1980 Haziranıydı gazeteciliğe başladığımda. 30 yılı aşkın bir süredir bu meslekteyim.  Haberlerin peşinden koştum; söyleşiler yaptım; kitaplar yazdım; haber müdürlüğünde bulundum; bunca yıldır hep gazetecilik faaliyetleri içinde oldum. 1 Nisan 2010'dan bu yana Hürriyet gazetesinin Okur Temsilcisi (Ombudsman) olarak görev yapıyorum.

Faruk Bildirici


 SEN HASTALIKLI KORUK GİBİSİN
 01 Ağustos 2002, Perşembe
 

KIRLANGIÇ YUVASI/87

SEN HASTALIKLI KORUK GİBİSİN

Kitaplar, erişkin evlatlara benzer. Her ne kadar, ``Kitaplar ölümsüzdür, kitap yazanların bir muradı da ölümsüzleşmektir'' dense de kitaplar, bir kere basıldı mı, yaratıcısından bağımsız bir kader çizgisi izler.

Yazar kendi kitabının kaderine hakim olamaz ama aradan uzun zaman geçip de kitap ölümsüzleşmeyi başarınca yazarı üzerinde belirleyici hale gelir.

Mevlana ve ölümsüzleşen eseri Mesnevi'nin başına gelen de budur. Mevlana, artık 13.yüzyılda yazdığı Mesnevi'nin kaderine hakim olamayacak kadar geride kaldı.

Mesnevi, yaratıcısı Mevlana ve yazıldığı dönemle ilgili yorumlara kaynaklık etmeyi sürdürüyor. ``Mevlana'ya ajanlık suçlaması'' olarak basına yansıyan tezin kaynağı da yine Mesnevi.

Prof.Dr.Mikail Bayram, 13.yüzyıl uzmanı bir tarihçi. Araştırmaları, incelemeleri bir yana, konu hakkında görüş beyan eden diğer kişilerden en önemli farkı, Mesnevi'yi ``ilk okurlarının gözüyle okuyabilme'' iddiası.

Mesnevi'yi okurken, kendini 13. yüzyıl insanının yerine koyuyor. O dönemde yaşayan bir insan gibi bakınca bizim gördüğümüzden bambaşka bir Mesnevi ile karşı karşıya kalıyor. Mevlana'nın, öykülerinde, Ahi Türkmenler'in ``pir''lerinden Ahi Evren'i, (ahi evran) sürekli aşağıladığını farkediyor. Hem de ne aşağılama?

 Ahi Evren, Ahi Teşkilatının başmimarı ve aynı zamanda ``derici esnafının piri.'' Mesnevi'deki öykülerden biri de ``Itır ve misk kokusundan bayılıp düşen dabbağ'' ile ilgili. ``Dabbağ'' derici demek.

``Derici, bir gün Attarlar çarşısına varınca ıtır ve misk kokularından dolayı bayılıp düşmüş. Halk başına toplanır, kimisi kalbine masaj yapar, kimi sarhoş mudur diye ağzını koklar, kimisi yüzüne gül suyu sürer, kimi nabzını tutuyor fakat ayıltmak mümkün olmaz.

Birileri yakınlarına ve kardeşine koşup haber verir. Kardeşi, avucuna bir miktar köpek pisliği alarak olay yerine gelir. Hastalığın sebebi bilinirse tedavi kolay olurmuş.

Dericinin kardeşi, halkın arasından sokulup elindeki köpek pisliğini onun burnuna tutar. Bir saatten beri ölü gibiyken hareketlenir ve kendine gelir. Onun çirkef beyninin ilacı o pislik imiş. Çünkü o daima pislik içinde yaşayan, burnu pis kokulara alışık biridir.''

Prof. Bayram'ın ``Tarihin ışığında Nasrettin Hoca ve Ahi Evren'' adlı çalışması, benzer öykülerle dolu. Tümünde de Mevlana, Ahi Evren'e inanılmaz bir dille saldırıyor.

Ünleri bugüne değin uzayıp gelen bu iki ismin çatışmasını saptamak önemli. Çünkü Ahi Evren, Selçuklu sultanlarını yenerek kendine bağlayan Moğollar'a başeğmeyen, onlarla savaşan Ahi Türkmenler'in lideri. Ahi Türkmenler'in karşısındaki güç ise Moğollar.

Prof.Bayram, işte buradan hareketle Mevlana'nın, Moğollar'dan yana tavır koyduğunu yazıyor. Suçlama değil, bilim adamı gözüyle bir tespitte bulunuyor.

Aslında ikinci tespiti, ilkinden daha az şaşırtıcı değil. ``Ahi Evren'in asıl adı, Hace Nasiru'ddin Mahmud olup, bu şahıs, Latifeler'in sahibi Nasrettin Hoca ile aynı kişidir.''

Yine kanıtlar için Mesnevi'ye dönüyor, oradan Nasrettin Hoca'nın bugün de bilinen fıkralarının, Mevlana'nın kitabında da yer tuttuğunu örnekliyor.

``Adamın biri evine yarım okka et getirir ve karısına bu eti pişirmesini söyler. Adam akşam eve gelir, hanımı sofrayı kurar. Adam sofrada et göremeyince hanımına niçin eti pişirmediğini sorar. Hanımı, `Eti kedi yedi' deyince adam evin kedisini tartar. Kedi de yarım okka gelir. Hanımına sorar: `Eğer bu et ise kedi nerede, yok eğer kedi ise et nerede.''

Mevlana'nın çok bilinen bu öyküyü anlatmasının amacı, Nasrettin Hoca ile dalga geçmek, ``akıl yürütme ve kıyas metodu'' uygulayıcılarını eleştirmektir. Bu ve benzer ipuçlarından yola çıkan Prof.Bayram, Nasrettin Hoca ile Ahi Evren'in aynı kişi olduğu sonucuna varır.

Prof.Bayram'ın, Anadolu'nun tarihini silbaştan yeniden yazmak anlamına gelen tezlerinin doğruluğu ya da yanlışlığı konusunda fikir yürütmek tarihçilere düşer. Ancak bilimsel bulgulara baştan ``edepsizlik'' diye karşı çıkmak bağnazlıktır. Mevlana'nın dediği gibi biz ölümlülere yakışmaz.

Ne demişti Mevlana? ``Sen hastalıklı koruk gibisin. Bütün koruklar üzüm oldu, sen hala hamsın.''

1-7 Ağustos 2002/Tempo


 
FRENLERİMİZİ BOŞALTIP DÜŞLERİMİZİ ORTALIĞA SALSAK
GONCASI RAFYALI GÜLLER
BÜTÜN HÜCRELERİNDE YAŞIYORDU ACIYI
HERKESİN NOSTALJİSİ KENDİNE GÜZEL
ÇIPLAK BEDENLERİ ŞİİRLE SARMAK
ORADA BİR PARK VARDI
BAK HELE NELER GELDİ ZELİŞ'İN BAŞINA
DOĞURGANLIĞA MI TAPALIM, AFRODİT'E Mİ?
ALÇAKÇA İŞLENMEYEN CİNAYET VAR MIDIR HAYATTA?
EŞİMİ ÖPERİM ÖPMEM SANA NE BE KADIN!
GÜVENLİ LİMANLARA SIĞINMAYI YEĞLEYENLER
SIRADAN ÖYKÜLER DE AĞLATIR
BIRAK YANINDAKİ ADAM LAF ETSİN
BAKKAL DEFTERLERİ NE GÜZELDİ
TEK DOLARLIK KALPAZAN OPERASYONU
SORGU LABORATUVARINDAKİ DANSÖZ
NE VOLKANLAR TAŞIRIM İÇİMDE BİLİR MİSİN?
ÇOK ŞÜKÜR BENİM OĞLUM KATİL DEĞİL
DERİNDİ BALIKÇININ GÖZLERİ
ŞAİRİN KOKU ALAMADIĞI VAZİYETTEYİZ
YAHU BİR GÜZEL ÜTÜLÜYOR Kİ DONLARIMI SORMA
KADERİMİN PATRONU, RUHUMUN KAPTANIYIM
TENCERE ELİNDE KELEPÇELEDİLER GENÇ KIZI
DAHA NE KÖTÜLÜKLER GÖRECEK SABRİYE NİNE?
İLKELER NAZİKTİR HER DAİM SULANMAK İSTER
AH O KOCA MEMELİ KADIN!
DNA TESTİ YAPIN HAKİM BEY!
İKİ DUDAK ARASINA SIKIŞMIŞ KİMLİKLER
ÇIĞLIK ÇIĞLIĞAYDI KUŞLAR
SANA KİRPİKLERİMİ BİRİKTİRDİM ALIR MISIN?
CUMHURBAŞKANLIĞI FORSUNDA 16 YILDIZIN İŞİ NE?
AMAN POPOSUNU PARMAKLAMAYIN!
AL YÜZÜĞÜM SENDE KALSIN
UÇAN LİDERLER KAÇAN KONGRELER
YES DE EMİNE HANIM
MÜDÜR BEYE NEDEN GÜNAYDIN DEMEDİN?
AŞKIN BİTTİĞİ YERDE BAŞLADI HASTALIK
AYI KONSERVE YERSE
DÖNECEKSEN DÖN ARTIK VE GÖR OLACAKLARI
SEVİŞMEK ERKEĞE ÖDÜLSE KADINA CEZA MI?
EN BÜYÜK BAYRAM BİZİM BAYRAM
MEĞER SİLAHLAR NE KADAR GEREKSİZ ZERZEVATMIŞ
MEDET EY TSE, GETİR ŞU İŞE BİR STANDART
SAFLARI SIKLAŞTIRALIM YENİ KAHRAMANLAR GELİYOR ESKİ YOLDAN
ÇARŞAFA BÜRÜNMÜŞ PARİSLİ KADININ KIVRAK YÜRÜYÜŞÜ
GÜNEŞİN ÜZERİNDE OYNAŞMADIĞI BİNADA OTURAN SİYASETÇİ
TÜRK ASKERİNİN KORE YOLCULUĞUNUN ÖYKÜSÜ
KÖKLERİNİ BU TOPRAKLARA SALANLAR DA KAÇIYORSA
YİNE KANI KANLA YIKAMASANIZ
ECEVİT, CALLAGHAN'IN 27 YIL ÖNCEKİ SÖZLERİNİ DE HATIRLASA
ASKERLER SORGULANAMAZ DARBECİLER ASLA
DOKUNULAMAYAN KAPILARA SIKIŞMIŞ İNSANLIKLAR
CAMDAN ÖRÜLMÜŞ SINIRLAR KAFAYI VURUNCA ANLAŞILIR ANCAK
DİLERİM AİLE ALBÜMÜM SAHAFLARA DÜŞMEZ
OLAĞANLAŞAN OLAĞANÜSTÜLÜKLERE KARŞI AĞLAMA SEANSLARI
BİR ERKEĞİN HEDİYELERLE EVRİMİ
İSLAMİYETİN CAMİLERE ÇEKİLME VAKTİ GELDİ ÇATTI
NE AŞKLAR BİLİRİM GÖRKEMLİ İTİRAFLARA KURBAN GİTMİŞ
SANTİMETREKARECİ MEMDUH'UN UYANIK İŞLERİ
ÇIPLAKLIK SEVENLER GERÇEKLERİ DE GİYDİRMESELER YA
HİSSEDİLEN SICAKLIK VARSA HİSSEDİLEN ENFLASYON NİYE OLMASIN?
HANİ ALEVİLER LAİKLİKTEN YANAYDI?
BİR KURU GÜL KALMIŞTI ELİNDE
ŞİVE DİYENLER YARGILANSIN
ESSAH MI YANİ?
HERKES ŞEHİT HERKES KAHRAMAN
ÇETECİLER BAYRAĞI AŞAĞILADILAR
FOTOĞRAF TERÖRDEN GÜÇLÜ OLMASA...
ÖNGÖRÜLERİN BEREKETLİ TARLASI KURUDU
PKK İLE SAVAŞ KAZANILDI MI Kİ?
BAHAR YAĞMURLARINDA YIKANMADAN...
CEP TELEFONU HIRSIZI ÇOCUKLAR KOĞUŞUNDA
TANRI AŞKINA! BU SİZİN DE ÜLKENİZ!
ERDOĞAN'A ÇOK KONUŞMA CEZASI VERİLMELİ
KANADALILAŞAN TÜRKÜN VİCDAN AZABINA ÖVGÜ
KENDİNİ ÇOĞALTARAK YAŞAMAK YA DA CENAZELER
OSMANLI SEVDASINDA DANSÖZÜN YERİ
EKRANDA SEVİŞEN TÜRK KIZINI TÜRKLER DESTEKLERSE!
KÖTÜLÜKLERİ GÖRMEZDEN GELEREK YOKETME
TANRI BU ÜLKEYİ TESADÜFLERDEN KORUMASIN
KENDİ KENTİNDE KAYBOLMAK
SANIRSINIZ TARİH BİR OYUNCAK
İNSANA YATIRIM YAPMANIN ALBENİSİ
ÇINARLAR AYAKTA ÖLÜR GAZETELER DE
DEREYATAĞINA EV YAPARSANIZ YIKILIR
HEYECAN DA RUTİNLEŞİR
SEN HASTALIKLI KORUK GİBİSİN
DENİZDEKİ HAYALİ KIRMIZI ÇİZGİ
KAVUN KARPUZ MİSALİ SİYASET
ÖZKÖK: ÜNİFORMANIN ALTINDAKİ KİŞİLİK
NECDET TEKİN: PIRASA PROFESÖRÜ OLUR MU?
HÜSAMETTİN ÖZKAN: İKİLİ TEMASLAR UZMANI
AHMET VEFİK ALP: UÇUK PROJELER BAŞDANIŞMANI
DIŞ GÖREVDEN DÖNEN VEKİL
KOYUNLAR OTORİTEYE ÇAKTIRMADAN KARŞI ÇIKAR
TAHTERAVALLİDEN İNMENİN ZAMANI GELDİ
NABZA GÖRE ŞARKILAR
AKIP GİTMEKTEDİR SESSİZ HAYATLAR
GURKALAR EMRİNİZDE SAM AMCA
TARİHTEN İBRET ALMASI GEREKENLER
1 - 2
> >>>


© Tüm Hakları Saklıdır. 2017   |   fbildirici@hurriyet.com.tr