1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 39 yıldır bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 19 Nisan 2010’dan itibaren yaklaşık dokuz yıl Hürriyet gazetesinde Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yaptım.

Faruk Bildirici


 NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
 07 Ekim 2013, Pazartesi
 

Belli ki, “nefret suçu” konusunda bir kavram karışıklığı var kafalarda. Yoksa gazeteci arkadaşımız, Eskişehir Valisi Güngör Azim Tuna’nın gazeteci İsmail Saymaz’a gönderdiği mail için “Bu mesaj nefret suçuna girer mi?” diye sormazdı. Tabii İçişleri Bakanı Muammer Güler de “Tabii girer ama henüz kanuni düzenleme yapılmadı” yanıtını vermezdi.

3 Ekim’de “Nefret suçu” başlığıyla verilen bu haberdeki kavram kargaşası ile ilgili uyarı, gazeteci şair İbrahim Kiras’dan geldi. Kiras, “Hürriyet’in manşeti ‘nefret suçu’ kavramının anlaşılamadığını gösteriyor. Haberdeki olay ‘tehdit suçu’ olabilir, nefret suçu başka bir şey” diye yazdı Twitter’da.

Kiras’ın görüşüne katılıyorum. Valinin sözleri için tehdit, hakaret, görevini kötüye kullanma suçundan söz edebiliriz. Gerçi vali beyin Saymaz’dan nefret ettiği anlaşılıyor fakat “nefret suçu” yok mailinde. Çünkü nefret suçları kimlikle ilgili önyargılardan beslenerek işlenen suçlar. “Nefret suçu”nun en yaygın kabul gören tanımını Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) yapmış:

“Mağdurun, mülkün ya da işlenen bir suçun hedefinin, gerçek veya hissedilen ırk, ulusal ya da etnik köken, dil, renk, din, cinsiyet, yaş, zihinsel ya da fiziksel engellilik, cinsel yönelim veya diğer benzer faktörlere dayalı olarak benzer özellikler taşıyan bir grupla gerçek ya da öyle algılanan bağı, bağlılığı, aidiyeti, desteği ya da üyeliği nedeniyle seçildiği, kişilere veya mala karşı suçları da kapsayacak şekilde işlenen her türlü suçtur.”

Hayatımıza yeni giren kavramların içeriğiyle ilgili böyle karışıklıklar, yanlış anlamalar olabiliyor. Başbakan Erdoğan’ın “Nefret saikiyle işlenmesi durumunda belirli suçların cezaları artacak” açıklamasının ardından “nefret suçu” ile “nefret söylemi”ni karıştıranlar da oldu. Elbette nefret söylemi, nefret suçlarını teşvik eder ama bu farklılığa dikkat çeken Prof. Dr. Yasemin İnceoğlu’nun deyimiyle biri suç, diğeri söylem. Suçu cezalandırmak, bu konuda düzenleme yapmak zorunlu olsa da söylem ile ilgili yasal düzenleme yapmaya kalkmak ifade özgürlüğü ile ilgili yeni sorunlar yaratabilir.

 

Soru soramayan güç

Başbakan Erdoğan’ın açıkladığı “demokratikleşme paketi” nin içeriği bir haftadır bütün boyutlarıyla tartışılıyor. Okur Temsilcisi olarak sadece bu paketin içeriğinde basın ve ifade özgürlüğünü genişleten bir adım olmadığına dikkat çekmek istiyorum. Oysa Türkiye, daha demokratik bir ülke olacaksa, basın ve ifade özgürlüğü ile ilgili engellerin de kaldırılması zorunlu.

Kaldı ki, basın toplantısının düzenleniş biçiminde de basın özgürlüğüne yönelik kaygılar gözetilmemiş. “Akreditasyon” uygulaması devam ettirilmiş,

muhalif bazı gazete ve televizyonlar basın toplantısına alınmamıştı. Ayrıca Erdoğan, tek bir soru bile sorulmasına izin vermeden sonlandırdı toplantıyı.

İşin garibi CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu’nun medyaya davranışı da Erdoğan’dan çok farklı değildi. Kılıçdaroğlu, Erdoğan’ın akreditasyon yasağını eleştirdiği basın toplantısında kendisi de gazetecilere soru sordurmadı!

Siyasiler ne zaman kabul edecek bilemiyorum ama soru sormak, gazetecilerin asli işi. Soru sordurulmayan gazeteciler, dinleyici ve aktarıcı konumuna indirgeniyor. Dahası, siyasi şovun parçası haline getiriliyorlar. Nerede kaldı parlamenter demokrasinin dördüncü kuvveti olmak?

 

Çocuktan ajan yaratmak

“İran turuna ajanlık sorgusu” başlıklı haber, 25 çocuğun İran’a yaptıkları dinsel amaçlı geziyi konu alıyordu. Çocuklar, İran’dan dönüşte “ajanlık” ile suçlanarak Gürbulak Sınır Kapısında polis tarafından sorgulanmışlardı.

Bu olayın 25 Eylül’de Hürriyet’te yazılmasının ardından aileler adına Iğdır’da açıklama yapan Hüseyin Kıran, eleştirmekle birlikte haberi doğruladı ve çocuklarla ilgili böyle bir soruşturma açılmasını kınadı:

“Iğdır’da yaşayan Azeri toplumunun İran’da yaşayan Azeri Türkleriyle kültürel ortaklığı, genel olarak İran toplumuyla Caferi mezhebine mensubiyet anlamında inanç ortaklığı bulunmaktadır. Asırlardır birçok ülkeden olduğu gibi Türkiye’den de Caferi mezhebine mensup olanlar bu mukaddes mekânları ziyaret etmektedirler. Bu kafilenin de amacı, bu ülkeyi kültürel ve sosyal yönden tanımak, bir bakıma inanç turizmi kapsamında inanç kültürü alışverişinde bulunmaktı. Böyle doğal bir amaç taşıyan seyahatin bilinçaltında şiddet, ajanlık aramak son derece yanlış, gurur kırıcı ve psikolojik açıdan normal dışı bir davranıştır. Bu soruşturmayı aileler olarak şiddetle kınıyoruz.

Çoğu 13-15 yaşında olan çocuklarımızın böyle olumsuz bir atmosferde sorguya çekilmesi onların psikolojisini bozduğu gibi ülkemizi seven aileler olarak gururumuzu kırmış, itibarımızı zedelemiştir. Bu yanlış tutumu sergileyen görevlilerin sorgulanmasını ilgili mercilerden talep ediyoruz.”

Haberde, ulaşılamadığı için ailelerin görüşü yer almamıştı. Cevap hakkı tanımak ve haberle ilgili tamamlayıcı bilgileri okura duyurmak açısından ailelerin bu değerlendirmelerini yayımlama gereği duydum.

 

Okurdan kısa kısa:

Ali Şevki Erek: 25 Eylül’de “Nâzım’ın ‘Kartallı Kazım’ı odasında” başlıklı foto altında Nâzım’ı yazarken a’nın üzerine şapka koymuşsunuz. O halde Kazım’ın a’sına da şapka koymanız gerekirdi.

Refik Özdinç: Bugünkü (1 Ekim) gazetenizde dar bölge seçimlerine 1950, 54, 57 seçimleri örnek verilmiş. O seçimlerde çoğunluk usulü uygulandı.

Neriman Kısalar: İnternette, “Öcalan hapisten çıkarsa siyaset yapabilecek” diye haber yaptınız. Sanırsınız Öcalan yarın hapisten çıkıyor. Bu haberi yaparken öncelikle hapisten çıkma ihtimali (varsa tabii) hakkındaki gelişmeleri yazmanız gerekmez miydi? Bunu yazmayınca gerisi haber değil spekülasyon.

Doğan Bulgun: Ankara’da, 2 Ekim’de ilk sayfada “Devlet destekli doping skandalı” diye verilen, 3 Ekim’de yine ilk sayfada "Mesih ve Spartalı-Dünya, Mesut Özil ve Arda Turan’ı konuşuyor” başlıklı iki haberin yazıları devam satırlarına rağmen sporda yoktu. İki gün üst üste önemli iki hata yapıldı.

Gözde Aydın Tutkun: Sırf daha çok tık uğruna cansız bir yavrunun minik ayaklarının teşhir edilmesi ne vicdana sığar ne de meslek etiğine. Çok rahatsız edici. Web sitenizde bu tarz fotoğrafları sık görmeye başladık.

Kemal Beziroğlu: İki aydır çetelere direnen Gülsuyu mahallemizi herkes bildiği halde mafya bastı sokakta vatandaşları kurşunladı. Hükümetin, valinin haberi vardı kılını kıpırdatmadı. Medya da tek manşet vermedi o zamanlar.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET / 7 EKİM 2013


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@hurriyet.com.tr