1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda.  Haberlerin peşinden koştum; haber trafiği yönettim, söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım. Dokuz yıl boyunca sürdürdüğüm Hürriyet gazetesi Okur Temsilciliği (Ombudsman) görevinden 4 Mart 2019’da ayrıldım. Artık mesleğime "Medya ombudsmanı" olarak katkıda bulunmayı hedefliyorum.  Okurlardan da somut örnekler üzerinden medya eleştirileri bekliyorum.

Faruk Bildirici


 ATALAY HAKLI MIYDI?
 08 Temmuz 2013, Pazartesi
 

“Dedim dedi” haberleri aslında gazeteciler için en risksiz haberlerdir. Muhataplarını kızdırmayan bu haberler, fazla çaba da gerektirmez. Söyleneni biraz özetler, bir başlık koyar geçersiniz.

Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay’ın Kırıkkale konuşmasıyla ilgili haber, bilinen “dedim dedi” haberleri gibi olmadı. Hem Musevi Cemaati tepki gösterdi, hem de Atalay haberi yalanladı. Okurlardan da Hurriyet.com.tr’nin konuya ilişkin haberine eleştiriler geldi.

Geriye dönüp sürece baştan bakalım. Atalay, konuşmasında tam olarak ne demişti? “..Yurt dışında yurt içinde Türkiye’nin fazla büyümesinden hasetlik duyanlar var, kıskananlar var. Bunların hepsi bir araya geliyor. Bir yandan Yahudi diasporası. Gezi Parkı olaylarında yurtdışı basının tutumunu gördünüz.”

Cihan Haber Ajansı, 1 Temmuz’da geçtiği haberde Atalay’ın bu sözlerini başlığa taşımadı; “Yahudi diasporası” ara başlığı altında şöyle verdi:

“Türkiye’de yaşanan iç karışıklıklar ile ilgili açıklama yapan Atalay, dış güçlerin ve Yahudi diasporasının bu karışıklıkları tetiklediğini ve bu konuda etkin bir şekilde çalıştığını, Gezi olaylarında dünya basınının bunu iyi yönlendirdiğini bildirdi.”

Hürriyet internet, CİHAN’ın haberini, içeriğini değiştirmeden “Gezi olaylarını Yahudi diasporası tetikledi” başlığıyla yayımladı. Kıyamet işte bu noktada koptu. Musevi Cemaatinin verdiği tepkiyi, Hurriyet.com.tr, “Atalay’ın ‘Gezi olaylarının arkasında Yahudi diasporası var’’ iddialarına Türk Musevi Cemaati’nden yanıt geldi” diye haberleştirdi. Tepkilerin ardından açıklama yapan Atalay, CİHAN’ı eleştirdi:

“..söylediklerim bir ajans tarafından bilinçli olarak çarpıtıldı, üzüldüm. Yahudi lobisi veya Musevilere yönelik itham söz konusu değil.”

Bakanın suçladığı CİHAN da bir açıklamayla haberini savundu. Açıklamada, “Sayın Atalay, iç ve dış karışıklığın sebeplerini sıralarken, ‘Yahudi diasporası’ ifadesini kullanmıştır” denildi, görüntü kayıtları yeniden servise konuldu. Ajansın açıklamasında isim verilmeden Hurriyet.com.tr de eleştirildi:

“Sayın Bakan’ın kullandığı cümleleri aynen yayınlıyoruz. O cümleden haber yapan sitelerin, ‘Gezi Parkı’nın arkasında Yahudi diasporası var’ çıkarımında bulunması ajansımızın sorumluluğunda değildir.”

Ardından okurlardan da Hürriyet’in haberi abartarak verdiği suçlamaları gelince süreci inceleme gereği duydum. Haberlerin akışından da anlaşılacağı gibi, Atalay, “Yahudi diasporası”nı, “Gezi olaylarının arkasında olmak” ya da “Gezi olaylarını tetiklemek” ile açıkça suçlamamış. “Yahudi diasporası”nı Türkiye’yi kıskanan ve Türkiye’ye karşı bir araya gelenler arasında sayıyor, imalarda bulunuyor ama Gezi olayları ile tam bir bağlantı kurmuyor.

CİHAN’ın haberinde geçen “karışıklıkları tetiklediği” ifadesi, muhabirin yorumu. Tırnak içinde yazılmaması da bakanın o sözcükleri telaffuz etmediğine işaret ediyor. Hürriyet internetin de bu cümleyi, doğrudan Atalay’ın ağzından çıkmış gibi tırnak içinde vermemesi gerekirdi. Yanlışa ortak olunuyor böylece.

 

Kahraman ilan etme kolaycılığı

Gezi eylemleri gündemi kaplayınca bazı gelişmeleri yazma fırsatı bulamadım. Prof. Dr. Ömer Özkan’ın, kadavradan rahim naklettiği kadının hamileliğini sona erdirmek zorunda kalması da yazmakta geciktiğim konulardan biriydi.

Rahim naklinin medyada alkışlandığı, yeterince sorgulanmadan yazılıp çizildiği günlerde Dr. Ethem Geçim’den aykırı bir ses yükselmiş; “rahim nakli hayat kurtarmayan, üstelik alternatifi bulunan bir yöntem” diyerek, bağışıklık baskılayıcı ilaçların vücutta yaratacağı tahribata dikkat çekmişti. Türkiye’de rahim naklinin başarısızlıkla noktalanmasının ardından İspanya’da da bacak nakli sonlandırılınca Dr. Geçim dayanamadı, yine mesaj gönderdi: 

“Rahim nakli yapılan zavallı kadın üzerindeki bebek deneyi eski tabirle ‘ıskat-ı cenin’ ile sonuçlandı. Yine şanslılardı, zira o gebeliğin çok daha ileri bir dönemde sonlanması ile annenin hayatı da tehlikeye girebilirdi. Size tekrar yazma nedenim, İspanya’da yapılan dünyanın ilk bacak nakli hastasının bacaklarının kesilmek zorunda kalınması. Cerrah Pedro Cavadas, ‘Bu organlar hayati organlar olmadığı için daha önemli bir hastalığı tedavi etmek adına kesilip atılabilirler’ diyor açıklamasında. Madem hayati organ değildi, bunca riske ve masrafa ne demeye girdin bacak nakline? Zamanında söylediklerime ve sizin yazdıklarınıza bakın, tam bu durumu söylememiş miyiz?”

Kuşkusuz Tıp dünyası, rahim naklinden yeni bilgiler edindi. Medyaya düşen ders de kahraman ilan etme kolaycılığını bırakmak. Sağlık konularında da hemen alkışlamak yerine şeytanın avukatlığını yapmak biz gazetecilerin işi.

 

Okurdan kısa kısa:

Eren Erdoğan: 1 Temmuz’da Kelebek ekinde diyetisyen Taylan Kümeli ile ilgili haberde kullanılan fotoğraflar ne meslek etiğine, ne insanlığa, ne de 45 yıldır takip ettiğim gazetenize yakışmadı. Tanınan insanların haber olması doğal. Ancak insanların en savunmasız ve en rahat olduğu ortamda bu şekilde fotoğraflanıp yayınlanması, işin hukuki tarafını bir yana bırakın vicdansızlık. Aynı haber diğer gazetelerde de var, fakat Hürriyet’teki gibi değil.

Bora Hatay: 4 Temmuz’da Sanat sayfasında haber; “Türkiye’nin en iyi 5.müzesi İstanbul Modern. Dünyanın neresinde 5. haber olur? Zaten yarışma Türkiye müzeleri. 1.’nin haber olmadığı haber yapılır mı? Hürriyet iyi ki bu yıl şampiyon olan Galatasaray yerine ligi 5. bitiren Kayserispor’u haber yapmadı. Ama yapabilirdi. Eğer Kayserispor’un yönetiminde tanıdık isimler olsaydı...

Kamuran Alaca: Şaka yapıyorsunuz herhalde. Haberde hem “ABD’li ajan Snowden’ın, ‘Kızıl ajan’ Anna Chapman’ın ajanlık teklifini kabul ettiği bildirildi” diyorsunuz; hem de “yapılan açıklamada iki hesabın da sahte olduğu belirtildi” yazıyorsunuz. Hesaplar sahteyse bu haberler de koca bir yalan!

Hayal Murathanoğlu: 30 Haziran’da Ekonomi sayfasında Atlas Jet’in Mikonos uçuşları ile ilgili yazıda tam dokuz kez Mikonos kelimesi geçiyor. Beşi doğru şekli ile yani Mikonos olarak yazılmış; diğer dördü ise “a” ile yani Mikanos olarak. Biraz daha özenli olunması gerekmez mi?

Hamdi Küçükyalı: ABD’li Sarai Sierra’yı öldüren Ziya Tasalı’yı neden hala “Laz Ziya” diye yazıyorsunuz? Bu adamın Lazlıkla alakası yok. Böyle birisine Laz diyerek bütün Lazları töhmet altında bırakmaya hakkınız yok.

FARUK BİLDİRİCİ / 8 TEMMUZ 2013 / HÜRRİYET


 
MATKAP SESİ ALTINDA MUAYENE
KABATAŞ'TAKİ İKİ TWEETİN ÖNEMİ
BAYRAKTAR'IN YATIRIMI VE GAZETECİLİK
GAZETENİN İTİBARI REKLAMIN FİYATI
"KARŞIT GÖRÜŞ" NE DEMEK?
TACİZ HABERİNDE EROTİK ÇAĞRIŞIM
HARDDİSKTEKİ KAYITLAR
ARAP KADIN TURİSTE AYRIMCILIK
ÖRTÜLÜ REKLAMLARA TAKİP
ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAYAN HABER
ŞÜPHECİ EDİTÖRLÜK
HAYALİ MİYDİ?
TELEKULAK HABERCİLİĞİ
İNTİHAR HABERLERİNE SON
SADECE HABERLER SORULUYORSA
"VIP TORPİLLER" HABERİ
"YİNE" DİYORSAK EĞER
GAZETECİLİĞİN YENİ SINAVI
VOLKAN İLE MADENCİLER KIYASLANABİLİR Mİ?
HESABI VALİLİK ÖDEMEMİŞ
ERMENEK'TE ENGELLENEN GAZETECİLİK
PEŞMERGENİN HESABI KAPANDI
İKİ OLUMLU GELİŞME
LANSMAN GAZETECİLİĞİ
O SÖYLEŞİDE NE OLDU?
HACK'LENMİŞ FOTOĞRAF FETİŞİZMİ
NEDEN "İSLAM DEVLETİ" DEMİYORUZ?
GÜVENİLİRLİĞİ REKLAMA TAHVİL ETMEK
NEDEN HÂLÂ GİZLİYORUZ?
EŞ DOST GAZETECİLİĞİ
MAHREMİYETE ALENİ SALDIRI
"MUHTAR BİLE OLAMAZ"DI
ÖZÜR DİLİYORUM
ÇAĞRIYA UYDUM
GAZETECİYE REVA GÖRÜLEN
NEDEN TEŞHİR ETMİYORUZ?
SAHUR DAYAĞI VE HÜRRİYET
TEKZİP VE ADALET DUYGUSU
TAKIR TUKUR HABERLER
GÜL'ÜN YENİ ADRESİ
OTOBÜS FİRMALARINA KORUMA
HAYAT BİZDEN İLERDEYSE
SPOR MEDYASINA ÇAĞRI
BASIN TOPLANTISINDA ROL DEĞİŞİMİ
İŞ KAZALARININ SORUMLULARI
UÇAKTAKİ GAZETECİLER
TEKME FOTOĞRAFININ SAHİBİ
YA MEDYANIN SORUMLULUĞU?
MAĞDURUN YANINDA OLMALIYIZ
BOŞANDIM, DÜĞÜN HABERİMİ SİLİN
MAHKEME KARARIYLA SANSÜR
İHTAR BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE
TÜRKİYE'NİN KESEB'TEKİ ROLÜ NE?
KAMU YARARI YA DA ORTAK ÇIKAR
ÇOCUĞU KİM VURDU?
TEMAS VE MESAFE MESLEĞİ
İNTERNET MEDYASINA YARGISIZ İNFAZ
FIKRA ÜZERSE
DİJİTAL ARŞİVDE DÜZELTME KILAVUZU
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI
LEZZETE KEFİL OLUNURSA
ADALET DUYGUSU EKSİKLİĞİ
FENERBAHÇELİLERİN ÜZÜNTÜSÜ
TIR VAKASINDA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
GİZLİ KAYITLARDA ÇİFTE STANDART
PERDELEME NEREDE?
ÖLÜMÜN FOTOĞRAFI
OKURUN RUHUNU YAKALAMAK
BU BAKAN BAŞKA BAKAN
ÇEK DEFTERİ GAZETECİLİĞİ
HÜRRİYET'TE "SEYİRCİSİZ MAÇ" OLMAYACAK
ESRARENGİZ YARATIK KOMİKLİĞİ
GAZETECİLİĞİN KUTSALI
YANLIŞIN ÜZERİNİ ÖRTMEK
YAYIMLANMAYAN SÖYLEŞİNİN ÖYKÜSÜ
KADIN ÇIPLAKLIĞINDAN KORKMAK
RESTORASYON UZMANI HUKUKÇU
OKURA SAYGI ÇAĞRISI
SABAH OKURLARININ BİLME HAKKI
NEFRET SUÇUNDA YANLIŞ
ERMAN TOROĞLU VE REKLAMLAR
CİNAYETE GEREKÇE YAZILIRSA
LSD İLAÇ OLAMAZ
ÇAKAR'IN SÖZLERİ ÇARPITILMIŞ
DOLANDIRILAN KADIN OLUNCA
MANŞETLERE KİM KARAR VERİR?
KALAŞNİKOFLU FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ
ÜNLÜLERİ YAFTALAMAK MI?
İZİNSİZ KAYIT ETİK DIŞI
MAHKEME NE DERSE DESİN
KARAKTER SUİKASTİ
İDDİANAMEYLE GELEN TEKZİP
ATALAY HAKLI MIYDI?
GAZETECİNİN VELİNİMETİ OKURUDUR
ÖLÜMCÜL BİR MESLEKİ HASTALIK
GEZİ'Yİ İLANLARDAN OKURSAK
GEZİ'DEN MEDYAYA DERSLER
SOSYAL MEDYAYA ALKIŞLAR
İKİLİ FOTOĞRAF KOMİKLİĞİ
SANSÜR NEYE YARADI?
<<< <
1 - 2 - 3 - 4 - 5
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2019   |   fbildirici@gmail.com