ŞEFİKA KUTLUER

FLÜTE İLAHİ GÜÇLER TARAFINDAN SEÇİLDİM 

Flüt sanatçısı Şefika Kutluer’in öncelikler listesinin ilk sırasında hep müziği olmuş. Yaşamının her anında flütüyle bütünleşmekle kalmamış, hep müzikle ilgili hayaller kurmuş. İşte o hayallerinden birini bu yıl gerçekleştirdi; Ankara’da kendi adına bir festival düzenledi. Ünlü orkestralarla, ünlü sanatçılarla sahne aldı, yine büyüledi, alıp başka diyarlara uçurdu dinleyenleri…

KONSERVATUAR: ÇOCUKKEN OYUN ARKADAŞIM OLMADI

Senfonik müzik bestecisi Ulvi Cemal Erkin, babamın arkadaşıydı, ona hayranlık duyuyordum. O, bir kulak testi yaptı. "Çok büyük bir kabiliyet, bu çocuğu mutlaka konservatuara alalım" dedi. Annem imtihana götürdüğünde dedim ki burası cennet. Bir yerden piyano sesleri, öbür taraftan keman sesleri geliyordu. İmtihanları kazandım ilkokul dörtte konservatuara girdim. Önce Kamuran Gündemir ile piyano çalıştım. Flüt için vücudun belli bir olgunluğa ulaşması gerekiyordu. Enstrüman seçimi yapan komisyonda, "Bu çocuğun dudağı parmakları flüte uygun" dediler. Flüte öyle başladım. Babam sabah Cebeci’deki binaya bırakıyor, akşam alıyordu. Hem, diğer okullardaki gibi, kültür bölümü dersleri vardı, hem de müzik dersleri. Karakterim uygundu bu tempoya. Başka şeyin özlemini çekmedim. Oyun oynamadım, pek fazla arkadaşım da olmadı. Müziğe ve flüte içimde büyük bir aşk varmış ki vazgeçmedim. Bir iki sene sonra müfredatı hızla bitirdiğim için sınıf atlattırdılar. Fakat kültür derslerini yazın çalışıp imtihana girip üst sınıfa geçiyordum. On sene okumuş oldum konservatuarda.

BABAM: HUZURLU BİR AİLEDE BÜYÜDÜM

Rahmetli babam 17-18 yaşındayken Prizren’den göçmüş. Amcamla birlikte önce Almanya’yı denemiş, oradan İstanbul’a, daha sonra Ankara’ya gelmişler. Her şeylerini Yugoslavya’da bırakmışlar. Babam Yeni Çizme mağazasının sahibiydi, beş dil biliyordu. Ankaragücü’nün kurucularındandı. Babam sabah güneşle kalkar spor yapardı, yüzme şampiyonuydu. Beni pazar günleri Kızılcahamam’a götürür, spor yaptırır ciğerlerimi açtırırdı. "Bu egzersizler flüt çalmanda kolaylık sağlar" derdi Öyle de oldu okulda 8- 10 saat ayakta yorulmadan flüt çalışırdım. Hocam da şaşırır, "Ben iki saat ancak çalabiliyorum sen çocuk yaşında nasıl bu kadar saat çalabiliyorsun" derdi. Yüzmeyi de babamdan öğrendim, üç saat durmadan tempolu yüzebilirim. Annem de enstitü mezunu bir ev hanımıdır. Huzurlu bir aile ortamında mutlu büyüdüm. Sevgi ve aile kavramı çok önemliydi ailemizde. İki abim var ben ailenin küçük çocuğuyum.

TÜRK BESTECİLER: FLÜT İÇİN TÜRK BESTESİ ÇOK AZ

Konservatuarda sadece klasik müzik dinlenirdi; caz ve Türk musikisi yasaktı. Ama babam Türk musikisi hayranıydı. Evde biz radyodan klasik Türk müziğini çok dinliyorduk. Türk Musikisi’ndeki çeyrek, komo, dediğimiz tonlar batı formunda yoktur. Bu tonların kulağı bozacağı düşüncesiyle yasaklamışlardı. Bir kere yasağa karşıyım, Türk musikisinin okutulmamasının büyük eksiklik olduğunu düşünüyorum. Besteciler Türk musikisini öğrenemedikleri için evrensel müzik ile Türk Müziğini harmanlayamıyorlar. Dünya repertuarlarına giren çok fazla eser çıkmıyor ortaya. Flüt için bir Ekrem Zeki Ün’ün, Yunus’un mezarında isimli bestesi var. Bir de Turgay Erdener’in benim için bestelediği "Yeşil Bir düş" adlı eseri. Zaten onları da kaydettim ve konserlerde çalıyoruz.

İTALYA: ROMA’YA GİDERKEN ENDİŞELİYDİM

Okulumuzun müdürü Mithat Fenmen, flüt hocam ise Saki Şarıl beydi. İlk profesyonel konserimde Mithat Fenmen, bana piyanoda eşlik etti. Mezun olduğumda Türkiye’de tanınan başka kadın flüt sanatçısı yoktu. Okuldayken hocaların himayesi altındaydım. Mezun olunca birden yalnız kaldım. CSO’da çalışmaya başladım. Solist olmak istiyordum, kariyer yapmak üzere İtalya’ya gittim. İtalya’da Santa Cecilia Akademisi’ne giderken ne yapacağım diye endişeliydim ama gidince gördüm ki seviyem hocaları şaşırtacak kadar iyiydi. Önce Perugia’da dil kursuna gittik, İtalyanca öğrendim. Kariyerime Roma’da Santa Cecilia Akademisinde başladım. Viyana Filarmoni’nin Baş flütçüsü, Werner Tripp beni Roma’da bir konserde dinlemiş. Zor beğenen bir hocaydı. "Solistlik sınıfıma gelmek istersen seni Viyana’ya alalım" dedi. 2.5-3 sene İtalya’da kaldım, sonra Viyana’ya gidip geldim.

EVLİLİK: ÇOCUK YAPMADIĞIMA PİŞMANLIK DUYUYORUM

Eşim Refik de bana ilahi bir hediyedir, o da flüt çalıyor. Tarsus Amerikan kolejinde öğrenmiş. Onun akrabası olan komşumuz sayesinde 1982’de tanıştık, 83’te evlendik. İşadamı olup, flüt çalması ve müzikle ilgilenmesi önemliydi benim için. O zaman hocalarım "Kariyer yapması lâzım" diye evlenmemizi engellemeye çalıştılar. Hocalarımın müzik hayatıma katkılarını inkâr edemem ama özel hayatıma karışmalarına fırsat vermedim. Eşim hayatımın en büyük desteğini verdi. Sürekli konserler veriyor, CD kaydediyor olmam yüzünden çocuk yapamadık. Tabii bu bana hayatımda çok büyük bir hareket imkânı verdi. Geriye bakınca çocuk yapmadığıma pişmanlık duyuyorum. Evliliğimizin ilk aylarında Viyana’ya gidip gelmeye başladık. Viyana’daki ilk uluslararası yarışmada üçüncü oldum. Kavga patırtı kopmuş içerde. Hoca, "Bundan sonra Türk olduğunu yazmayacağız" dedi. Bir sene sonra yarışmaya girenlerin ismi ve ülkesi komisyona verilmeden dinledi. O zaman birinci oldum. Yarışmayı kazanmak dünya müzik piyasasında durumumu çok değiştirdi. Amerika’ya gittim, konserler verdim. Carnegie Hall konserinden sonra New York Times’ta o müthiş eleştiri çıktı. O eleştiride, nefes alış tekniğimden diyaframı nasıl kullandığıma kadar detaylar yazıldı. O eleştirmenin tekniğimi bu kadar profesyonelce anlaması beni hayrete düşürmüştü. O eleştiride "Sihirli flüt" diye yazması müzik hayatımı çok etkiledi. Hâlâ insanlar öyle tanıyor.

16 ALBÜMÜM VAR: KORSANA KIZMIYORUM

16 albümüm var dünya piyasasında. Kaydettiğim ancak henüz yayınlanmamış CD’ler de var. Şimdi müzik firmaları tek tek kapanıyor. Hâlâ CD yapabildiğim için çok şanslıyım. Telif almıyorum onların satışından. CD’lerin dünyaya dağıtılıyor olması önemli. Müziği para kazanmak için yapmıyorum. Bazı konserlerden aldığım paraları CD projelerime yatırıyorum. CD’lerimin kopyalanmasına, internetten indirilmesine kızmıyorum. Çünkü dar gelirli bir ülkeyiz. Onu alıp dinlemeleri beni sevindiriyor. Ben zaten dünyanın her köşesine ulaşmaya çalışıyorum. Dünyanın en ücra köşelerinde CD’lerimi dinleyenlerden mesaj alınca mutlu oluyorum.

DEVLET SANATÇISI: KONSERLERİMDE DERİNLERDE YÜZÜYORUM

Solistlik kariyerim için İtalya’ya gidince CSO ile ilişkim bitmişti. Evlendikten sonra bir süre Ankara’da konservatuarda öğretmenlik yaptım. Sürekli gidip geldiğim için öğretmenliğe devam edemedim. Kültür Bakanlığı’na geçtim, kadrom hâlâ İzmir Devlet Senfoni Orkestrası’nda. Devlet sanatçılığı sadece bir manevi unvan. Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı iken çalışmalarımı yakından takip ederdi, çok ilgiliydi. İspanya’ya onun döneminde gittim. İspanya kral ve kraliçesine sarayda çaldım. Köy konserleri de verdim. Konserlerimde insanları ilahi bir ışık olarak görüyorum. O ışıkla birleşiyorum, bir enerji oluşturuyoruz. Çok derinlerde yüzüyorum. Flüt beni yeryüzüne çıkarmak için ilahi bir araç. Benim kurtarıcım. Flüt, beni acımasız profesyonel hayata hazırlıyor ve yaralarımı tamir ediyor. Flüt insanla bütünleşen bir enstrüman. Zayıf noktalarını insan kendisi iyi bilir. Ben ona göre kendi tekniğimi geliştirdim. Şimdi bu tekniğimi yabancı bir okul için kitap olarak hazırlıyorum. Yeni kuşakta bayan flütçüler de var ama üzülüyorum ülkemizde yeterli sayıda orkestra yok.

TARİH OKURUM: ORTAYLI HOCANIN HAYRANIYIM

İlk sırada kendi mesleğimle ilgili okumayı seviyorum. Onun dışında tarih seviyorum. İlber Ortaylı hocanın hayranıyım. Televizyona çıktığı zaman kaçırmıyorum. Bu programlar sayesinde tarihi sevdirdiler, tarih popüler hale geldi. Tarihimizi pek bilmeyiz, geçmişimiz kapalıdır. Halbuki gurur duymamız gereken bir geçmişimiz ve yararlanabileceğimiz bir kültür birikimimiz var.

ALTIN FLÜT: YAPAN USTA ÖLDÜĞÜ GÜN FLÜTÜM SUSTU

Viyana’daki yarışmadan sonra hocam, "Sana yeni bir flüt lazım" dedi. Hemen dünyanın en iyi flüt yapımcısı Alman usta Johannes Hammig’i aradı. Biz kalktık gittik eşimle. Elime, dudaklarıma göre yaptı flütü. Saf gümüştü. Bir de altın flüt yaptı. Ayrıca dokuz karat altın olan ağızlık parçasını da Londra’daki ünlü usta Albert Cooper yaptı. Çok kıymetli olan flütlerimi kendim taksit taksit aldım. Hammig usta, "Kimseye dokundurtma bozulursa tamir ettirme, bana getir" derdi. Yıllar sonra İzmir’de vereceğim konserden bir gün evvel flütten garip sesler geldi. Mecburen baktırdım tamircilere, bir arıza bulamadılar ama flüt sanki çalmak istemiyordu. Ertesi gün konserde çaldım. Konserden sonra Almanya’ya gittik ki, meğer flütün bozulduğu gün Hammig usta ölmüş. O zaman başladım bazı şeyleri düşünmeye, her şey kendine has bir enerjiye sahip. Eşyalarla sahipleri arasında bir bağ olabiliyor! Flütlerim hayatımın önemli bir parçasıdır. Altın, çabuk ısınıyor, daha sıcak, çabuk tizleşen bir ses çıkarıyor. Gümüş çabuk ısınmadığı için daha romantik, daha bohem, gri mavi tonlar çıkarıyor. Şimdi altın ağızlık, gümüş gövdeyi birleştirdim. Hoşlandığım bir ses rengi çıkıyor, iyi bir balans oluyor. Flüt, nazlı bir enstrüman.

ASTROLOJİ: DUYGUSALLIĞIMIN ZARARI OLUYOR

Neden bu kadar çabuk demoralize oluyorum; Astroloji ile bir bakayım dedim. Yıldız haritası çıkarıp onu okuma seviyesine geldiğimde anladım ki yıldızların durumundan birtakım duygusal vaziyetlerin içine giriyorum. Ben boğa burcuyum. Burç haritasını yorumlamayı öğrenince demek sorun yıldızların pozisyonundaymış dedim, onu nasıl iyileştireceğimi de kendi kendime öğrendim. Günlük fallara inanmıyorum. Duygusallığımın bana zararı oluyor iş hayatımda. Kendime sürekli daha rasyonel olmam için telkinde bulunuyorum.

FESTİVAL: KOTO USTASI VE BURHAN ÖÇAL İLE SAHNE ALACAĞIZ

Ankara, benim doğduğum kent. Ben Anadolu çocuğuyum. Anadolulu olmak büyük bir ayrıcalıktır. Beraber müzik yaptığım ünlü müzisyenleri doğduğum kente getirmek istiyordum. Bu uzun senelerdir hayalimdi. Kaliteli performanslar hep İstanbul’a geliyor. Biz altıncı seçilmişiz kültür ve sanat olaylarını izlemede. Eskişehir, Ankara’yı geçmiş. Çok ağırıma gitti. Eskiden Ankara kültür başkentiydi. Her şey Ankara’dan başlardı. Festivalde sadece ayni destekler var. 23 Eylül’de açıldı. Versay’da Müzik sergisini ve Sinfonietta De Paris Orkestrasını Fransız Kültür Merkezi getirdi. AB Büyükelçisi Pierini, Avrupa Birliği Oda Orkestrasını getirdi. İlber Ortaylı, Talat Halman ve Yıldız Kenter performans için katkıda bulundu. 16 Ekim’de, Burhan Öçal, ünlü Japon Koto sanatçısı Atsuko Suetomi ve ben, Anadolu’nun mistik ve pastoral ruhunu yorumlayan bir projeye imza atacağız. Konserde, Japon melodilerine de yer vereceğiz. Hacettepe Akademik Senfoni Orkestrası eşliğinde Pakistan Selzedeleri yararına konser vereceğim. Unesco Pontes Festivalinin sürekli orkestrası Virtuosi Di Praga ile önce Alanya’da sonra Ankara’da çalacağım. Her yıl aynı dönemde tekrarlanacak festivalde doğu ve batı müzisyenlerini buluşturup ortak proje üretmek istiyorum.

MÜZİK TEDAVİSİ: DÜNYA NİNNİLERİ CD’Sİ MUTLULUK VERİYOR

Seyahatlerde migren atağı gelince bir hafta sürüyordu. İlaç kullanmayı sevmediğim için Reiki ve Yogaya başladım, şikâyetlerimden öyle kurtuldum. Anadolu’da müzik ruhsal olarak tedavi etmek için kullanılmış. Şimdi batıda yapılıyor müzikle tedavi. Bu şifa enerjisini konserlerim ve CD kayıtlarımda kullanıyorum. Dünya ninnilerini insan vücudunda melatonin salgısını artıran titreşimler kullanılarak, İngiliz Kraliyet Filarmoni orkestrasıyla kaydettim. Birçok dinleyicim bu CD’nin stresli anlarda mutluluk verdiğini söylüyor.

UZUN SAÇLARIM: GÜCÜNÜ SAÇINDAN ALAN KAHRAMAN GİBİYİM

Okuldayken saçlarım çok kısaydı. Sonra hiç kesmedim, hep uzun oldu. Gücünü saçından alan kahramanlar vardır ya, ben de öyleyim. Mistik bir saz çalıyorum. Flüt, eski hikâyelerde çok yer tutar. Flüt tanrıların kutsal çalgısıdır. Flütten o nefesi çıkarırken ruhunuzu üflüyorsunuz. Önemli olan hangi duygu birikimiyle üflediğiniz. Kişilik olarak tasavvufa yakınım. O tür müzikler çok yaptım, kaydettim. Ney ile flüt arasında üfleme tekniği açısından büyük fark var. Ney yandan, flüt ortadan üfleniyor. Üfleme tekniği ve ses rengi çok farklı.

İLAHI GÜÇ: İLAHİ BİR GÜÇ BENİ KORUDU

Romantik ve mistik duygulara sahibim. Çocukluğumdan beri ilahi bir gücün beni koruduğunu, yönlendirdiğini hissediyorum. Hayat yolunda güvenle yürüdüm. O ilahi kapılar önümde açıldı. Flüt çalarken kutsal bir boyuta geçiyorum, bu benim için ibadet şekli. Flüt çalarken o ilahi enerjinin içinde insanlara şifa verdiğimi düşünüyorum. İlahi güç tarafından flüte seçildim. İnançlı bir insanım. Bu inancın gereği olarak insanları ilahi gücün yarattığına, hepsinin ilahi olduğuna dünyevi rolleri gereği içlerindeki kötü enerjiye daha fazla teslim olanlar olmayanlar olarak görüp kolay affedebiliyorum. Bu inancım ve Allah ile bağlantılı. Önümüze çıkan her şey bize verilen bir mesajdır. Ama bunu görürüz veya görmeyiz. Farkındalık çok önemli. Dünyada hiçbir şey tesadüf değil, her şeyin bir sebebi var. Bu ilahi güce teslim olmuş durumdayım.

FARUK BİLDİRİCİ / HÜRRİYET PAZAR / 10 EKİM 2010

Diğer Haberler

Okur Görüşleri

Görüş Bildir

Endişelenme! E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar doldurulmalıdır (*).