimi de “tekzip” için mahkemeye başvuruyor.

Elbette bu onların yasal hakkı. Diledikleri takdirde Hürriyet Dünyasında yayımlanan haberlerle ilgili olarak hukuki süreci işletebilirler. Sonuçta da mahkeme ne karar verirse o uygulanır.

Ben sadece hukuki yolun her zaman bu kişilerin umdukları sonucu vermediğini hatırlatmak istiyorum. Daha önemlisi, Türkiye’de hukuki sürecin noktalanması zaman alıyor; “Tekzip” kararı çıktığında itiraz ettikleri haber çoktan hafızalardan silinip gitmiş oluyor. Ayrıca hukukçuların yazdıkları “Tekzip” metinleri, yanlış haberi düzeltmekten geçtim; kimi zaman karmakarışık ifadelerle dolu olduğu için anlaşılamıyor bile. İnsanlar, zamanlarını, paralarını ve enerjilerini boşuna harcamış oluyorlar.

Bu konuyu yazmamın nedeni de tanık olduğum iki tekzip vakası. Biri magazin, diğeri Hürriyet Pazar’da çıkan iki haberle ilgili olarak, benimle konuştuktan sonra düzeltmenin bu köşede yayımlanması yerine mahkemeye başvurmayı tercih ettiler. Birinin üzerinden 15 ay, diğerinin ise 2 ay geçti ama hala yargıdan bir sonuç alamadılar.

Önerim, haberlerle ilgili yanıt, itiraz ya da düzeltme taleplerinin öncelikle haberi yazanlara iletilmesi, oradan olumlu yanıt alınamıyorsa Okur Temsilciliği’ne başvurulması.

Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak okurlarla gazete arasında bir köprü işlevi görüyor; okur eleştirilerini ve düzeltme taleplerini adil bir şekilde değerlendirmeye çalışıyorum. Tabii temel dayanağım da evrensel gazetecilik ilkeleri, Gazetecilik Hak ve Sorumluluk Bildirgesi ile Doğan Medya Grubu Yayın İlkeleri.

Kimi zaman okuru haklı buluyorum, kimi zaman da gazeteyi. Bugüne kadar yazdıklarım sürekli gazeteyi haklı çıkarma gibi bir gayretin içinde olmadığımı kanıtlıyor sanırım. Hem zaten değerlendirmemi yeterli bulmayanlar yine hukuki yollara başvurabilir. Bana başvurmaları yasal haklarını ortadan kaldırmıyor…(2 Aralık 2013)

 

Yokuş yukarı

Gazeteci milleti anılarını anlatmayı da yazmayı da sever. Süleyman Arat’ın “Yokuş yukarı” adlı kitabı ise bildik gazeteci anı kitaplarından değil. Biyografi, belgesel ve deneme arasında gezinen keyifli bir dil tutturmuş.

Özellikle gençlik aşkı Ayla ile yaşadıklarını anlattığı ilk bölümde insan, merakla satırlar arasında akıp gidiyor. Acaba mı kuşkusu da hiç akla gelmiyor. Kendisine karşı öyle objektif, hatta yer yer öyle acımasız ki, samimi olduğundan, yazarken gerçekten “soyunduğu”ndan ve “striptiz” yaptığı duygusu yaşadığından kuşku duymuyorsunuz.

Sadece aşkıyla ilgili bölümde değil, Hürriyet’te geçen 30 yılı aşkın gazetecilik serüvenini anlattığı sonraki bölümlerde de aynı kavrayıcı, samimi ve objektif dili kullanıyor. Hem kendini kıyasıya eleştiriyor, hatalarını itiraf ediyor hem de alçakgönüllü bir üslupla anlatıyor başarılarını.

“Tan Matbaası faciası” denen 38 kişinin öldüğü patlamanın failiyle yaptığı söyleşiden, Öcalan’ın basın toplantısına, Hülya Avşar’ın güzellik kraliçesi tacının geri alınmasından, yazdığı röportajların başkalarının imzasıyla çıkmasına kadar bütün tanıklıklarını ayrıntılarıyla aktarıyor. Tabii bu arada haber bölümünden spor servisine geçişi de dahil olmak üzere özel yaşamındaki değişiklikleri de bölümler halinde okura aktarıyor.

Arat, foto muhabiri. Neden bu kez fotoğrafları yerine kalemini konuşturmuş? Onu da “yaşadıklarında genç gazetecilerin çıkaracağı dersler olduğu düşüncesi” ile açıklıyor; “Doludizgin akan yaşam nehrine hepimiz yemyeşil bir dal parçası olarak düştük. Azgın sular bizleri bata çıka bugünlere sürükledi.”

 

Okurdan kısa kısa:

Enis Bariç: Barkodunuz yazar kasa optik okuyucuları tarafından okunamadığı için müşterilerinizin zamanının gasp edildiğini geçen hafta size duyurmuştum. Değişen bir şey yok. Bu yazıyı Bodrum’dan yolluyorum. Lütfen bunu düzeltin.

Ayşe Kaplan: “Otizmli Ege Deniz, 1346 sağlam atleti geçti” haberindeki sağlam sıfatı, karşıtı olan çürük ve bozuğu aklıma getirdi; rahatsız oldum. 2014’ün Engelliler için farkındalık yılı olması konuşulurken, sizin gibi büyük bir gazete daha hassas olmalı. Böyle güzel bir olayı okurken keyif almak isterim.

Birant Artem: Cumartesi ve Pazar günleri aynı bulmacayı (24 Kasım Pazar bulmacası) ek olarak verdiniz. Farkında mısınız? Ayrıca çengel bulmacada sorulan İspanyol para birimi, “Peso” değil, “Peseta”dır. Aynı yanlışı hep tekrarlıyorsunuz. Peso Meksika para birimi.

Not: Peseta eski para birimi. İspanya, 1999’dan beri Euro kullanıyor.

Alkan Esin: Bugünkü (28) Hürriyet’in spor sayfasında Galatasaray basket takımıyla alakalı haberde Euroleague, “Eurolig” şeklinde yarı Türkçe yarı İngilizce yazılmış. Maçı da Ntvsporsmart hd verecek, fakat Ntvspor deniyor.

Deniz Entil: 25 Kasımda Dış Haberler sayfanızda “Murdoch’un evliliği Blair yüzünden bitmiş’ haberinde sanırım kısaltmalar sırasında yapılmış bir hata var. “82 yaşındaki karısının Blair ile olan ilişkisi..” deniyor. Halbuki Murdoch’un karısı 44 yaşında, 82 yaşında olan da Murdoch’un kendisi.

Mürşid Karatek: 25 Kasım’da Ankara ekinizde manşet haberinizde yazım hatası vardı. “Tinerciye lüks lojman” başlıklı bu haberin spotu “Giriş kapısını çaldırlar” biçimindeydi. Dikkatlerden kaçtı herhalde.

FARUK BİLDİRİCİ / 2 ARALIK 2013 / HÜRRİYET


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr