1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 ALÇAKÇA İŞLENMEYEN CİNAYET VAR MIDIR HAYATTA?
 01 Şubat 2001, Perşembe
 

KIRLANGIÇ YUVASI/9

ALÇAKÇA İŞLENMEYEN CİNAYET VAR MIDIR HAYATTA?

Türkiye'den götürülmüş toprakları Erivan'da görmek, onlarca trompetten oluşan bir bandonun aniden içimde daha önce hiç duymadığım gürültülü bir parçayı çalmaya başlamasına neden oldu.

Bastıramadığım o gümbürtüyü ``Soykırım Müzesi''ni bana gezdiren Ermeni kadın duymasın istedim. Telaşla, yanından uzaklaştım. Ayaklarım beni  ``Hayat ağacı'' heykelinin altında sıralanmış Sivas, Harput, Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır toprağı dolu kaselere daha da yaklaştırdı. Gözlerimi onlardan alamıyordum. O topraklarla aramdaki bağ, duygularımı ayaklandırmıştı.

Yeranuhi Markoryan adlı genç kadın, beni sarsan gümbürtüyü duymasa da yüzümdeki şaşkınlığı, gözümdeki o topraklara dokunma isteğini farketti. Onun kocaman siyah gözleri bana uzak ve soğuktu. 

- Her yıl 24 Eylül'de buraya binlerce insan akın ediyor. Bu toprakları korumakta güçlük çekiyoruz. Kimi toprağa  dokunmak, kimi saçına-yüzüne sürmek, hatta bazıları biraz yemek için birbirini eziyor.

Şaşkınlığım daha da arttı. Hatta ürktüm de. Bir toprağı yemek, nasıl bir zorlu duygudur? Nasıl bir sahiplenme içgüdüsüdür temelinde yatan acaba?

``Gerçekten yiyorlar mı?'' diye sordum. ``Onlar için bu topraklar nostalji'' dedi Markoryan. Ona doğal geliyordu. ``Hayat ağacı''na döndü:

- Hayat ağacının etrafındaki iki parça, ikiye bölünen Ermenistan'ı simgeliyor; Batı ve Doğu Ermenistan. Tabii Batı daha büyük...

    Biraz yürüdü, taş duvara işlenmiş kocaman haritayı işaret etti. ``İşte tarihteki Büyük Ermenistan'' dedi. ``Batı Ermenistan'' olarak gösterdiği bölüm, Doğu Anadolu'nun tamamını kaplıyor, hatta Sivas ve doğduğum kent olan Gaziantep'i bile içine alıyordu. Diyarbakır'ı gösterdim, sordum:

- Burası da mı Ermenilerin bölgesiydi?

- Tabii...

- İyi ama Kürtler de oraların kendi bölgeleri olduğunu söylüyor?

- Kürtler sonradan geldiler. Önce bizim atalarımız Urartular vardı orada.

  Beynimin içinde yeni sorular uçuşmaya başladı. Kürtler, Ermeniler, Türkler, tarihte o topraklarda içiçe yaşamışlar, sonradan düşman olmuşlardı. Ne yazık ki, bugün dostluk değil sonradan edinilen düşmanlıklar hatırlanıyor.

İSKELETLERİN ÖNÜNDEKİ KIZLAR

Markoryan ile bunları konuşmak doğru olur muydu? Yüzüne bir kez daha baktım. Gergindi, bir Türk gazeteciye müzeyi gezdirmek bile ona zor geliyor olsa gerekti. Tartışmaya gerek olmadığını düşündüm, yanyana yürüdük sessizce.

  1915 yılında yani Osmanlı İmparatorluğu'nun son günlerinde Ermenilerin yaşadıklarıyla ilgili fotoğraf, belge ve kitapların bulunduğu bölüme götürdü beni.

Fotoğraflar, yürek burkan türdendi. Bir deri bir kemik kalmış kadınlar, neredeyse erimiş çocuklar, idam sehpalarında sallanan insanlar, iskelet görüntüleri, bir duvara sıralanmış kesik kafalar.

En çok etkilendiğim, diğer fotoğrafların yanında daha masumdu belki. O fotoğraf, kurukafa ve insan kemiklerinden oluşan bir yığının etrafında toplanmış insanları gösteriyordu.

  İskelet yığınının önüne uzanmış 10-12 yaşlarında iki küçük kızı gösterdim. ``Nasıl olur iskeletlerin önünde böyle poz verirler?'' Yaşam ve ölümün, aynı karede böylesine arsızca buluşmasını Markoryan'a garip bulmuyordu:

-  Yıllar sonra yakınlarının cesetlerini arayan Ermeniler, Suriye çöllerinde sadece kemikleri bulabilmişler. Geriye kanıt kalsın diye bu fotoğrafı çektirmişler...

Aslında bu fotoğraf, Ermenilerin ne kadar farklı bir psikoloji içinde olduklarını dışa vuruyordu. O iskeletlerin önünde uzanıp fotoğraf çektiren küçük kızlar büyüdüklerinde tarihte kalan olaylara nesnel biçimde bakabilirler mi? Ya da çocuklarıyla birlikte kinleri de büyümez mi?

Markoryan da nefret öyküleri dinleyerek büyüyen kuşaktandı anlaşılan. Onunla iletişim kurmayı denedim. ``Peki bu fotoğraflarla birlikte yaşamak nasıl bir duygu?'' Böyle bir soru beklemiyordu. Bir an duraksadı, sonra ``Severek yapılacak bir iş değil'' dedi.

- Özellikle yurtdışından gelen Ermeniler, dedelerinin de öldürüldüğünü anlatıp, bana sarılıp ağlıyorlar. Ben de ağlıyorum. Rüyalarımda bile bu olayları yaşıyorum. Sadece ben değil ki. Çocuklarımızın oyunlarında Türkler hep düşman oluyor.

Benim çocukluk oyunlarımda düşman, Ermeniler değildi. Ermeniler, benim için Gaziantep'teki kimi taş binaların artık başka diyarlarda yaşayan eski sahipleriydi. Kaçışlarının acılı öyküleri anlatılırdı çevremde. Ancak Ermenilerin katledilmesine ilişkin her öykünün sonuna bir de Ermenilerin Türkleri katletmelerini konu edinen başka bir öykü eklenirdi.

Parçalanan bedenlerle ilgili kanlı öykülerin ana teması, Ermenilere karşı nefret değil, bütün cinayetlerin sevimsizliğiydi...

DAVET BEKLEYEN TARİHÇİ

 Çocukluğumun kısa filmini izlerken, Markoryan'ın sessiz rehberliği beni müzenin çıkış kapısına yaklaştırmıştı. Ne kadar farklı çocukluklar yaşamıştık onunla. Düşündüklerimi bilmesini istedim. 

- Tarihin o döneminde binlerce Ermeni öldürülmüş. Ermeniler de binlerce Türkü öldürmüş. Önemli olan kimin daha çok öldürdüğü değil, cinayetlerin işlenmiş olması. Cinayetler kim işlerse işlesin kötüdür, üzücüdür.

Donuk, kendinden emin bakışlarla dinledi. Sözlerimi bitirdiğim an, belki beni gördüğü andan itibaren sakladığı sözcükleri dudaklarından saldı:

- Artık siz de atalarınızın yaptığı soykırımı kabul edin. Özür dileyin.

Markoryan'ın Türkçesi mükemmeldi ama yine de aynı dilden konuşamıyorduk. Yine ona varamamıştım.

- İyi ama siz benim atalarımı katillikle suçluyorsunuz. Üstelik onların yaptıklarından beni sorumlu tutuyorsunuz. Unutmayın, cinayetleri işleyenler Osmanlılar, ben Cumhuriyetin çocuğuyum.

- Sizin geçmişinizden kaçmamanız gerekli. Atalarınızın yaptığı soykırımı kabul edip, bizden özür dilemelisiniz.

Farklı cephelerden bakıyorduk. Konuşmayı daha fazla uzatmanın anlamı yoktu. Teşekkür ettim, Markoryan yine uzak bir tavırla elini uzattı. Eli de buz gibiydi. Tokalaşıp ayrıldık.

Müzenin müdürü olan ünlü Ermeni tarihçi Prof. Laurenti Barsegian'ın odasına girdiğimde hala Markoryan'ın etkisindeydim. Barsegian, dostça karşıladı.

- Cumhurbaşkanımıza, Sayın Sezer'e gönderilmek üzere bir mektup yazdım. Bu meseleyi gerçekten tarihçilere bırakmak istiyorsanız biz hazırız. Çağırın bizi, gelip Türk tarihçilerle aynı masaya oturalım.

``Soykırım'' tezinin yılmaz bir savunucusuydu. Ama yine de iki ülkenin tarihçilerinin sorunu çözeceğine inanıyordu. Cinayetlere ne kadar nesnel yaklaştığını merak ettim, sordum:

- O dönemde Ermeniler de Türkleri öldürmediler mi?

Ellerini havaya kaldırdı Barsegian. ``Bizim günahımız yok o işte'' deyip, ekledi:

- Onları Ermeniler değil Kürtler öldürdü.

Tarihten kalan kanlı mirasın sorumluluğunu reddetmek zorunda hissediyordu kendini. Ne garip, o an orada bir Türk tarihçi olsaydı, belki o da Türklerin Ermenileri öldürdüğünü kabul etmeyecekti! 

Halbuki kimin kimi, niçin ve nasıl öldürdüğünden daha önemli değil mi, cinayetin bizatihi kendisi?

1-7 Şubat 2001/Tempo

 


 
FRENLERİMİZİ BOŞALTIP DÜŞLERİMİZİ ORTALIĞA SALSAK
GONCASI RAFYALI GÜLLER
BÜTÜN HÜCRELERİNDE YAŞIYORDU ACIYI
HERKESİN NOSTALJİSİ KENDİNE GÜZEL
ÇIPLAK BEDENLERİ ŞİİRLE SARMAK
ORADA BİR PARK VARDI
BAK HELE NELER GELDİ ZELİŞ'İN BAŞINA
DOĞURGANLIĞA MI TAPALIM, AFRODİT'E Mİ?
ALÇAKÇA İŞLENMEYEN CİNAYET VAR MIDIR HAYATTA?
EŞİMİ ÖPERİM ÖPMEM SANA NE BE KADIN!
GÜVENLİ LİMANLARA SIĞINMAYI YEĞLEYENLER
SIRADAN ÖYKÜLER DE AĞLATIR
BIRAK YANINDAKİ ADAM LAF ETSİN
BAKKAL DEFTERLERİ NE GÜZELDİ
TEK DOLARLIK KALPAZAN OPERASYONU
SORGU LABORATUVARINDAKİ DANSÖZ
NE VOLKANLAR TAŞIRIM İÇİMDE BİLİR MİSİN?
ÇOK ŞÜKÜR BENİM OĞLUM KATİL DEĞİL
DERİNDİ BALIKÇININ GÖZLERİ
ŞAİRİN KOKU ALAMADIĞI VAZİYETTEYİZ
YAHU BİR GÜZEL ÜTÜLÜYOR Kİ DONLARIMI SORMA
KADERİMİN PATRONU, RUHUMUN KAPTANIYIM
TENCERE ELİNDE KELEPÇELEDİLER GENÇ KIZI
DAHA NE KÖTÜLÜKLER GÖRECEK SABRİYE NİNE?
İLKELER NAZİKTİR HER DAİM SULANMAK İSTER
AH O KOCA MEMELİ KADIN!
DNA TESTİ YAPIN HAKİM BEY!
İKİ DUDAK ARASINA SIKIŞMIŞ KİMLİKLER
ÇIĞLIK ÇIĞLIĞAYDI KUŞLAR
SANA KİRPİKLERİMİ BİRİKTİRDİM ALIR MISIN?
CUMHURBAŞKANLIĞI FORSUNDA 16 YILDIZIN İŞİ NE?
AMAN POPOSUNU PARMAKLAMAYIN!
AL YÜZÜĞÜM SENDE KALSIN
UÇAN LİDERLER KAÇAN KONGRELER
YES DE EMİNE HANIM
MÜDÜR BEYE NEDEN GÜNAYDIN DEMEDİN?
AŞKIN BİTTİĞİ YERDE BAŞLADI HASTALIK
AYI KONSERVE YERSE
DÖNECEKSEN DÖN ARTIK VE GÖR OLACAKLARI
SEVİŞMEK ERKEĞE ÖDÜLSE KADINA CEZA MI?
EN BÜYÜK BAYRAM BİZİM BAYRAM
MEĞER SİLAHLAR NE KADAR GEREKSİZ ZERZEVATMIŞ
MEDET EY TSE, GETİR ŞU İŞE BİR STANDART
SAFLARI SIKLAŞTIRALIM YENİ KAHRAMANLAR GELİYOR ESKİ YOLDAN
ÇARŞAFA BÜRÜNMÜŞ PARİSLİ KADININ KIVRAK YÜRÜYÜŞÜ
GÜNEŞİN ÜZERİNDE OYNAŞMADIĞI BİNADA OTURAN SİYASETÇİ
TÜRK ASKERİNİN KORE YOLCULUĞUNUN ÖYKÜSÜ
KÖKLERİNİ BU TOPRAKLARA SALANLAR DA KAÇIYORSA
YİNE KANI KANLA YIKAMASANIZ
ECEVİT, CALLAGHAN'IN 27 YIL ÖNCEKİ SÖZLERİNİ DE HATIRLASA
ASKERLER SORGULANAMAZ DARBECİLER ASLA
DOKUNULAMAYAN KAPILARA SIKIŞMIŞ İNSANLIKLAR
CAMDAN ÖRÜLMÜŞ SINIRLAR KAFAYI VURUNCA ANLAŞILIR ANCAK
DİLERİM AİLE ALBÜMÜM SAHAFLARA DÜŞMEZ
OLAĞANLAŞAN OLAĞANÜSTÜLÜKLERE KARŞI AĞLAMA SEANSLARI
BİR ERKEĞİN HEDİYELERLE EVRİMİ
İSLAMİYETİN CAMİLERE ÇEKİLME VAKTİ GELDİ ÇATTI
NE AŞKLAR BİLİRİM GÖRKEMLİ İTİRAFLARA KURBAN GİTMİŞ
SANTİMETREKARECİ MEMDUH'UN UYANIK İŞLERİ
ÇIPLAKLIK SEVENLER GERÇEKLERİ DE GİYDİRMESELER YA
HİSSEDİLEN SICAKLIK VARSA HİSSEDİLEN ENFLASYON NİYE OLMASIN?
HANİ ALEVİLER LAİKLİKTEN YANAYDI?
BİR KURU GÜL KALMIŞTI ELİNDE
ŞİVE DİYENLER YARGILANSIN
ESSAH MI YANİ?
HERKES ŞEHİT HERKES KAHRAMAN
ÇETECİLER BAYRAĞI AŞAĞILADILAR
FOTOĞRAF TERÖRDEN GÜÇLÜ OLMASA...
ÖNGÖRÜLERİN BEREKETLİ TARLASI KURUDU
PKK İLE SAVAŞ KAZANILDI MI Kİ?
BAHAR YAĞMURLARINDA YIKANMADAN...
CEP TELEFONU HIRSIZI ÇOCUKLAR KOĞUŞUNDA
TANRI AŞKINA! BU SİZİN DE ÜLKENİZ!
ERDOĞAN'A ÇOK KONUŞMA CEZASI VERİLMELİ
KANADALILAŞAN TÜRKÜN VİCDAN AZABINA ÖVGÜ
KENDİNİ ÇOĞALTARAK YAŞAMAK YA DA CENAZELER
OSMANLI SEVDASINDA DANSÖZÜN YERİ
EKRANDA SEVİŞEN TÜRK KIZINI TÜRKLER DESTEKLERSE!
KÖTÜLÜKLERİ GÖRMEZDEN GELEREK YOKETME
TANRI BU ÜLKEYİ TESADÜFLERDEN KORUMASIN
KENDİ KENTİNDE KAYBOLMAK
SANIRSINIZ TARİH BİR OYUNCAK
İNSANA YATIRIM YAPMANIN ALBENİSİ
ÇINARLAR AYAKTA ÖLÜR GAZETELER DE
DEREYATAĞINA EV YAPARSANIZ YIKILIR
HEYECAN DA RUTİNLEŞİR
SEN HASTALIKLI KORUK GİBİSİN
DENİZDEKİ HAYALİ KIRMIZI ÇİZGİ
KAVUN KARPUZ MİSALİ SİYASET
ÖZKÖK: ÜNİFORMANIN ALTINDAKİ KİŞİLİK
NECDET TEKİN: PIRASA PROFESÖRÜ OLUR MU?
HÜSAMETTİN ÖZKAN: İKİLİ TEMASLAR UZMANI
AHMET VEFİK ALP: UÇUK PROJELER BAŞDANIŞMANI
DIŞ GÖREVDEN DÖNEN VEKİL
KOYUNLAR OTORİTEYE ÇAKTIRMADAN KARŞI ÇIKAR
TAHTERAVALLİDEN İNMENİN ZAMANI GELDİ
NABZA GÖRE ŞARKILAR
AKIP GİTMEKTEDİR SESSİZ HAYATLAR
GURKALAR EMRİNİZDE SAM AMCA
TARİHTEN İBRET ALMASI GEREKENLER
1 - 2
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr